Voorbeschouwing Brexit-stemming

De Brexitbal ligt nu bij het Lagerhuis

Zaterdag, op Super Saturday, beslist het Britse parlement over de deal die premier Johnson met de EU heeft gesloten. Wijst het Lagerhuis de deal af of stemmen ze ermee in? En hoe gaat het dan verder?

Westminster Palace bij zonsondergang. Beeld Getty Images

Wat als het Britse parlement premier Johnsons Brexitakkoord goedkeurt?

1. Overgangsperiode

Dan stapt het Verenigd Koninkrijk na 46 jaar lidmaatschap op 31 oktober om 23.00 uur (Britse tijd) uit de Europese Unie. In de praktijk verandert er dan weinig, omdat dan een overgangsperiode begint die tot eind 2020 loopt. In die periode blijft het Verenigd Koninkrijk deel uitmaken van de Europese interne markt en de douane-unie. Ook blijft het Verenigd Koninkrijk onder de jurisdictie van het Europese Hof van Justitie vallen. Dat betekent dat het land zich aan alle regels van de EU moet houden, maar de Britten hebben dan geen plaats meer aan de tafel waar de Europese besluiten worden genomen.

2. Onderhandelingen

De Britse regering heeft dan tot 31 december volgend jaar de tijd een nieuw akkoord te sluiten met de EU om de onderlinge handel en andere relaties te regelen. Dat gaat nog een lastig karwei worden. Bij de voorbereiding van de EU-onderhandelingspositie zullen de verschillende EU-landen allerlei eisen op tafel leggen, bijvoorbeeld over de toegang van vissers tot de Britse wateren. Tegelijk moet Londen met allerlei niet-EU-landen gaan onderhandelen over het omzetten van de handelsakkoorden met de EU.

3. Nieuw akkoord of geen akkoord

Als Londen en Brussel er niet in slagen een handelsakkoord te bereiken, treedt op 1 januari 2021 de ingewikkelde regeling in werking die Johnson nu heeft afgesproken in de scheidingsakte. Noord-Ierland blijft dan praktisch gezien deel uitmaken van de interne markt en de Europese douane-unie, terwijl de rest van het Verenigd Koninkrijk daaruit valt. Vanaf dat moment krijgt Groot-Brittannië te maken met allerlei tarieven die de EU heft op producten van buiten de EU. Ook komen er dan douanecontroles op goederen die vanuit Engeland, Schotland en Wales naar Noord-Ierland gaan. Londen hoopt tegen die tijd al handelsakkoorden met andere landen te hebben gesloten om de economische schade te beperken.

Wat als het Britse parlement het nieuwe Brexitakkoord toch afwijst?

1. Nieuw uitstel

Premier Johnson moet Brussel dan om uitstel vragen, omdat het Britse parlement een No Deal-Brexit heeft verboden. Die vernedering wilde Johnson tegen alle kosten vermijden, maar nu er een kant-en-klaar akkoord ligt, zal hij vermoedelijk toch door de knieën gaan. In dat geval is het vrijwel zeker dat de EU-landen ermee akkoord zullen gaan om de Brexit-datum opnieuw op te schuiven, maar mogelijk slechts voor een korte periode.

2. Nieuwe verkiezingen 

Premier Johnson zal dan ongetwijfeld zo snel mogelijk aankoersen op nieuwe verkiezingen in de hoop dat zijn Conservatieve Partij voldoende zetels krijgt om het akkoord alsnog door het parlement te loodsen. Daarbij zullen de Conservatieven aan Brexitkant concurrentie krijgen van de Brexitpartij van Nigel Farage, die hem zullen afschilderen als een slapjanus die zich niet heeft gehouden aan zijn belofte per 31 oktober uit de EU te stappen. Wint Johnson de verkiezingen, dan gaat de Brexit door en begint de afgesproken overgangsperiode.

3.  Brexitreferendum of No Deal-Brexit

Komt het parlement er opnieuw niet uit, dan wordt het weer aftellen tot de nieuwe Brexitdatum. Bij de EU zal dan heel weinig animo bestaan het hele circus over te doen. Vermoedelijk zal de Brexitvermoeidheid onder de Britten dan ook zo'n niveau hebben bereikt dat een No Deal-Brexit in zicht komt. Labour en de Liberaal-Democraten dringen aan op een referendum, maar vooralsnog is de publieke steun daarvoor gering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden