De bond zat te slapen

Martin Pikaart erkent dat er een tweedeling ontstaat tussen vaste en tijdelijke werknemers. De schuld daarvan ligt echter ook bij de FNV die daarmee instemde....

Jeroen de Glas, Anja Jongbloed en Margriet Kraamwinkel van de FNV constateren (Forum, 5 november) een tweedeling op de arbeidsmarkt, waarvan het ene deel bestaat uit een ‘werkende onderklasse’. Deze zogeheten flexwerkers, vaak met een tijdelijk of uitzendcontract, profiteren toch al niet van de extra’s van een cao of van de wettelijke ontslagbescherming, en zijn nu als eerste werknemers de dupe van de kredietcrisis.

Het andere deel, door de FNV niet met name genoemd, zijn de werknemers met de vaste contracten. Uit onderzoek blijkt dat onder deze groep oudere blanke mannen oververtegenwoordigd zijn, terwijl allochtonen, jongeren en vrouwen oververtegenwoordigd zijn onder de flexwerkers.

De constateringen van deze FNV’ers zijn terecht, evenals hun oproep de positie van deze werkenden te verbeteren. Het artikel maakt niet duidelijk aan wie deze oproep is gericht. Dat komt omdat dat onder meer de FNV zelf is.

Ik zal dit onderbouwen met een aantal concrete voorbeelden.

Uit onderzoek van de club van rijke landen, de OESO, blijkt dat in Nederland werknemers met een vast contract vrijwel de beste bescherming genieten, door de preventieve ontslagtoets en de hoge ontslagvergoeding. Flexwerkers hebben deze allebei niet. Een ‘eerlijker verdeling van de lasten’, waar de FNV voor pleit, ligt dan voor het oprapen. Dan moet er echter wel bereidheid zijn hierover te praten bij de werknemers met vaste contracten en hun belangenbehartigers.

Een tweetal voorbeelden om aan te geven dat cao’s deze tweedeling doorgaans nog vergroten in plaats van verkleinen. Zo zijn er cao’s – gesloten door onder andere de FNV –-waar de in het artikel verfoeide draaideurconstructies zonder enige compensatie nog verder worden opgerekt, soms zelfs ongelimiteerd in de tijd.

En zo bepaalt de uitzendcao (ook door onder andere de FNV gesloten) dat uitzendkrachten in een speciale lagere uitzendschaal kunnen worden geplaatst. Dit staat natuurlijks haaks op wat de schrijvers van het artikel beogen, maar het is de FNV zelf die deze en soortgelijke cao’s ondertekent. In andere uitzendcao’s, zoals die van het Alternatief voor Vakbond (AVV), is dit niet het geval. De FNV heeft deze echter door een algemeen verbindend verklaring van de eigen cao buiten werking geplaatst.

Ten slotte hebben de vakbonden zitten slapen bij de discussie enkele jaren geleden over goed ondernemingsbestuur. Ten gevolge van die discussie is de positie van de aandeelhouders verbeterd ten koste van die van werknemers. Deze discussie moet nu opnieuw gevoerd worden, zeker in het licht van de kredietcrisis en de aanleidingen daartoe.

Kortom, voldoende mogelijkheden voor de FNV om de positie van de flexwerkers fors te verbeteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden