De bravoure van Davidù

Gerruso wordt door een stel jongens gedwongen zich een vinger af te snijden. Davidù komt te hulp.

Davide groeit op in Palermo, een stad die in permanente staat van oorlog verkeert met armoede, kleine criminaliteit en de maffia. De jongen heeft twee sterke wapens om zich staande te houden: zijn bokstalent en zijn grootmoeder. Dat talent heeft hij niet van vreemden: zijn vader en zijn oom Umbertino waren in hun tijd begenadigde boksers, de laatste zelfs de beste van Italië. Zijn oma heeft Davide - Davidù in het Palermitaans - de liefde voor leren, taal en verhalen bijgebracht. En ook woorden kunnen weerbaar maken.


Davidù's oom is het grote voorbeeld van de jongen. Umbertino, een rokkenjager met een hopeloos grote bek en een klein hartje, leert boksen van de Neger, die met de Amerikaanse marine naar Sicilië kwam en nog geen week na aanmeren deserteerde. Umbertino werd dankzij de Neger de allerbeste en verloor niet één wedstrijd - behalve zijn laatste en belangrijkste. Waarna hij een boksschool opende en nooit meer een officiële wedstrijd vocht.


Davidù is opgegroeid met de verhalen van zijn opa Rosario - die in 1942 in Afrika moest gaan vechten, waar zijn divisie krijgsgevangen werd gemaakt - en van zijn oom. Hij ontleent er zijn trots en eergevoel aan, maar ze zadelen hem ook op met een loodzware verwachting: net als Umbertino de beste bokser worden. Dat was Davidù's vader, 'de Ridder' genoemd vanwege zijn elegante stijl, zonder twijfel ook geworden, maar hij stierf jong door een motorongeluk, kort voor Davidù's geboorte. En omdat Davidù naast zijn moeder een vaderfiguur nodig had, ontfermde Umbertino zich over hem.


Net als zijn oom is Davidù een heethoofd. En net als zijn oom heeft hij zijn hart op de goede plaats. Als de impopulaire Gerruso door een stel andere jongens uit de buurt wordt gedwongen zich een vinger af te snijden, komt Davidù hem te hulp. Vanaf dat moment is Gerruso onafscheidelijk van zijn held, die hij 'de Dichter' noemt. En als Gerruso's nichtje Nina, het meisje van Davidù's dromen, wordt belaagd, springt Davidù voor haar in de bres.


Een stad als Palermo maakt van jongetjes binnen de kortste keren kerels. Overal woedt het in en om de arme Davidù: zijn hormonen gieren door zijn lijf, aangewakkerd door de neukverhalen van zijn oom en zijn liefde voor Nina. En waar Palermo door de maffia al een stad onder beleg leek, wordt het nog erger na de aanslag op een niet bij naam genoemde rechter, een verwijzing naar de moord op maffiabestrijder Giovanni Falcone in 1992.


Davide Enia (1974), acteur en toneelspeler, laat zijn verhaal voortdurend op en neer stuiteren in de tijd, soms wel een paar keer per bladzijde: het leven van Rosario, die na de oorlog helemaal naar Duitsland moest om de kost te verdienen, dat van oom Umbertino en zijn vele veroveringen, en de jeugd van Davidù, die zowel met taal als in de boksring poëzie kan bedrijven. Aanvankelijk is die gelaagdheid de peper die het verhaal nodig heeft, maar na verloop van tijd wordt het een vermoeiend trucje. Net zoals je het op een gegeven moment wel gehad hebt met de stoere praat van oom Umbertino en zijn hoeren en sloeries.


Enia's taal is doorspekt van smeuïg Palermitaans dialect, dat vertaalster Manon Smits (op een enkele term na die in het Italiaans is gehandhaafd) heeft omgezet in keurig Nederlands. Die keuze, merkwaardig genoeg nergens verantwoord, is te billijken bij gebrek aan een goed alternatief, maar het is toch een beetje alsof Johnny Jordaan door Frits Bolkestein wordt nagesynchroniseerd.


Zo ook op aarde leest door de simpele taal en de vele snelle dialogen lekker weg, en het verhaal van een vaderloze jongen die het op moet nemen tegen de wrede wereld ontroert bij vlagen. Maar Enia's debuutroman lijdt aan hetzelfde euvel als oom Umbertino: achter al die bravoure en machopraat gaat ook een hoop nietszeggendheid schuil.


Davide Enia: Zo ook op aarde.

Uit het Italiaans vertaald door Manon Smits.


De Bezige Bij; 343 pagina's; € 18,90.


ISBN 978 90 234 6869 1.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden