InterviewVoorzitter van branchevereniging OV-NL

De buschauffeurs maken onderling al grappen: hoera, ik heb weer een passagier!

Het lijkt een kwestie van dagen of openbaar vervoerbedrijven zien het aantal reizigers tot hooguit tien procent van het gebruikelijke aantal dalen. Dienstregelingen worden dunner en dunner, maar één ding staat vast: zelfs bij een volledige lockdown in Nederland blijft het openbaar vervoer rijden.

NS is sinds dit weekeinde met een speciale basisdienstregeling begonnen Beeld ANP

‘In feite rijden wij nu, als vitale sector, vooral voor mensen die zelf ook in een vitale sector werkzaam zijn’, zegt voorzitter Pedro Peters van de branchevereniging OV-NL waarbij negen vervoersbedrijven zijn aangesloten. ‘Dat heeft ook onze prioriteit. Allerlei zorginstellingen moeten hoe dan ook per openbaar vervoer bereikbaar blijven.’

Het grootste vervoersbedrijf, NS, is sinds dit weekeinde met een speciale basisdienstregeling begonnen die er ruwweg op neerkomt dat nog maar vier intercity’s hun gebruikelijke route volgen, sprinters grotendeels volgens de reguliere dienstregeling rijden, en dat er vanaf alle stations, in alle richtingen, twee treinen gaan per uur.

Als er louter wordt gekeken naar wat het coronavirus nu al voor effecten heeft gehad op de vervoerscijfers, zou het spoorbedrijf nog drastischer kunnen snijden in de dienstregeling. Daarvoor is bewust niet gekozen. ‘In feite rijden wij nu met 35 procent van ons materieel voor straks misschien 10 procent van onze reizigers’, zegt de NS-woordvoerder.

Afstand

Die verhouding is alleen al nodig om te kunnen voldoen aan de richtlijn dat passagiers afstand van elkaar moeten houden. Zeker in de spitsuren is het inkorten van treinen uit den boze. De geoefende NS-reiziger maakt wonderlijke tijden mee: dringen om een zitplaats is er niet meer bij.

Ook in het stads- en streekvervoer werd het de afgelopen week almaar stiller en stiller. Bussen en trams boden op veel plaatsen de aanblik van privé-vervoer. Voorzitter Pedro Peters van OV-NL: ‘Buschauffeurs maken onderling al grappen: hoera, ik heb weer een passagier!’ 

Gemeentelijke vervoersbedrijven als RET (Rotterdam) en GVB (Amsterdam) beginnen de nieuwe werkweek met een verder beperkte dienstregeling. Behalve dat het openbaar vervoer massaal wordt gemeden, speelt ook mee dat het ziektepercentage onder het rijdend personeel een vlucht heeft genomen. Precieze cijfers ontbreken, maar bij NS is dat in elk geval al ruim boven de twintig procent.

In de sector is vergrijzing al een probleem op zich, en oudere bestuurders en conducteurs nemen nu geen enkel risico als ze zich niet helemaal gezond voelen. Peters: ‘Normaal is het ziektepercentage nog geen zeven procent. Ik kan me er wel iets bij voorstellen waarom mensen nu maar preventief thuis blijven als ze een beetje verkouden zijn.’

Daling van 84 procent

Translink, het bedrijf achter de ov-chipcard, heeft het beste zicht op waar er nog wel of amper per openbaar vervoer wordt gereisd. Vanwege privacy- en mededingingswetgeving kan dat bedrijf alleen een landelijk beeld schetsen. Dat ziet er zo uit: het aantal check-ins zakte op donderdag 19 maart (de meest recente peildatum) met 84 procent.

‘Toch is er op die dag nog 780 duizend keer ingecheckt’, zegt Pedro Peters. Hij concludeert dat een ‘aanzienlijke groep Nederlanders’ nog steeds afhankelijk is van openbaar vervoer. Voor de vervoersbedrijven zelf zijn de financiële gevolgen van de coronacrisis ingrijpend: in maart gaat het de vervoersbedrijven gezamenlijk gauw 90 miljoen euro aan inkomsten schelen, zo is de schatting. Peters: ‘En de kosten gaan gewoon door.’

Wat de omgang met passagiers betreft hebben de vervoersbedrijven voor een gezamenlijke aanpak gekozen. Nergens mag meer bij de chauffeur worden ingestapt, diens werkplek is met afzetlint beschermd, net als die van de conducteur/serviceverlener. Peters: ‘Er is nu natuurlijk volop ruimte in bus, tram en metro. Overal houden de reizigers zich heel goed aan de instructies. Iedereen gaat zo ver mogelijk van elkaar af zitten.’

Een wrang gevolg van de coronacrisis is dat de vervoersbedrijven in toenemende mate last hebben van zich vervelende jongeren. Niet zozeer binnen het vervoer als wel daarbuiten. Peters: ‘Vooral in het streekvervoer krijgen we veel meer berichten over het slopen van abri’s en zelfs het bekogelen van bussen met stenen.’

LEES OOK:

Truckstops schieten klanten te hulp: ‘Chauffeurs moeten toch ook eten’

De sluiting van de horeca treft ook de transportsector. Veel wegrestaurants zijn gesloten. Maar voor vrachtwagenchauffeurs maken ze hier en daar graag een uitzondering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden