De blije zzp¿er bestaat niet

Mozart is zijn leven lang blijven zoeken naar een baantje.

Als je in Salzburg rondloopt, snap je niet waarom Mozart er weg is gegaan om zich te nestelen in Wenen. Wat een majestueuze stad. Je voelt je er een klein marionetje tussen machtige bergen, kastelen en paleizen. Je waant je er een druppel in een oceaan van tijd.

Wenen is een stad zonder groepsgezicht. Het ruikt er in de buitenwijk waar we overnachten mierzoet naar wierook, omdat op elke Weense hoek een winkel is met yogaspullen en new-age-hebbedingetjes. In Wenen leid je jouw eigen leven.

Kinderviooltje
In Salzburg kun je Mozarts kinderviooltje bekijken, dat zweeft in een glazen kastje waarin de temperatuur en luchtvochtigheid permanent worden bewaakt. Ook staat daar, in Mozarts geboortehuis, het kleine clavichord waarop Mozart De Toverfluit heeft gecomponeerd. In het andere Salzburgse Mozarthuis, waar de familie later woonde, zie je meubeltjes van Leopold en ontroerende manuscripten van zijn wonderkinderen.

Wenen heeft op haar beurt een museum gemaakt van het huis waar Mozart met Constance leefde, als vrijscheppend kunstenaar en de eerste zzp’er in de muziek, zakken vol geld verdienend en nog sneller weer uitgevend. Je kunt door het Weense huis lopen met een audioguide op je kop, maar het huis heeft niet de magie van de twee musea in Salzburg.

Het is een kale bedoeling, dat Weense Mozarthuis, maar in de winkel kun je voor 10 euro een mooie koffiekop met Mozart erop kopen en voor 9.99 een muismat met een flard van een symphonie. Lopen in de straatjes waar Mozart heeft gelopen, is wel weer een sensatie.

Indiase jurk
Mozart was niet gelukkig als zzp’er, en hij is hardnekkig blijven proberen een baantje te vinden. De blije zzp’er bestaat misschien wel niet, evenmin als de happy single.

Waar zou ik liever leven als ik kiezen mocht, in de vesting Salzburg of in de yogastad Wenen?

Het zal toch wel Wenen worden. Ik zag er overal bejaarde dames wandelen die zich niets hadden aangetrokken van stijlgidsen voor de vrouw op leeftijd, waarin je wordt aangeraden elk jaar een duur kledingstuk aan te schaffen in plaats van elke week een flodder van de H&M, en waaruit je leert de fladderende bovenarmen immer decent te bedekken.

In Wenen zag ik een vrouw van tachtig in een mooi rood trainingspak, op sportschoenen, met halflang grijs haar. Ze leek niet op een heks, maar op een oude fee. Een vrouw van eind zeventig in een knalgele Indiase jurk van de markt, met gele sandalen, terwijl ikzelf te oud ben voor Indiase jurken … Die vrouw zag er gelukkig uit.

Ellebogen
In Wenen is iedereen op zijn eigen unieke wijze hip. In München, waar we een avondje rondliepen, is het hip zijn een gezamenlijk project. Iedereen is er zzp’er, denk ik. Nog nooit zag ik zoveel straatmuzikanten op een avond, en zulke goeie. In een prieel in een sprookjestuin stijldansten de Münchenaren op muziek uit een zelf meegenomen draagbare cd-speler.

Op het terras aan de Odeonplatz streek een oudere vrouw naast mij neer. Ze droeg een groot T-shirt boven een driekwartbroek en crocs van de Lidl. Ze wilde vertellen en mijn verhaal horen. München was een rotstad, zei ze. En ze had Krebs. En haar bedrijfje als aromatherapeut genereerde niet veel omzet. Ze wilde graag naar Regensburg, zei ze, of naar Augsburg. Daar was het goed wonen en werken.

München? Daar werkte men elkaar weg met de ellebogen, gebaarde ze.

Opgelucht stapte ik in de trein, ik mocht gelukkig München bij een avondje laten. In mijn koffer had ik een zeegroene Indiase jurk met gouden sterren van de Weense Naschmarkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden