Nieuws Uitslag Groot-Brittannië

De Britse politiek is totaal gepolariseerd

De Britse kiezers hebben de Europese verkiezingen gebruikt om het EU-referendum nog eens dunnetjes over te doen. Partijen met een duidelijk Brexit-standpunt boekten een enorme winst. 

Nigel Farage arriveert donderdag in Biggin Hill om zijn stem uit te brengen voor de Europese verkiezingen. Beeld EPA

De zes weken oude Brexit Party van Nigel Farage werd met 33,3 procent de grootste partij, maar ook de Liberaal-democraten (20,9) en de Groenen (12,5) schoten omhoog. Labour deed het beroerd en de Conservatieve regeringspartij eindigde op de vijfde plaats. In Schotland wonnen de pro-Europese nationalisten flink.

‘Het Verenigd Koninkrijk is totaal gespleten in mensen die een harde Brexit wensen en zij die een tweede referendum willen’, luidde de conclusie van verkiezingsgoeroe John Curtice.

De toon voor de Britse verkiezingsavond werd zondagavond laat gezet in Noordoost Engeland, waar de Brexit Party bijna 40 procent behaalde, meer dan Labour en de Conservatieven samen. Op Londen na werd de nieuwe partij van Farage overal in Engeland en Wales de grootste. In sommige steden, zoals de Londense voorstad Thurrock, behaalde het meer dan de helft van de stemmen. Het slokte UKIP op, een groot deel van de Conservatieven en een deel van Labour. Farage eist nu een plek aan de Brexit-onderhandelingstafel.

De opkomst van de oervader van Brexit heeft het einde van Theresa May reeds bespoedigd en zijn monsterzege zal haar opvolger dwingen tot een hardere Brexit-koers. De No Deal Brexiteers Boris Johnson en Dominic zijn de favorieten in de race. Ze kregen zondag gezelschap van Michael Gove, die evenwel een iets gematigder koers voorstaat. 

Farage zal in het Europees parlement onder meer worden vergezeld door Annunziata Rees-Mogg, de jongere zus van de bekende Brexiteer Jacob, die een soort campagnemanager voor Johnson is. 

Een andere opmerkelijke ‘Straatsburg'-ganger is Ann Widdecombe, een 71-jarige prominent binnen de Conservatieve Partij die enkele weken geleden naar het kamp van Farage was overgelopen.

Nachtmerrie

Voor de Conservatieve Partij werd de verkiezingsnacht een nachtmerrie. In Windsor and Maidenhead, het kiesdistrict van May, eindigde de partij op de derde plaats, ver achter de Brexit Party en de Liberaal-democraten. In Kensington and Chelsea, een van de duurste stadsdelen van Londen maar ook de plek waar in juni 2017 de Grenfell-ramp plaatsvond, eindigde de Conservatieve Partij als vierde en moest het ook nog Labour voor zich dulden. De regeringspartij haalde het laagste aandeel in de stemmen sinds 1832, de tijd van de crisis rond de Graanwetten.

Maar de partijleider die nu echt in de problemen dreigt te komen is Jeremy Corbyn. Zijn Labour Party verloor flink. In het rode Wales moest het de Brexit Party voor laten gaan, terwijl de Liberaal-democraten de grootste werden in Islington-North, het Londense stadsdeel van Corbyn. De Liberaal-democraten veroverden de traditioneel rode hoofdstad. Op de BBC verklaarde Alastair Campbell, de voormalige spindoctor van Tony Blair, dat hij voor het eerst in zijn leven niet op Labour heeft gestemd, maar op de Liberaal-democraten.

Labour-coryfee Emily Thornberry zei in een eerste reactie dat haar partij nu echt moet gaan pleiten voor een nieuwe referendum, daarmee druk uitoefenend op haar voorman. Eerder op de dag had de invloedrijke vakbondsleider Len McCluskey, een kameraad van Corbyn, zich gekeerd tegen een nieuwe volksraadpleging. De populariteit van Farage bewijst dat er nog steeds veel appetijt voor Brexit bestaat en dat een andere uitslag bij een herkansingsreferendum zeker geen garantie is. Een nieuwe couppoging tegen Corbyn is niet ondenkbaar.

UKIP

Een andere grote verliezer van de verkiezingen is UKIP, de voormalige partij van Farage die in 2014 de grootste was geworden. Deze partij is na het referendum verder naar rechts opgeschoven en zich meer gaan richten op de islam. De nationalist Tommy Robinson ging de partij adviseren en stond kandidaat in Noordwest-Engeland. Een succes was dit niet. De voormalige leider van de English Defence League kreeg weinig stemmen, net als bij eerdere verkiezingen waar hij aan deelnam. Zijn rol in de politiek lijkt hiermee te zijn uitgespeeld.

De opkomst  was met 37 procent een hoogtepunt in de Britse geschiedenis van de Europese verkiezingen. Met name in eurogezinde districten wisten de kiezers de weg naar de stembureaus te vinden. De Europese verkiezingen zullen een opmerkelijke nasleep krijgen: de pressiegroepen The 3million en British in Europe hebben aangekondigd de Britse staat voor de rechter te dagen omdat duizenden EU-burgers op het eiland en Britten op het vasteland door administratieve fouten niet in de gelegenheid zijn gesteld te stemmen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden