NIEUWS APPEN OP DE FIETS

De boete voor fietsend appen wordt hoog, maar hoe zit het met de pakkans?

Een boete van 95 euro voor appen op de fiets is fors, zegt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen. ‘Dat zal afschrikwekkend werken. Zeker op de jeugd die het toch al niet zo breed heeft.’ Maar de hoogte van een boete zegt weinig over de effectiviteit van een verbod, waarschuwt dezelfde verkeerspsycholoog.

Appen op de fiets is straks uit den boze. Beeld ANP

‘Het is vooral de pakkans die het gedrag beïnvloedt’, aldus Tertoolen. ‘Een redelijke boete met een hoge pakkans heeft meer effect dan een enorme boete met een lage pakkans.’

Op appen in de auto staat sinds 2002 een boete van 240 euro. Toch is dat verbod volgens de verkeerspsycholoog weinig effectief, omdat veel automobilisten zich onbespied weten in de auto. Voor appen in de auto werden in 2017 zo’n 75 duizend boetes opgelegd en in de eerste vier maanden van 2018 ruim 36 duizend.

Appende fietsers zijn natuurlijk veel zichtbaarder, erkent Tertoolen. Maar alles staat of valt met de mate waarin de politie er werk van maakt. Gaat het straks niet net zo als met de controles op rijden zonder licht? ‘Dat de politie op het eind van het jaar haar quotum haalt door onder een viaduct te gaan staan om scholiertjes te beboeten’, zegt Tertoolen. ‘Ik ben bang dat er selectief gehandhaafd gaat worden, als er al bekeurd wordt. Dan werkt het niet.’

Dat is ook de kanttekening die de ANWB maakt. ‘95 euro is aan de hoge kant’, aldus woordvoerder Ad Vonk. ‘Maar het gaat om de effectiviteit. Schrikt het ook echt af? Daar hoort handhaving bij. Dat moeten we afwachten.’

Wetenschappelijk bewijs ontbreekt

De hoogte van de boete voor appen op de fiets is iets lager dan voor fietsen door rood licht (100 euro), maar veel hoger dan voor het rijden zonder licht (55 euro). Dat is vreemd, vindt Douwtje de Vries van de Fietsersbond. ‘Van rijden zonder licht weten we dat het gevaarlijk is. Voor appen op de fiets is dat nog niet bewezen. Wij zouden graag willen dat dat beter wordt onderzocht.’

Meer dan 60 procent van de jongeren appt weleens op de fiets, blijkt uit gegevens van de Fietsersbond. Iedereen voelt op zijn klompen aan dat een appende fietser niet met zijn hoofd bij het verkeer is, maar het wetenschappelijk bewijs daarvoor is nog niet geleverd.

Uit onderzoek van de TU Delft vorig jaar bleek dat fietsers die bellen of naar muziek luisteren op hun telefoon nauwelijks vaker bij ongelukken zijn betrokken dan fietsers die hun mobieltje op zak houden. Dat komt waarschijnlijk doordat zij hun gedrag compenseren door beter op te letten en langzamer te fietsen, aldus onderzoeker Bert van Wee. Appen werd in dat onderzoek overigens niet meegenomen.

Een studie van de universiteit van Groningen in 2014 liet zien dat fietsers die met hun smartphone in de weer zijn minder aandacht hebben voor hun omgeving, langzamer fietsen en vaker midden op het fietspad blijven rijden.

Maar in de ongevallenstatistieken komen ongelukken met appende fietsers niet terug, beaamt Patrick Rugebregt van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Dat kan komen doordat appende fietsers veelal kleine ongelukken veroorzaken die de officiële statistieken niet halen. ‘Als jij met je fiets tegen een paaltje rijdt, haal je de politie er niet bij.’

Normerende werking

Hoe dan ook gaat er van een hoge boete een normerende werking uit, zegt Rugebregt. ‘Ouders hebben nu een handvat om tegen hun kinderen te zeggen: het mag gewoon niet. En ben je onder de 18, dan draaien ouders voor de boete op.’

Tertoolen vraagt zich af wat de volgende stap is. ‘Je ziet ook voetgangers die zo verdiept zijn in hun telefoon dat ze zonder te kijken de weg oversteken.’ Misschien moet daar ook een boete op komen.

Appen op de fiets? Dat kost je 95 euro

Wie na 1 juli op de fiets appt, riskeert een boete van 95 euro. Dat is althans wat Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) gaat voorstellen tijdens de ministerraad vrijdag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden