De bestuurlijke toekomst is allang begonnen

In sommige regio’s is de bestuurslaag tussen provincie en gemeente al een feit. Hij levert bezuinigingen en een slagvaardiger bestuur op....

De grote vraagstukken van de toekomst schreeuwen om een adequate bestuurlijke aanpak en een relevant geografisch schaalniveau. Het gaat dan steeds om de onderwerpen en thema’s die ook de publieke debatten en de media overheersen; demografische krimp (vergrijzing en ontgroening), mobiliteitsbeheersing, verkeer, vervoer en transport, het sociaal-economische antwoord op de krediet- en landencrisis, het energievraagstuk en de klimaatverandering, duurzame economische ontwikkeling, stedelijke vraagstukken en plattelandsontwikkeling, een adequaat antwoord op de sterk veranderende vraag naar zorg en welzijn, et cetera.

Het Samenwerkingsverband Regio Eindhoven heeft als goed geregisseerde bundeling van 21 gemeenten in zuidoost-Brabant laten zien dat zij een adequaat antwoord hebben weten te geven op de zware economische crisisverschijnselen van het begin van de jaren negentig. Door intensieve reorganisaties bij Philips, DAF-Trucks en NedCar gingen er tienduizenden banen verloren. Door een regionale offensieve strategie is deze regio er weer helemaal bovenop gekomen. Sterker nog: onder de spraakmakende naam Brainport Eindhoven geldt deze regio inmiddels als een internationaal voorbeeld van een geslaagde transformatie van een maakindustrieregio naar een regio met een hoogwaardige kenniseconomie.

Zo zijn er meer voorbeelden te vinden zoals de Stadsregio Arnhem-Nijmegen. Hierin laten 20 gemeenten rond Arnhem-Nijmegen al vele jaren zien hoezeer het regionale schaalniveau geschikt is waar de gemeentelijke geografische schaal te klein is en het provinciale schaalniveau weer net iets te ver weg ligt. Twente is een ander voorbeeld van een adequaat en passend ruimtelijk schaalniveau.

In de regio Venlo/ Noord Limburg wordt een hoogwaardig agribusiness cluster ontwikkeld. In Midden-Brabant is men bezig om onder de titel ‘De Ideale Connectie’ meer inhoud en vorm te geven aan de regionale bestuurlijke aanpak. De regio Stedendriehoek (6 gemeenten rond Apeldoorn, Deventer en Zutphen) proberen de beperkingen van de individuele gemeentelijke bestuurlijke spanwijdte in een regionaal setting naar een hoger plan te tillen. In Friesland hebben zeven gemeenten de krachten gebundeld onder de vlag van de Stadsregio Leeuwarden om ondermeer het speerpunt watertechnologie krachtiger op de kaart te zetten. Het zijn allemaal voorbeelden van benaderingen om de bestuurlijke slagkracht te vergroten.

Kortom, bestuurlijke initiatieven en vernieuwingen in een aantal regio’s laten al zien wat de gewenste koers moet zijn. Het is te hopen dat de 430 gemeenten in Nederland de resolutie van de VNG gaan ondersteunen. Naast de broodnodige bezuinigingen levert dat een slagvaardiger openbaar bestuur op. Het nieuw te vormen kabinet kan hier direct mee aan de slag. Zo beschouwd is het niet alleen van groot belang wat de verkiezingen van 9 juni gaan opleveren, maar kan de VNG-resolutie van 8 juni wellicht al meer zicht gaan bieden op de nieuwe ontwikkelingskansen van het openbaar bestuur. Hopelijk slaan de moed en het lef van het VNG-bestuur als een virus neer in gemeentenland. In dat geval hoeven we niet meer langer toe te zien hoe de lange weg van moeizame gemeentelijke herindelingen tot voortdurend suboptimale en doorgaans tegenvallende eindresultaten komt. De tijd is nu rijp voor een forse en structurele ommezwaai.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden