REPORTAGE

De bloemen voor Nemtsov keren elke keer weer terug

Het lukt de Russische autoriteiten niet om de herinnering aan de moord op Nemtsov uit te wissen. Het is een kat-en-muisspel.

Een portret van Boris Nemtsov in de bloemenzee (donderdag 12 maart) op de plek waar hij is doodgeschoten.Beeld epa

De schoonmakers in oranje hesjes weten het woensdagmorgen ook niet. Ze hebben een duidelijke opdracht gekregen: de Grote Steenbrug over de Moskou-rivier moet aan de linker- en rechterkant worden schoongespoten. De veegwagen draait stationair, de hogedrukspuit zoemt.

Maar nog voor ze aan het karwei kunnen beginnen, komt een handjevol jongeren protest aantekenen. Hier mag niets opgeruimd worden, vinden ze. De plek waar Boris Nemtsov op 27 februari is vermoord is nog altijd bezaaid met bloemen, kaarsjes, foto's, vlaggen, knuffelberen en zelfs een kruis.

Constante aanvoer

De nagedachtenis aan Nemtsov leidt al weken tot een kat-en-muisspel tussen de autoriteiten en de oppositie die de 55-jarige Poetincriticus wil eren. De hele brug werd vorige week nog schoongeveegd. Midden in de nacht gooiden tientallen stevige kerels in zware jacks alle bloemen, posters en knuffels in vuilniszakken. Maar nog voor het krieken van de ochtend was de bloemenzee terug. Voorbijgangers maakten foto's en video's van de schoongeveegde brug, tientallen Moskovieten stonden midden in de nacht op om weer bloemen te kopen.

De aanvoer van bloemen is constant: bij kiosken en bloemenwinkels in de buurt is de tekst 'voor Boris' genoeg om te weten wat hun te doen staat. Er is zelfs een speciale internetsite: wie zijn creditcardgegevens achterlaat kan ervan uitgaan dat elke keer als de bloemen worden opgeraapt een koerier er een paar uur later nieuwe bloemen komt leggen. Maar ook een groep mannen met andere bedoelingen is opgedoken: ze lieten op de rouwplek kaarsjes en posters achter met teksten als: 'Je was een verrader, Boris'.

Feest

Niet alleen rond de brug woedt een strijd over de herinnering aan Nemtsov. Het geplande herdenkingsconcert gaat niet door. Vrienden van de oppositieleider wilden veertig dagen na zijn dood een groot feest geven. Russische rocksterren als Joeri Sjevtsjoek en Andrej Makarevitsj zouden hun medewerking hebben toegezegd, maar er kon geen geschikte locatie worden gevonden. 'We hebben alle zalen in de stad met ruimte voor tweeduizend man of meer geprobeerd, en ze hebben ons allemaal in de steek gelaten', zegt radiopresentator Michail Kozyrev in zakenkrant Kommersant. 'Iedereen zag er brood in, maar we kregen steeds weer te horen dat het niet kan. Clubeigenaren werden bang of kregen van hogerhand te horen dat zoiets 'sterk af te raden' was.'

Uit naam van twee oppositieleiders heeft een onbekende eind maart de merknaam 'Boris Nemtsov' geregistreerd. Bedoeld om 'bier, mineraalwater, frisdranken en andere alcoholvrije dranken, sappen en siropen' aan de man te brengen.

Een vrouw legt op 27 maart, een maand na de aanslag, bloemen op de plek waar Nemtsov werd gedood.Beeld AP

'Het idee is simpel', legt oppositiepoliticus Maksim Kats uit. 'Iedereen kan in Rusland uit naam van iedereen een merknaam registeren. Het bericht komt uit de krant Izvestia, waarin dat netjes is uitgelegd. Maar daarna namen andere kranten en televisieprogramma's het over, met de uitleg dat vrienden en medestanders van Nemtsov na zijn dood er een sluwe business van willen maken', schrijft Kats op zijn blog. 'Het is net als met de Oekraïense fascisten waarover de Russische media het steeds hebben. Het is nogal wiedes dat er geen fascisten aan de macht zijn, maar wanneer het eenmaal in je hoofd zit, raak je de gedachte niet meer kwijt.'

De schoonmakers van de reinigingsdienst overleggen wat te doen op de Grote Steenbrug. De hogedrukspuit gaat toch aan. Het stof waait langs de kade omhoog, maar de bloemen krijgen slechts een beetje water. Wanneer de mannen de rest van de brug schoonvegen, worden de bloemen, opgefrist door het water, weer netjes over de brug verspreid. Iedereen tevreden, voorlopig.

Een vrouw loopt langs de bloemenzee (donderdag 12 maart) op de plek waar Boris Nemtsov is doodgeschoten.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden