De beveiliger neemt het stokje over van de politie

Zijn mond is Abdels sterkste wapen

Beveiligers vervullen steeds vaker taken waar de politie uit capaciteitsgebrek niet aan toekomt. 'Mijn mond is mijn sterkste wapen.'

Beveiliger Abdel Fkyerat (rechts) samen met een collega. Foto Aurélie Geurts

'Wat heb je gedaan?'
'Ik heb iets gepikt.'
'Mag dat?'
'Nee.'
'Hoe oud ben je?'
'Dertien.'
'Kijk me aan! Wat wil je, dat ik je ouders bel, of de politie?'

Yigit heeft een plastic cameraatje gestolen bij gebruiks- en feestartikelenwinkel SoLow in Almere. De filiaalleidster betrapte hem toen hij het in zijn broekzak stopte. Ze belde Abdel Fkyerat, een van de beveiligers in Almere-Stad. Die spoedt zich naar het keukentje achter in de winkel en ondervraagt de winkeldief. 'Wat is het nummer van je moeder?'

Abdel (43) en zijn collega Patrick Heikens (28) doen hun ronde door de winkelstraten en over de markt van Almere. Op woensdag en zaterdag is het steevast 'bingo' - dan staat het Stadhuisplein vol marktkramen en hebben koopjesjagers contant geld op zak. Op die dagen houden professionele zakkenrollers de geldautomaten scherp in de gaten om vervolgens op de markt hun slag te slaan. 'Ik heb laatst een 15-jarig meisje aangehouden voor het stelen van portemonnees', zegt Abdel. 'Drie jaar geleden hebben we haar moeder voor zakkenrollen opgepakt, en zes jaar geleden haar oma.'

Beveiligers Abdel Fkyerat (voor) samen met een collega. Foto Aurélie Geurts

'De gaten vullen'

Abdel en Patrick zijn twee van de bijna 28 duizend beveiligers die werken voor een particulier beveiligingsbedrijf. Deze bedrijven worden steeds vaker ingehuurd voor taken waar de politie nauwelijks aan toekomt. Waar voorheen de openbare orde helemaal was voorbehouden aan de politie en haar geweldsmonopolie, is het - na een jarenlange discussie - nu geaccepteerd dat particuliere beveiligers 'de gaten vullen', zegt bestuurskundige en criminoloog Eric Bervoets, die in 2014 en 2016 de samenwerking tussen politie en particuliere beveiligers onderzocht. 'Je ziet steeds meer private beveiligers in het publieke domein. Want hoe je het ook wendt of keert; de politie heeft toch echt een capaciteitsprobleem.'

In parfumerie Douglas ligt nog de plastic HEMA-tas bekleed met aluminiumfolie die het alarmsysteem onklaar moet maken, van de 20-jarige winkeldief die Abdel vanochtend heeft aangehouden. Parfums zoals 1 Million van Paco Rabbane (115 euro) en Chanel no. 5 (195 euro), of de Crème Cellulaire van La Prairie (liefst 927 euro voor een potje van 50 milliliter) zijn gewild bij professionele winkeldieven. 'Daar let ik extra scherp op', zegt Abdel. 'Roemeense dieven zijn gek op geurtjes, Aziaten pikken het liefst dure crèmes, Surinamers zijn vooral uit op merkkleding en Hollanders richten zich juist op de goedkope kleren van C&A en H&M.'

Samen trainen

Laatst stuitte Abdel op een bende Equadorianen zonder paspoort die vanuit Antwerpen onder bedreiging in opdracht van hun mensenhandelaren kwamen stelen. 'Die informatie hebben we met de recherche gedeeld. Samen hebben we die bende opgerold.'

Politie en beveiligers zoeken elkaar steeds vaker op, zegt voorzitter Laetitia Griffith van de Nederlandse Veiligheidsbranche. 'We zijn nu met de korpsleiding van de Nationale Politie in overleg over samenwerking bij grote evenementen zoals festivals, dansfeesten, Koningsdag en Sail. Voor dat soort crowdcontrol gaan beveiligers experimenteel samen trainen met agenten, zodat ze dezelfde taal spreken en elkaar beter begrijpen, met wederzijds begrip voor elkaars functie en verantwoordelijkheden.'

'Hij geeft de winkeliers een veilig gevoel', zegt een floormanager van de H&M over beveiliger Abdel Fkyerat (links op de foto). Foto Aurélie Geurts

Sterkste wapen

Voorheen werden beveiligers door de politie veelal gezien als onprofessionele 'hobbybobbies', waarbij de vrees bestond dat ook zij zich willen bewapenen. Maar beveiligers zijn sterk geprofessionaliseerd en willen zich juist níet bewapenen', zegt onderzoeker Eric Bervoets. 'Zij zeggen: mijn mond is mijn sterkste wapen.'

Dat geldt ook voor Abdel Fkyerat. Zodra hij een dief aanhoudt, wordt die naar een onderzoeksruimte gedirigeerd, scherp ondervraagd en doorgaans aan de politie overgedragen. Een wapen heeft Abdel nooit nodig gehad. Ook heeft hij geen moment in de elf jaar dat hij nu beveiliger is klappen hoeven incasseren. Als iemand hem bespuugt of bedreigt belt hij 112. 'Donkere mensen schelden me uit voor racist, blanken roepen: 'Ga terug naar je eigen land - jullie zijn zelf de grootste dieven.' Maar ik heb een natuurlijk overwicht. Zodra ik arriveer, worden ze meestal rustig.'

Beveiliger Abdel Fkyerat aan het werk in Almere. Al drie keer bood de Almeerse politie hem een baan aan. Foto Aurélie Geurts

Onmisbaar

Politie, beveiligers en de gemeente Almere delen een groeps-app met waarop ze daderfoto's en camerabeelden uitwisselen. Samen met de recherche rolden Abdel en zijn collega's een bende op van zwarte meisjes die witte klasgenoten onder bedreiging lieten stelen. Het wederzijds vertrouwen tussen agenten en beveiligers is groot; al drie keer bood de Almeerse politie Abdel een baan aan.

Abdel en zijn collega's houden dagelijks meerdere winkeldieven, zakkenrollers en fraudeurs aan. Beveiligers zijn op straat en in de winkels onmisbaar geworden, stelt het personeel van kledingwinkel H&M in de Stationsstraat. 'Onze derving was veel te hoog, hier wordt veel gestolen', zegt een van de floormanagers die veelvuldig van Abdels diensten gebruikmaken. De politie komt nooit snel, zelfs als hier een dief in het kantoor vastzit moeten we vaak nog drie kwartier wachten. Maar als ik Abdel bel, komt-ie hollend hiernaartoe. Hij geeft de winkeliers een veilig gevoel.'

In het keukentje van SoLow legt de 13-jarige winkeldief Yigit deemoedig zijn hoofd op tafel. Hem wacht aangifte bij de politie - 'mijn moeder spreekt geen Nederlands' - en een tijdelijk winkelverbod, want Yigit blijkt een recidivist te zijn.

'Mag ik naar huis?', vraagt de jongen.
'Je hebt toch iets gestolen?', reageert Abdel.
Yigit knikt.
'Vind je dat normaal?'
'Nee.'
'Dus wat krijg je dan?'
'Straf.'

Foto Aurélie Geurts

Samenwerking

Op lokaal niveau stemmen politie en beveiligers elkaars expertise en informatie steeds meer op elkaar af, zegt voorzitter Griffith van de Nederlandse Veiligheidsbranche. 'We hopen zulke afspraken in de toekomst landelijk te maken.' Zo sloot zij in februari met de korpsleiding een convenant over de beveiliging van geld- en waardedepots. Daardoor wordt daderinformatie door geld- en waardetransportbedrijven beter gedeeld met de politie en kan zo'n bedrijf, bij een overval met zware wapens, rekenen op inzet van de Dienst Speciale Interventies, 'de zwaarbewapende jongens van de politie'.

Meer over