De betraande omhelzing van vader en zoon

Schrijvers en publicisten over de vijf boeken van hun voorkeur...

Schrijven is het verdichten van de waarheid. Door lezen leer je de mensheid kennen. De grote meesterwerken schenken lessen die wij ter harte kunnen nemen– of die we terzijde schuiven, omdat we denken anders te zijn dan de personages en hun scheppers, soms van eeuwen geleden. Maar we zijn niet anders; we zijn mensen met dezelfde verlangens en dromen, identieke angsten en vreugden, dezelfde liefdes en hetzelfde verdriet.

1. De eerste tragedie die ik las en meteen kropen de inzichten over de diepe duisternis die in de mens schuilt onder mijn huid. Huiveringwekkend zijn de beschrijvingen van hoe de machtsbeluste en eerzuchtige Lady Macbeth haar koning aanzet tot ziekelijke ambitie en moord, een moord die des te angstwekkender aanvoelt omdat hij buiten de beschreven handelingen plaatsgrijpt. Het enige glimpje hoop is dat het geweten de mens nooit in de steek laat en de hoofdpersonages straft met genadeloze slapeloosheid.

2. Op aanraden van een goede vriend begon ik onlangs geboeid aan de Ilias en daarna de Odyssee van Homerus. Wat een rijkdom schuilt er in deze epen! De Ilias verhaalt van de wrok van Achilles aan het einde van de Trojaanse oorlog, waar goden en stervelingen aan deelnemen. Het leert je over eer, moed en rechtvaardigheid. Laatst vertelde een vriend dat zijn veertienjarige zoon de Odyssee aan het verslinden is. Hij zal zeker de wederkeer van Odysseus op zijn thuiseiland Ithaka, na het trotseren van vele gevaren, waarderen als een van de mooiste thuiskomsten die ooit zijn beschreven, culminerend in de betraande omhelzing van vader en zoon en het even spannende als sensitieve wederzien van echtgenoot en echtgenote. Verplichte literatuur voor iedereen.

3. De mensen? Ze hebben geen wortels en daar hebben ze veel last van, aldus de bloem tegen de kleine prins uit Le Petit Prince. Die kleine prins zwerft van planeet tot planeet op zoek naar antwoorden. Het verhaal laat zien dat we allemaal ronddwalen over de aarde, met ons lichaam, onze geest, onze verlangens, gedachten en dromen. Er schuilt een reiziger in ons allen.

4. Het lezen over geur is een genot op zichzelf. En geen groter genot dan die zintuigelijke waarneming te beleven in Das Parfum van Süskind. Zelfs de geurloze Grenouille, die geobsedeerd en moordend op zoek gaat naar de perfecte lichaamsgeur voor zichzelf, kun je van de pagina’s ruiken. Meesterlijk als een schrijver het geurloze kan doen geuren.

5. Samen met mijn zusjes las en herlas ik Jane Eyre van Charlotte Brontë toen ik op de middelbare school zat, vooral de passages waarin Jane converseerde met Rochester, in wiens huis zij verbleef als gouvernante van zijn dochter. De gesprekken geven de intense spanning weer van de opbloeiende liefde tussen Jane en Rochester. Ik ben sindsdien altijd erg gesteld gebleven op boeken die de langzame ontdekking van hartstochten en affecten beschrijven. Bij uitstek literatuur die zich leent voor het vertraagd verdichten van onvervuld verlangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden