De Blasio wint met overmacht vertrouwen van New Yorkers

New York is woensdag wakker geworden in het besef dat de stad voor het eerst in twintig jaar weer een Democratische burgemeester krijgt. Met de verkiezing van ombudsman Bill de Blasio heeft de stad afscheid genomen van het harde, zakelijke beleid van de miljardair Michael Bloomberg en Rudy Giuliani.

AMSTERDAM - 'Laat er geen misverstand over bestaan', zei De Blasio in zijn overwinningstoespraak, omgeven door zijn enhousiaste gezin. 'De bewoners van deze stad hebben gekozen voor een progressieve richting.'


De ruime meerderheid waarmee de Democraat de Republikein Joseph Lhota versloeg, geeft aan hoezeer New York snakt naar verandering. De tot voor kort onbekende De Blasio versloeg Lhota woensdag met een verschil van 49 procent. De laatste keer dat een burgemeesterskandidaat met zo'n groot verschil won, was in 1985.


'Een onverschrokken liberaal', zo noemde The New York Times de nieuwe burgemeester woensdag op de voorpagina, naast een foto van De Blasio die zijn tienerzoon omhelst. De Blasio voerde campagne met een onvervalst progressief programma, inclusief belastingverhogingen voor de rijken.


Het contrasteerde scherp met het beleid de afgelopen twaalf jaar van Bloomberg, de zakenman die als Republikein werd gekozen en drie termijnen diende. De overmacht waarmee De Blasio won, laat zien dat er een voedingsbodem is voor zijn anti-Bloomberggeluid. Hierin noemde hij New York het 'verhaal van de twee steden': een stad van de rijken en een arbeidersstad.


Uit peilingen bleek dat New Yorkers ontevreden zijn over de groeiende inkomensongelijkheid, het tekort aan betaalbare woningen en het omstreden aanhoudingsbeleid van de politie.


'Ongelijkheid in New York bedreigt niet alleen diegenen die worstelen om het hoofd boven water te houden', zei De Blasio tot zijn enthousiaste aanhangers. 'We zijn allemaal op ons best als elk kind, elke ouder, elke New Yorker een kans heeft.' Typerend voor de Democraat was dat hij zijn toespraak hield in een YMCA-gebouw, ver weg van de dure hotels in Manhattan waar de verkiezingsavonden worden gehouden.


Direct nadat zijn grote nederlaag zich aftekende, gaf Lhota zich gewonnen. Wel bekritiseerde hij De Blasio's slogan van 'het verhaal van de twee steden'. 'Ik hoop dat de aankomende burgemeester dit begrijpt, voor het te laat is', aldus de Republikein die ooit het openbaarvervoerbedrijf MTA leidde.


Lhota probeerde met een anti-misdaadprogramma, zijn steun voor de politie en zijn kwaliteiten als manager de New Yorkers voor zich te winnen. Hij steunde de zogenoemde stop and frisk-maatregel die de politie de bevoegdheid geeft om iedereen aan te houden die verdacht lijkt. Volgens de Republikein droeg het bij aan bestrijding van de misdaad.


Volgens Lhota zou een overwinning van De Blasio betekenen dat New York zou terugkeren naar de tijd dat de criminaliteit in de stad schrikbarend hoog was. Maar uit exitpolls dinsdag bleek dat slechts 15 procent van de kiezers vond dat misdaad het belangrijkste onderwerp was van de verkiezingen. Ervaring als bestuurder, een sterk punt van Lhota, scoorde het minst.


De Blasio bekritiseerde de uitwassen van het stop and frisk-beleid. Hij steeg sterk in de peilingen nadat een federale rechter had bepaald dat de politie ten onrechte latino'sK en zwarten uitkoos om te fouilleren. De Blasio is getrouwd met een zwarte vrouw. Zijn populariteit steeg ook nadat zijn 15-jarige zoon Dante, die een opvallend afrokapsel heeft, figureerde in een verkiezingsfilmpje. De Blasio's gezin maakte het makkelijker voor hem om steun te verwerven onder de vele etnische groepen in New York.


De Blasio stond in de zomer, tijdens de strijd om de Democratische nominatie, steeds op de vierde plaats in de peilingen. Hij profiteerde van de val van koploper Anthony Weiner, het Congreslid dat zich moest terugtrekken vanwege diverse seksschandalen. Veel van Weiners kiezers sloten zich daarna aan bij De Blasio.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden