De boodschap van Denk: wantrouw de media

'Trap er niet in'

De beste verdediging is de aanval. Die strategie lijkt Denk toe te passen in haar nieuwste Facebookfilmpje. Kamerleden Kuzu en Öztürk (ex-PvdA) zochten al vaker de confrontatie met de media. Dit keer worden ze in hun eigen studiootje geflankeerd door hun nieuwste aanwinsten Farid Azarkan en Sylvana Simons. De boodschap aan de achterban luidt: wantrouw de pers. 'Trap er niet in'.

Beeld anp

De vier zitten op een rijtje op barkrukken tegen een witte achtergrond met Denk-logo's. Kuzu legt aan de kijker de trias politica van Montesquieu uit - wetgevende macht, uitvoerende macht en rechterlijke macht. Waarop Simons het bestaan van een vierde macht onthult: de media. Of in Denk-terminologie: 'De poortwachters van de gevestigde orde'. Hoe gaan de media te werk? Azarkan somt op: eerst als rechercheur, dan als aanklager, tot slot als rechter die een vonnis velt. Kuzu maakt het verhaal af: 'Wij geloven dat jij wijs genoeg bent om door dit spel heen te prikken'.

PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch vindt juist dat 'mainstream media' te terughoudend zijn in hun kritiek op Denk, een partij die zegt te strijden tegen discriminatie en tweedeling maar zich volgens hem juist schuldig maakt aan 'intimidatie en schofterig gedrag'. 'Dat lees ik veel te weinig. Eerder lijkt het idee te bestaan dat "de allochtonen" ook recht hebben op een partij.'

Net als andere Kamerleden met een islamitische achtergrond is Marcouch meerdere keren door Denk op Facebook aan de schandpaal genageld, bijvoorbeeld omdat hij tegen een volgens hem 'onzinnig voorstel' stemde om alle moskeeën extra te beveiligen. 'Ondertussen presenteert Denk zichzelf als slachtoffer van alles en iedereen. Nu weer van de media.'

Het filmpje doet het op Twitter goed onder journalisten. De reacties zijn veelal verontwaardigd of sarcastisch. 'Welk land staat op 2 en welk land op 151 als het op persvrijheid aankomt?', vraagt Carla Joosten van Elsevier zich af. Kustaw Bessems van de Volkskrant twittert: 'Goedemorgen, lekker weer een dagje met mijn drietrapstactiek de poort van de gevestigde orde bewaken bij de mainstreammedia.' Hein Bruinewoud van EenVandaag schaart Denk in het rijtje Pim Fortuyn en Geert Wilders, ook geen fans van de pers.

Beeld anp

Achterban

Maar om verontwaardigde pers is het Denk niet te doen. Veel belangrijker voor de nieuwe partij is de snaar die ze raakt bij de achterban.

Het filmpje is een kleine hit op internet - ook vanwege de vele sarcastische reacties ('wat een geweldige persiflage van Koefnoen') - maar Kuzu wil dinsdag niet veel kwijt over zijn j'accuse. 'Wie zich aangesproken voelt, moet zich aangesproken voelen,' zegt de beoogde Denk-lijsttrekker terwijl hij met zijn fractiegenoot Selçuk Öztürk langs de camera's van Powned loopt.

De twee afgesplitste PvdA-Kamerleden en oprichters van Denk verdwijnen richting hun blauwe zetels op de achterste rij van de grote vergaderzaal, ingeklemd tussen de 'zetelrovers' Norbert Klein (ex-50Plus) en Johan Houwers (afgesplitst van de VVD). Anders dan hun gemarginaliseerde lotgenoten weten Kuzu en Öztürk wel aan de politieke vergetelheid te ontsnappen, nu dus weer dankzij een meer dan 100.000 keer bekeken facebook-filmpje.

Een kleine vierduizend digitale duimpjes gingen de lucht in. De meest gelikete reactie onder het filmpje: 'Het is een feit dat de media ons dingen laten zien wat hen goed uitkomt.'

Sinds Kuzu en Öztürk eind 2014 met flinke ruzie de PvdA verlieten en hun zetels meenamen, bouwen de twee aan hun beweging voor Nederlanders met een migrantenafkomst. Ze pretenderen op te komen voor mensen die zich als tweederangs behandeld voelen door de witte meerderheid. Volgens Denk behoren de media tot die 'gevestigde orde' en dienen ze te worden gewantrouwd.

Hetze

Dat gevoel delen ze met hun multiculturele Facebookvolgers. Tegelijkertijd voeden ze de gedeelde argwaan door te wijzen op een 'hetze' die tegen hen zou worden gevoerd: kijk hoe wij zonder enig bewijs worden afgeschilderd als 'de lange arm van Ankara', kijk hoe Sylvana wordt beschimpt om haar keuze voor Denk. Positieve commentaren laten ze in die analyse achterwege (Elsevier bijvoorbeeld, niet een blad dat veel opheeft met Denk, brak een lans voor Simons).

Het filmpje dient een tweede doel: de achterban waarschuwen voor toekomstige publicaties over Denk. De beweging groeit, sommige opiniepeilers geloven inmiddels dat Denk volgend voorjaar de PvdA-zetels kan inruilen voor minstens één eigen zetel. Met de populariteit groeit ook de interesse van journalisten in de achtergrond van de leden van Denk. Journalisten doen onderzoek, of, zoals Azarkan het formuleert: 'Ze graven in het verleden om daarmee de verdenking te laden'.

Daarbij gaat het vooral over het politieke verleden van Selçuk Öztürk, die inmiddels al een trits vragen van het regionale dagblad De Limburger heeft gekregen. Volgens het Kamerlid verspreiden rancuneuze PvdA'ers valse geruchten over hem bij journalisten, maar ook uit andere hoek komen er verhalen los.

Jos van Rey, de van ambtsmisbruik en corruptie beschuldigde ex-wethouder van Roermond, zei recent tijdens zijn proces dat ook Öztürk als gemeenteraadslid in dezelfde stad niet vies was van 'klankborden'. Öztürk zou in 2012 vertrouwelijke informatie hebben doorgesluisd aan een partijgenoot die in de race was voor het burgemeesterschap van Roermond. Voor een vergelijkbaar vergrijp staat Van Rey nu terecht.

Öztürk doet de beschuldiging af als 'onzin'. In een ingezonden stuk op de website The Post Online schreef hij afgelopen weekend al dat tegenstanders Denk willen 'kaltstellen'.

Reactie NVJ

Het filmpje van Denk, waarin de onafhankelijkheid van 'de media' wordt betwist, komt volgens de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) totaal niet overeen met de werkelijkheid. Algemeen secretaris Thomas Bruning kan er aan de ene kant om lachen, maar vindt het ook zorgelijk dat media in een democratie worden neergezet als een 'bevooroordeeld monster' of een 'machtsmachine'. 'Dit past meer bij landen als Turkije.'

Bruning noemt het filmpje een gemiste kans, omdat hij denkt dat de achterliggende boodschap van de partij is dat media meer zouden moeten doen met diversiteit. 'Dat is op zichzelf best een opportune boodschap.' Maar dat valt volgens de secretaris 'volstrekt in het water door de ongenuanceerde beschouwing' die ze in het filmpje te berde brengen. 'Hiermee doe je de luxe van zo'n pluriform medialandschap in Nederland en de Nederlandse journalistiek absoluut tekort. Dat is wereldwijd in maar weinig landen zo goed geregeld.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.