nieuws Onderzoek CPB

De buitenlandse student is vaak de gebeten hond, maar levert de schatkist veel op

De overheid verdient goed aan buitenlandse studenten die hun opleiding in Nederland genieten, blijkt uit een donderdag gepubliceerd CPB-onderzoek. De krappe arbeidsmarkt kan de opgeleide techneuten en natuurkundigen goed gebruiken. Toch is er ook kritiek te horen op de internationalisering van het onderwijs. 

Nieuwe internationale studenten van de Vrije Universiteit worden aan de start van hun studiejaar met rondvaartboten door de grachten geleid om Amsterdam te leren kennen. Beeld ANP

Vooral studenten van buiten Europa zijn een melkkoe voor de staatskas: zij leveren elk zo’n 69 tot 94 duizend euro op. Een Europese student draagt in totaal zo’n 5 tot 17 duizend euro bij aan de economie, zo blijkt uit een donderdag gepubliceerd onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB).

Het CPB onderzocht de economische gevolgen van de komst van internationale studenten op universiteiten, hogescholen en in het mbo-onderwijs tussen 2006 en 2017. De onderzoekers analyseerden welke opleidingskosten de overheid heeft gemaakt, hoeveel studenten in Nederland werk vinden en sociale premies en belastingen gaan betalen. Daartegenover zetten ze de kosten voor sociale zekerheid en zorg.

In de onderzochte periode (2006-2017) is het aantal buitenlandse studenten meer dan verdubbeld van 31 naar 76 duizend. De aantrekkingskracht van Nederlandse onderwijsinstellingen op internationale studenten is ook vorig schooljaar verder toegenomen: toen kwamen bijna 86 duizend buitenlandse studenten naar Nederland. Zij maakten toen meer dan 11 procent uit van alle studenten. De buitenlandse studenten leveren de Nederlandse overheid meer op dan ze kosten, concluderen de onderzoekers.

Werk

Studenten van buiten Europa stimuleren het meest de economie, omdat ze meer collegegeld betalen en dat bedrag helemaal zelf moeten ophoesten. Bovendien vinden ze met een diploma op zak ook vaak werk in Nederland. Vooral in de technische sector, waar een jaar na het afstuderen ongeveer de helft van de buitenlandse niet-Europese studenten aan een baan komt. Tijdens en na hun studie leveren zij de schatkist per student gemiddeld meer dan 82 duizend euro op.

Hun Europese collega’s zijn minder lucratief voor de staat. Dat komt omdat het gros van deze studenten uiteindelijk terugkeert naar het thuisland. Bovendien betalen ze net zoveel collegegeld als Nederlandse studenten, dat de overheid voor een deel bijvult. Toch blijkt uit het CPB-onderzoek dat ook zij de staat onder aan de streep meer opleveren dan ze kosten.

Bedrijven in de technische sector ontvangen de buitenlandse starters met open armen: de banen voor hoogopgeleide techneuten liggen voor het oprapen en Nederlandse studenten kiezen vaker voor een andere opleiding. Buitenlandse studenten die een natuurwetenschappelijke opleiding hebben gevolgd, vinden ook vaak werk in Nederland. Hetzelfde geldt voor het onderwijs, waar al jaren een schaarste is aan technisch opgeleid personeel.

Kritiek

De bevindingen van het CPB vormen een welkome opsteker voor buitenlandse studenten, die vaak mikpunt van kritiek zijn in politieke en maatschappelijke debatten over de internationalisering van het onderwijs. Zo zou de toestroom van buitenlandse studenten de kwaliteit en toegankelijkheid van onderwijs bedreigen. Daarom kondigden de Vereniging van Universiteiten en de Vereniging van Hogescholen in november aan de groei te willen stelpen.

Naast positieve economische effecten snijden de CBP-onderzoekers ook de schaduwkanten van de internationalisering van het onderwijs aan. De toestroom van buitenlandse studenten kan ertoe leiden dat Nederlandse studenten door capaciteitsproblemen buiten de boot vallen bij hun eerste studiekeuze.

Ook stoken internationale studenten de oververhitte woningmarkt nog verder op. Ze beperken het toch al karige huizenaanbod voor Nederlandse studenten. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat dit studiejaar voor het eerst meer Nederlandse studenten thuis blijven wonen dan dat ze op kamers gaan. Van de universitair studenten gaat nu 39 procent uit huis, vijf jaar geleden was dat percentage nog ruim 60 procent.

De Landelijke Studentenvakbond blijft uiterst kritisch over de instroom. ‘Internationale studenten dragen tijdens hun studie niet per se bij aan de schatkist’, zegt voorzitter Alex Tess Rutten. ‘Het is gevaarlijk om lovend te zijn over de aangetoonde trends. Internationalisering mag niet plaatsvinden op basis van economische gronden, maar op basis van inhoudelijke argumenten. Wij horen uit de praktijk juist dat buitenlandse en Nederlandse studenten vaak langs elkaar heen leven.’

Uit het onderzoek komt naar voren dat het aantal Engelstalige studies fors is gegroeid. Geen enkel Europees land, afgezien van het Verenigd Koninkrijk, biedt zoveel Engelstalige opleidingen aan als Nederland. ‘De toegankelijkheid van de studies holt daardoor achteruit. Het is te kort door de bocht op basis van dit onderzoek te stellen dat we internationalisering moeten aanzwengelen’, zegt studentenvakbondsvoorzitter Rutten.

De internationalisering van het Nederlandse onderwijs


Nederland in trek bij Russische studenten: ‘Ik ben al zo gewend dat ik niet meer terug wil’

De relatie mag sinds MH17 op diplomatiek niveau zijn verkild, de Russische student is verknocht aan Nederland. Met honderden per jaar reizen ze af naar hogescholen en universiteiten. Waarom?

Topman Groningse universiteit over mislukte Chinese campus: ‘Dit was een te groot project’
Met een terugboeking van bijna 7 ton hoopt collegevoorzitter Jouke de Vries van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) het mislukte plan voor een campus in de Chinese stad Yantai achter zich te laten. De Vries zweert internationalisering niet af, maar wil ook meer betekenen dicht bij huis: ‘We willen de universiteit van het Noorden zijn.’

Voor de Chinese student Leo is studeren in Nederland bloedserieus
Steeds meer internationale studenten komen naar Nederland. Zo ook Leo, die hier zo hard werkt, dat zijn moeder hem per videochat maant ook rust te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden