De buurt van Bert en Marja

Weinig trouwe lezers van de krant zullen bij het zien van de namen Bert en Marja g verband leggen met de Amsterdamse Diamantbuurt, pestende jeugd, hangjongeren en Marokkanen....

Voor wie het desondanks allemaal nieuw is, een kleine samenvatting. Bert en Marja wonen met hun twee kinderen sinds jaar in de Diamantbuurt in Amsterdam. Ze worden gepest, lastiggevallen, bedreigd en uitgescholden door hangjongeren die pal voor hun voordeur hun vaste lummelplek hebben. De zaak is afgelopen weken hevig gealeerd, en uiteindelijk is het getormenteerde echtpaar de wijk ontvlucht. De autoriteiten die het allemaal laconiek leken op te nemen, schreeuwen nu moord en brand.

Op de relatieve meetlat van journalistiek succes is de Diamantbuurt voor de Volkskrant een mooi project, met als triest hoogtepunt de dag nadat het echtpaar is vertrokken. Vrijwel alle media kwamen langs op het Smaragdplein om met eigen ogen te zien wat de Volkskrant al weken beeldend over het voetlicht bracht. Daar mag je trots op zijn.

Dat er wordt gepest is voor niemand nieuw. De documentatiedienst van de krant geeft moeiteloos tientallen voorbeelden van zulk gedrag in andere steden. Soms gaat het om Nederlandse jeugd die zich verveelt, soms om groepen allochtonen, vaak om jongens van Marokkaanse komaf. Alleen heeft de lezer van de Volkskrant die zaken allemaal niet op het netvlies: de krant besteedde er nauwelijks aandacht aan.

Nu zich een soortgelijk geval bijna op de drempel van de krant in Amsterdam voordeed was de redactie wel alert, wat leidde tot journalistiek die verder ging dan alleen melden dat er iets gaande is. De Diamantbuurt werd uitgelicht en uitgezocht. Met verbluffend resultaat. Het leverde een veelzeggend, maar triest inkijkje op in een wereld waarvan je hoopt dat zij ver van je bed blijft.

De gekozen journalistieke vorm is ook voor de redactie nieuw, voor zover ik kon nagaan. Slachtoffers (of zijn het medehoofdrolspelers?) in een conflict krijgen zelden zoveel kans hun verhaal te brengen, laat staan een dagboek te mogen publiceren terwijl het geschil nog voortduurt.

Dat roept de vraag op of de redactie niet erg eenzijdig de kant heeft gekozen van de arme onschuldige Nederlandse blanke slachtoffers die worden geteisterd door boosaardige Marokkaanse jongeren. Bij een gewone journalistieke productie kun je dat als verslaggever voorkomen, nee, moet je dat voorkomen, door beide groepen aan het woord te laten, geplaagde en plager.

Dat principe van hoor en wederhoor is hier overduidelijk losgelaten, althans, de lezer heeft nauwelijks kennis kunnen nemen van de lezing van de beschuldigde jongeren. Pas twee maanden nadat het eerste verhaal van Bert en Marja in de krant stond, kwamen anonieme hangjongeren aan het woord. Ze 'doen niets' en 'hangen alleen maar wat rond'. In dat artikel stond ook een waarneming van de verslaggever over de overige bewoners van de buurt: 'Van intimidatie door hangjeugd heeft nog nooit iemand last gehad, dus heeft ook niemand iets te melden. Op een enkele uitzondering na bleef men angstvallig binnen.' Hier is de verslaggever niet meer waarnemer alleen, maar ook commentator: 'angstvallig'.

De verslaggever zegt dat hij wel degelijk met de betrokken jongeren heeft proberen te praten, maar dat er nauwelijks fatsoenlijke antwoorden komen. Dat maakt hoor en wederhoor inderdaad tot een moeizame, zo niet onmogelijke exercitie, maar dat had waan de lezer duidelijk gemaakt moeten worden. Nu blijft het gevoel hangen dat het verhaal niet af is, dat er wel over, maar niet mde jongens wordt gesproken.

Dit geldt ook voor andere waarnemingen. De verslaggever ziet mensen binnenblijven en verbindt daar zelf conclusies aan. Hij heeft vast gelijk, want citeerde al eerder een wetenschapper die juist dit fenomeen herkent, maar waaruit blijkt dat dit hier ook geldt? Wanneer horen we de buurt?

Het lijkt er soms op dat de verslaggever, op basis van zijn ervaringen ter plekke, een kennisvoorsprong heeft die de lezer niet kan inhalen. Dat doet afbreuk aan een project dat voor het overige journalistiek geslaagd is, voor zover dat mogelijk is bij zo'n afloop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.