De broodoorlog

De toerist is een touche-à-tout, iemand die zich met veel verschillende zaken tegelijk bezighoudt en zijn tijd versnippert. Toeristen zetten voetstappen in het slijk en de modder om bezienswaardigheden te bekijken die ze allemaal - zoals Sancho Panza tegen Don Quichot zei - 'ook droogvoets thuis kunnen zien'....

PAUL DEPONDT

De prijs van het brood, de rijst of de vis kennen ze niet. Toeristen willen op safari in de binnenlanden of surfen op de oceaan. Als sjokkende ossen, dikke ja-knikkers, lopen ze in het gareel van het reisbureau. Voor het Hotel de l'Indépendance staat een toeristenbus. Een Teutoonse horde, aangevoerd door een dame van het Algemeen Toeristen Bureau, wordt naar de balie geleid. Rond hun halzen bengelen foto-apparaten. Ze verschuilen zich achter donkere brillenglazen.

Wanneer zo'n bus arriveert, volgeladen met van die dappere toeristen die op zoek zijn naar dingen die ze thuis niet kunnen zien, wordt het plein een marktplaats. Zwermen ambulante verkopers prijzen hun waren aan. Bedelaars schuiven hun verschrompelde en mismaakte leden over het trottoir en zingen litanieën. De bus is een bron van inkomsten. Hoe meer ja-knikkers, hoe meer vreugde. Dakar is Senegal niet. Daarom wil ik weg. Mijn koffer staat klaar. Ook ik wil naar de binnenlanden, naar de Casamance.

De cohorte zet zich in beweging. Ze hebben allemaal een Guide du Routard bij zich, de bijbel van de toerist. Ze houden hun portefeuilles in de gaten. De dame van het Algemeen Toeristen Bureau begeleidt de massa naar de kamers. Ze zijn op doorreis. Dakar is voor veel toeristen maar een tussenstop. Ze willen, net als ik, naar de binnenlanden. Dakar is Senegal niet, zegt het reisbureau. Je moet naar de Casamance of naar het park van Niokolo-Koba. Want daar is het paradijs, de speeltuin van de Club Méditerranée, een groot met prikkeldraad afgezet terrein met strand waar je kreeften kan eten à volonté en waar je kan surfen. Cap Skirring is Senegal, daar moet je zijn.

Dus, adieu Dakar. Op naar de binnenlanden!

Vol afschuw bekijk ik het schouwspel voor het Hotel de l'Indépendance. De toeristenhorde loopt in ganzenpas. Een goedgedrild leger. Sommigen hebben een tropenhelm. Want in het zuidoosten van het land is een gigantisch groot nationaal park. Er zijn leeuwen en olifanten en nog veel andere wilde dieren. De gazellen in het park komen uit Marokko, de giraffen uit Niger, en de leeuwen - dat raadt u nooit - uit Frankrijk.

Ach Dakar, mon amour. Ik pak mijn koffer en maak rechtsomkeert. 'Hier wil ik blijven', zeg ik tegen Balla, mijn Senegalese compagnon, 'tussen de aubergines, de uien en de maniok, de gedroogde vissen en het bedorven vlees, tussen de bedelaars en de kreupelen.'

Bij de gare routière, een van de drukste plekken van Dakar, drinken we kinkeliba-thee. Ik krijg van Balla drie goedgesuikerde kopjes, één bitter als de dood, één zoet als de liefde en eentje 'aangenaam als het leven'. Balla, mijn Algemeen Toeristen Bureau, vertelt andere verhalen, de verhalen die de ja-knikkers van het Hotel de l'Indépendance niet willen horen.

Het zijn vertellingen over de dood, de liefde en het leven in Dakar, over het brood, de rijst en de vis. Balla moet tientallen monden voeden. 'Je mag niet tellen', zegt hij, 'wij tellen niet.' Sinds gisteren eet hij geen brood meer. Balla is in 'broodstaking', want de prijs van het brood is in Dakar ruim twintig procent gestegen. De regering is het met die forse prijsstijging niet eens, maar de bakkers willen meer geld. De graanprijzen zijn flink gestegen.

De Franse baguette is, naast rijst en vis, in Senegal het belangrijkste voedsel. Overal op straat kan je broden kopen. Maar vandaag eet Balla geen brood en ook die tientallen monden krijgen er geen. 'Begin dit jaar braken in Dakar onlusten uit', verzucht Balla. Het brood was duurder geworden. Het plein voor het Hotel de l'Indépendance was een regelrecht slagveld. Daarom eet Balla vandaag geen brood.

En ik - ik blijf in Dakar.

Paul Depondt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden