De bijbaantjes van Van Baalen

Hans van Baalen Beeld ANP

Het was zo'n moment waarop het deksel van lobbyland leek te worden opgetild: het bericht dat europarlementariër Hans van Baalen (VVD) twee betaalde bijbanen in de autobranche had. Lid van de Raad van Commissarissen bij Mercedes Benz Nederland - à 8 duizend euro per jaar - en lid van de Raad van Advies van autolobbyist RAI - à 4 duizend euro.

Toen het nieuws eind september wereldkundig werd gemaakt, wist Van Baalen niet hoe snel hij zijn baantjes moest opzeggen, overigens zonder te zeggen dat hij er spijt van had. 'Verstandig', was de koele reactie van het VVD-hoofdbestuur.

Van Baalen behoort tot het slag parlementariërs dat doorgaans meteen terugbelt als een journalist hen wil spreken. Ook als het om nevenfuncties gaat. Met zijn bijbaantjes was niks mis, houdt hij ook drie maanden later staande. Ze stonden keurig vermeld op de site van het Europees Parlement. Maximale transparantie dus, wat hij trouwens heel belangrijk vindt.
De functies hadden sowieso niks met lobbyen te maken, zegt hij. Bij Mercedes - hij vertrok er nog voor de eerste vergadering - zou hij meepraten over interne aangelegenheden. Bij de RAI ging het om tweemaal per jaar 'samenkomen met een interessant gezelschap'.

Waarom hij die onschuldige baantjes dan toch meteen schrapte toen er deining ontstond? Kwestie van de discussie voor willen zijn, zegt Van Baalen. 'De debatten over Volkswagen kwamen eraan. Die wilde ik niet laten vervuilen door ophef over nevenactiviteiten.'

Een Europarlementariër verdient 8 duizend euro bruto per maand, exclusief minimaal 4.320 euro vergoeding voor onkosten en een verblijfsvergoeding van 306 euro per vergaderdag. Je kunt je afvragen of het wenselijk is er dan nog betaalde bijbanen op na te houden. Van Baalen ziet het bezwaar niet. 'De andere leden van zo'n Raad van Commissarissen krijgen allemaal betaald. Moet ik dan als enige zeggen dat ik het gratis doe?'

De schijn van belangenverstrengeling dan: is Van Baalen in staat een kritische houding aan de dag te leggen ten opzichte van bedrijven en organisaties waarvan hij geld trekt? 'Ik bekijk dat heel praktisch', zegt hij. 'Ik ben geen woordvoerder op het gebied van transport en milieu. Men ziet graag dat politici maatschappelijk actief zijn. Bij die organisaties kom ik interessante mensen tegen.'

Maar nu niet meer. Van Baalen heeft voorlopig geen behoefte aan betaalde nevenfuncties, zegt hij. En zeker niet aan de discussies die daarmee loskomen. Een laatste kanttekening wil hij nog maken: die bijbaantjes nam hij over van Corien Wortmann, jarenlang europarlementariër voor het CDA. Haar werden daarover nooit vragen gesteld. Van Baalen: 'Zonder het gesjoemel van Volkswagen was dit geen kwestie geworden.'

Blijft de vraag: is het goed dat politici betaalde bijbanen hebben, of kan daar beter meteen paal en perk aan worden gesteld?


Weet u meer? Of wilt u meer weten? Mail dan naar a.korteweg@volkskrant.nl en eline.huisman@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden