Commentaar

'De bewering dat Rutte is uitgeregeerd behoort tot de Haagse folklore'

Een kabinet dat inspiratie zoekt in een belastingherziening bevindt zich in een boekhoudersuniversum, schrijft Martin Sommer in het commentaar van de Volkskrant.

Minister Jeroen Dijsselbloem in de Tweede Kamer met het koffertje met de Rijksbegroting en de Miljoenennota tijdens Prinsjesdag Beeld anp

Wat een verschil met de Troonrede van vorig jaar. Toen bevond het buitenland met al zijn bedreigingen zich nog achter de horizon. Het binnenland daarentegen stond in het teken van crisis en vooral van onbetaalbaarheid van allerlei voorzieningen. Het kabinet leefde in onzekerheid of de beloofde hervormingen wel een meerderheid in de Eerste Kamer zouden halen. Bij de Algemene Beschouwingen moest premier Rutte daarvoor alle zeilen bijzetten.

Een jaar nadien is de buitenwereld guur maar ziet de regering de zaken in Nederland zelf aanzienlijker zonniger in. Herziening van het pensioenstelsel, decentralisatie van regelingen voor werk en zorg naar gemeenten, bezuinigingen op woongenot, het is allemaal geregeld of bijna rond - tot verbazing van vrijwel iedereen. Wat resteert is wat in Den Haag de uitvoering heet.

Vandaar dat sinds een maand of wat te beluisteren valt dat dit kabinet is uitgeregeerd. Dat geluid hoort net als Prinsjesdag bij de folklore van ons politieke stelsel, en vooral als de coalitie, zoals nu, bestaat uit partners met tegengestelde opvattingen. Zodra het gezamenlijk vastgestelde doel wegvalt, is het ook afgelopen met de motivatie om verder te regeren, zo luidt de regel. Nederlandse kabinetten vallen immers in het algemeen niet door oppositiegestook, maar door interne houtrot.

Beeld anp

Zo zou ook dit kabinet omwille van zijn eigen voortbestaan op zoek zijn naar nieuw elan, dat de vorm van een nieuw belastingstelsel zou moeten krijgen. Een eenvoudiger systeem, met als voordeel lagere lasten en meer werkgelegenheid. PvdA en VVD konden het niet eens worden, zodat de koning het moest laten bij een stelselherziening 'voor de langere termijn'.

De vraag is nu of de schade ernstig is. Om te beginnen: een kabinet dat zijn inspiratie moet zoeken in een belastingherziening bevindt zich in het universum van een boekhouder. Belangrijker is dat er ook wel wat op het mechanisme valt aan te merken. Zoeken naar maatregelen die moeten bewijzen dat een regering nog immer als één man voorwaarts trekt, is beleid maken om het beleid.

Ook dat is Haagse folklore: het zogenoemde maatregelen stapelen, louter om politieke redenen. Meestal gebeurt dat na incidenten, om de Kamer te bewijzen dat de regering heus van wanten weet. Maar de boel bij elkaar willen houden met behulp van nieuw beleid is net zo oneigenlijk.

Beeld anp

De echte vraag is of er inderdaad niets meer te regeren valt voor Rutte en zijn ploeg. Nederland krabbelt op, maar er moet in 2015 nog heus 8 miljard euro bezuinigd worden. De Raad van State wijst op het gevaar van urgentieverlies. Aanpassingen in de medische sector ter grootte van 5 miljard moeten hun beslag krijgen. En dan is daar de gigantische decentralisatie-operatie van jeugdzorg, langdurige zorg en werkgelegenheidsbeleid naar de gemeenten. Dat alles zal zonder twijfel het komende jaar met talrijke incidenten in de Tweede Kamer gepaard gaan en daar de nodige ministeriële stuurmanskunst vergen.

In het Haagse wordt nogal eens met impliciet dedain over 'de uitvoering' gesproken. Terwijl een wet niet geslaagd is als hij in het Staatsblad staat, maar pas als is gebleken dat hij redelijk en fatsoenlijk is uitgepakt voor het publiek.

Ook zo bezien zijn ze nog lang niet klaar.

Martin Sommer is politiek commentator van de Volkskrant

Beeld anp
Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.