De bloemenzee voor de ambtswoning dijt de hele dag uit: Amsterdam rouwt om Van der Laan

Met drie roze rozen wandelt Cor van den Bold (70) in zijn windjack langs de Herengracht. Precies zo'n subtiel bosje als hij normaal voor zijn vrouw koopt. Maar nu is het voor Eberhard van de Laan. Boven de burgemeesterswoning wapperen halverwege de stok de drie andreaskruisen in de herfstbries.

Mensen rouwen en leggen bloemen neer bij de ambtswoning van Eberhard van der Laan. Beeld Aurélie Geurts

Van den Bold is niet de enige bloemenlegger. Nadat de gemeente Amsterdam vrijdagochtend bekend heeft gemaakt dat Van der Laan donderdagavond is overleden, groeit in de loop van de dag het tableau van boeketten voor de ambtswoning. Vaak voorzien van kaarten waarin zij steun betuigen aan de familie en beloven dat Amsterdam de 'liefste en mooiste stad' blijft. Steeds staat er een handjevol mensen in stilte te kijken. Er wordt zacht gepraat terwijl auto's rustig langsrijden. Soms wordt er een traantje weggepinkt.

'Groot sociaal hart'

Het is slechts een van de manieren waarop duizenden Nederlanders vrijdag blijk geven van hun verdriet over het verlies van de geliefde burgemeester. Op het online condoleanceregister dat de stad heeft geopend laten bezoekers per uur vele honderden berichtjes achter. 'Zo betrokken en bevlogen, met veel liefde voor de stad, met een warm hart maar wel ferm - een bijzondere man en een bijzondere burgemeester, we zullen u missen!' Zo luiden ze haast allemaal. Veel schrijvers zijn Amsterdammers maar reacties komen ook van ver daarbuiten. 'Vanaf de andere kant van de aardbol hebben we u de afgelopen jaren gevolgd.'

Ook veel vrienden, (oud-)collega's, politici en andere prominenten komen met reacties. 'Wij herinneren hem als een man met een ongelofelijke werkdrang en een groot sociaal hart', schrijft koning Willem-Alexander.

'Hij was een bestuurder die mensen opzocht en echt contact maakte door zijn directheid en openheid. Je wist altijd wat je aan hem had en dat maakte hem geliefd bij iedereen', schrijft minister-president Mark Rutte. 'Hij hield bij onderhandelingen geen kaarten in de mouw. Amsterdam huilt om zijn lieve burgemeester en heel Nederland rouwt mee. Vandaag gaan de vlaggen halfstok.'

Beeld Aurélie Geurts

'Politieke oom'

Lodewijk Asscher verhaalt op Facebook van het laatste bezoek aan de man die hij zijn 'politieke oom' noemt. Dat was zondag. Terwijl Van der Laan op zijn bed ligt en af en toe wat extra zuurstof bijademt vraagt Asscher aan Van der Laan wat hij nog voor hem en zijn familie kan doen. 'Wil je zorgen dat mijn kinderen als ze 18 zijn gewoon PvdA stemmen? Dag jochie.'

Ook bloemenlegger Cor van den Bold heeft vrijdagmiddag zijn persoonlijke anekdote over de burgemeester die volgens hem 'echt tussen de Amsterdammers stond'. Als buurtbewoner kwam Van den Bolt de burgemeester en diens gezin afgelopen zeven jaar regelmatig tegen in de supermarkt. Toen de markante caissière Sjaan daar na ruim dertig jaar afscheid nam, kwam Van der Laan met ambtsketen om een feestrede houden. 'Hij vertelde onder meer met een ondeugende blik dat hij altijd naar Sjaans kassa ging omdat je dan twee keer zoveel dierenplaatjes kreeg.'

'Van der Laan was een echt menselijke bestuurder die met zijn hart sprak en wist wat hij wilde met de stad, in een tijd dat het leven van veel mensen vooral draait om status en geld verdienen', zegt Van den Bolt met waterige ogen. 'En hij stond voor Amsterdam. Net zoals Aboutaleb voor Rotterdam, dat is ook zo'n klasbak.'

Laten we hopen dat we weer zo'n goede burgemeester krijgen, is ook een veelgehoorde zin in de stad vrijdagmiddag. Cor van den Bold heeft er wel een paar op het oog. 'Jan van Zanen, de burgemeester van Utrecht, lijkt hem wel wat. En wethouder Eric van der Burg. 'Of Edith Schippers. Dat is ook zo'n stevige persoonlijkheid.' En dan: 'Maar eerst even dit verwerken.'

Bezoekers van het Amsterdam Museum schrijven in een herinneringsboek onder het schilderij van Van de Laan. Beeld anp

Wat maakte de Amsterdamse burgervader zo geliefd?

Eberhard van der Laan, de man die Amsterdam 'een beetje liever' maakte. Lees hier het postuum van de geliefde burgemeester.

'Als ik het niet geloofde, zou ik het niet zeggen': van een felle discussie met demonstranten op straat tot Zomergasten - deze fragmenten tekenen Eberhard van der Laan.

Wat maakte de teruggetreden Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan zo geliefd? Oud-stadsverslaggever Jaap Stam vindt het antwoord in zijn eigengereide karakter.

Godzijdank bestaan er bestuurders met taalgevoel die een woord als poosje gebruiken. En het goeie is dat dat poosje terugkomt in neutrale nieuwsartikeltjes, waardoor de menselijkheid van Van der Laan zelfs doorschemert in een ANP-bericht, schreef Aaf Brandt Corstius over de afscheidsbrief van Van der Laan (+).

In Amsterdamse cafés kijken ze wel vaker met z'n allen tv. Maar dan gaat het meestal om voetbal. Zondag ging het om een rustig praatprogramma: 'Zomergasten' met burgemeester Van der Laan. Men luisterde even stil in de Mokumse kroegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden