Analyse The Independent Group

De Bende van Elf: doorbraak in de Britse politiek?

Drie Conservatieve vrouwen sluiten zich aan bij de groep ‘Onafhankelijken’ die maandag al uit Labour was gestapt. Wat zijn de kansen voor deze nieuwe middenpartij?

The Independent Group Beeld AFP

Het Britse Hogerhuis heeft een voordeel ten opzichte van het Lagerhuis: er zijn aparte banken voor Lords en Ladies die zich niet verwant voelen met een van de gevestigde partijen. Op de zogeheten ‘crossbenches’, die haaks staan op de gewone banken, zitten de ‘peers’ die verheven zijn boven de partijpolitiek, zoals oud-directeuren van de BBC en de Britse geheime dienst, voormalige bazen van de rijksambtenarij en Scotland Yard.

De Onafhankelijken

Zo’n ‘tribune’ zou nu niet misstaan in de House of Commons. Elf Lagerhuisleden hebben The Independent Group gevormd, acht sociaal-democraten en drie Conservatieven. De Bende van Elf, onder wie zeven vrouwen, heeft genoeg van de stammenstrijd die de Britse politiek meer dan ooit tevoren kenmerkt.

Dat de Brexit de ka­ta­ly­sator is van deze doorbraakpoging is geen toeval. ‘Europa’ gaat, anders dan de economische rechts-links discussie, om identiteit en dat splijt de partijen intern al decennialang.

Wat de elf bindt, is het verzet tegen een harde Brexit. Zij willen de stem zijn van de 48 procent van de kiezers die voor ‘remain’ koos. De nieuwe partij kan de tegenhanger worden van de Brexit Party die oer-Brexiteer Nigel Farage heeft opgericht voor het geval de Brexit niet doorgaat. Hoe betekenisvol de nieuwe partij is, moet de nabije toekomst uitwijzen, zegt Tim Bale, auteur van een boek over de Conservatieve Partij.

‘De elf kunnen eindigen als een voetnoot in de toekomstige politieke geschiedenisboeken, of ze kunnen de dambreuk zijn. De kans daarop bestaat zeker, omdat geen van de grote partijen op dit moment geliefd zijn.’

Ongewis avontuur

Volgens Vernon Bogdanor, emeritus hoogleraar moderne geschiedenis, is het een ongewis avontuur. ‘Een kleine partij heeft het altijd moeilijk in ons tweepartijensysteem, dat merkten de Liberaal-Democraten begin jaren tachtig al. Deze afsplitsing van Labour en de Conservatieven, waarbij grotere namen betrokken waren dan bij de afplisting nu, haalde bij de verkiezingen slechts 23 zetels. Om te beginnen is er nu een pact met de LibDems nodig. De vraag is ook hoe de partij zich gaan financieren.’

Allereerst moeten de elf Onafhankelijken meer oud-partijgenoten overhalen hun voorbeeld te volgen. Bij Labour zouden nog eens zes parlementsleden op het punt staan dat te doen.

De oppositiepartij maakte het zichzelf overigens niet makkelijk door dinsdag te besluiten Derek Hatton toe te laten, de trotskistische leider van het stadsbestuur van Liverpool. Hij was in 1985 uit Labour gezet door hervormer Neil Kinnock. Geschrokken van de interne protesten heeft de nieuwe partij woensdag de toelating van Hatton, rijk geworden in het vastgoed, direct opgeschort.

Bogdanor, oud-docent van David Cameron in Oxford, denkt dat veel afhangt van het verdere verloop van de Brexit. Als May het laat aankomen op een No Deal, voorziet hij een ware Brexodus uit de Conservatieve partij. Die kans is niet groot. Mays toponderhandelaar heeft gezegd dat er uitstel komt als het parlement het Brexit-akkoord blijft wegstemmen.

Laat de vijanden vechten

Conservatieve kopstukken, onder wie Cameron, dringen er bij de Europagezinden in zijn partij op aan het hoofd koel te houden. De partij zou dankzij een breuk bij Labour langer kunnen doorregeren. Grijp nooit in, luidt hier het credo, wanneer je vijanden aan het vechten zijn.

Binnen de Conservatieve Partij worden vraagtekens gezet bij het verwijt van het weggelopen trio dat de Conservatieven naar rechts zijn afgedreven. De regering heeft immers plannen om het aantal sociale huurwoningen uit te breiden, statiegeld in te voeren en meer mensen recht te geven op een staatspensioen. De Brexit, echter, werpt een schaduw over alles.

Volgens Tim Bale is het voor de nieuwe partij in het parlement essentieel om de juiste balans te vinden bij het opstellen van een verkiezingsmanifest. ‘Het gat in de markt is een partij die net links van het centrum zit waar het gaat om economie en openbare dienstverlening, maar tegelijkertijd niet te progressief is waar het gaat om misdaad en immigratie.’

Het zal niet makkelijk zijn, omdat iemand als Soubry met overgave heeft meegewerkt aan de bezuinigingen onder Cameron, iets waar Labour-collega’s moeite mee hebben.

Crossbencher Lord Owen, het gezicht indertijd van de SDP, wil nog geen commentaar geven op de levensvatbaarheid van de nieuwe onafhankelijken. ‘Ik wil het niet laten regenen op hun parade.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden