De bijna vergeten aartsvader

Iedereen kent Hub van Doorne, Anthony Fokker, Gerard Philips, Henri Deterding en Albert Plesman. Tenminste, iedereen ‘van voor de mammoetwet’....

Vandaag viert Hoogovens, nu Corus, het 90-jarig bestaan. Koningin Beatrix zal, omringd door lokale notabelen, in IJmuiden een nieuwe installatie openen. Er is een jubileumboek en een feest. Maar zelfs veel werknemers van Corus zullen hun huidige mysterieuze Indiase baas Ratan Tata beter kennen dan de oprichter van het staalconcern Henry Wenckebach. De kunstenaars Oswald en en Ludwig Wenckebach, en vooral de medicus Karel Frederik Wenckebach, zullen bij veel Nederlanders nog eerder een lichtje doen opgaan. De oprichter van Hoogovens heeft zelfs Wikipedia niet gehaald. De enige herinnering aan hem die rest, is de naar hem vernoemde toegangsweg tot het Corus-complex.

De voormalige genie-officier Wenckebach (1861-1924) begon in 1890 zijn carriere bij de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, waar hij al snel opklom tot directeur. In 1902 werd hij de eerste directeur-generaal van de Staatsmijnen, met als opdracht het mijnwezen in Limburg te reorganiseren tot een nationale onderneming.

In de Eerste Wereldoorlog raakte Wenckebach in de ban van plannen voor een Nederlands hoogoven- en staalbedrijf toen de aanvoer van ijzer en staal naar de Nederlandse metaalindustrie stokte. Volgens Wenckebach was een land zonder hoogovens arm en afhankelijk van het buitenland. Samen met de gebroeders Stork en Frits Fentener van Vlissingen vormde Wenckebach een nationaal comité dat 25 miljoen gulden bijeen wist te krijgen voor de oprichting van zo’n bedrijf aan de monding van het Noordzeekanaal. Naast een aantal grote ondernemers stak ook de Nederlandse staat 7,5 miljoen in het project.

Op 20 september 1918 werd de Koninklijke Nederlandsche Hoogovens en Staalfabrieken (KNHS) een feit. Op 22 januari 1924 werden de hoogovens in IJmuiden aangestoken door Wenckebachs echtgenote. Zelf was hij te ziek. Een maand later zou hij overlijden.

Peter de Waard

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden