De boekhoudtrucs die De Jager gebruikte om Ruttes verhaal te onderbouwen

Er bestaat nog altijd een gapend gat van 50,6 miljard euro tussen de Nederlandse regering en de rest van Europa. Is dat afwijkende Nederlandse standpunt wel houdbaar?

Minister Jan Kees de Jager Beeld epa

Van de 109 miljard die nodig is om Griekenland te redden, mag je de bijdrage van 50 miljard van de banken aftrekken, zo stelde premier Rutte op 21 juli. Pertinent onjuist, zo bleek. De bankenbijdrage komt juist boven op de 109 miljard. Was Rutte verkeerd geïnformeerd, heeft hij het verkeerd begrepen of heeft hij bewust gepoogd een rooskleurig beeld te schetsen?

Minister Jan Kees de Jager van Financiën erkende vier dagen later in een lange brief omfloerst dat Griekenland wel degelijk 109 miljard nodig heeft van EU en IMF. Maar de uitspraken van Rutte klopten toch, met wat creatief boekhouden. Rutte zou bedoeld hebben dat eurolanden en het IMF tot medio 2014 slechts 59 miljard kwijt zijn, terwijl de 109 miljard slaat op de periode tot 2019. In de rest van Europa is er niemand die die interpretatie deelt: daar denkt men dat de 109 miljard al de komende drie jaar nodig is.

Om zijn verhaal te onderbouwen doet De Jager een beroep op boekhoudtrucs: hij schuift met geld in de tijd. De minister haalt toekomstige baten naar voren en schuift enkele lasten juist naar achteren. Zo komt hij in 2014 50,6 miljard euro gunstiger uit dan Europa. De EU en IMF zijn daardoor (109 min 50,6) tot 2014 slechts 58,4 miljard kwijt. Dat premier Rutte dit verkeerd zou hebben afgerond naar 59 miljard doet al vermoeden dat de posten er achteraf bij zijn gezocht om de misser te rechtvaardigen. Welke trucs gebruikte De Jager?

Kosten op de lange baan
Om banken te verzekeren tegen het niet aflossen van Griekse obligaties is 18 miljard nodig. Aangezien deze kredietgarantie de periode 2015-2020 betreft, telt De Jager dit geld in zijn boekhouding tot 2014 niet mee. Het bedrag moet echter al wel voor 2014 worden uitgegeven. In Europa tot aan de ECB aan toe is niemand te vinden die de lasten van de kredietgarantie toeschrijft aan 2015-2020.

Kapitaalinjectie op de lange baan
De tweede lastenverschuiving van De Jager gaat over de kapitaalinjectie van Griekse banken. Die moeten hun buffers versterken, omdat hun bezit van Griekse staatsobligaties minder waard wordt. Het is onzeker of die kapitaalinjectie van 20 miljard nodig is, zo zegt zowel Europa als Nederland. De Jager telt dit bedrag vervolgens helemaal niet mee in de periode tot 2014, Europa wel. Als De Jager denkt dat de Griekse banken de komende drie jaar niet geholpen hoeven te worden, waarom dan wel in de periode daarna?

Baten naar voren
Doordat banken Griekse obligaties moeten inkopen zal de Griekse staatsschuld met 12,6 miljard euro dalen. Europa en De Jager zijn het op dit punt met elkaar eens. De Jager haalt die bijdrage van de banken echter volledig naar voren, en het is de vraag of dat realistisch is. Analisten gaan er van uit dat de EU en het IMF vooral Griekse staatsleningen gaan kopen met een lange looptijd. Bij staatsobligaties die de komende drie jaar moeten worden afgelost is het voor beleggers immers raadzaam om gewoon te wachten op de volledige uitbetaling van de schuld. De Griekse overheid zal deze aflopende obligaties dus nog allemaal opnieuw moeten financieren. De bate van 12,6 miljard euro zal dus vooral betrekking hebben op de periode na 2014.

Zo heeft minister Jan Kees de Jager met wat handig geschuif 50,6 miljard euro (18 + 20 + 12,6) gevonden. Welke argumenten De Jager in het debat vandaag ook aandraagt, hij is nu al de meest optimistische boekhouder van Europa.

Mark Rutte Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.