De belangrijkste maatregelen uit de Miljoenennota op een rij

De strik is van het pak papier; de Miljoenennota is openbaar. Lees hier de belangrijkste nieuwe kabinetsplannen voor 2015:

Het koffertje met de Miljoenennota dat vanmorgen om 11.00 uur door de minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem werd opgehaald op het ministerie van Financiën.Beeld anp

Buitenland

- De regering stelt eenmalig extra geld beschikbaar voor internationale noodhulp (570 miljoen euro) en de opvang van vluchtelingen.

- Er wordt ingezet op handhaving of versterking van de ambassades in de Arabische regio en andere instabiele regio's nabij Europa. Samenwerking in Europa op al deze onderwerpen is 'cruciaal'.

- Buitenlandse Zaken bereidt zich in 2015 voor op een nieuwe missie in Afghanistan, organiseert een grote conferentie over internetveiligheid en voert campagne om een zetel in de VN-Veiligheidsraad in 2017-2018 te bemachtigen.

- Ambassades en consulaten worden vaker gedeeld, maar het huidige postennetwerk blijft in stand.

Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans spreekt namens Nederland bij de Verenigde Naties over het neerhalen van vlucht MH17.Beeld anp

Belastinghervorming

- Voor de langere termijn werkt de regering aan een herziening van het belastingstelsel. De doelstelling is tweeledig: een forse vereenvoudiging en het stimuleren van werkgelegenheid.

- Stimuleren van werkgelegenheid moet gebeuren door de lasten op arbeid te verlagen. De inzet van de regering is dat hierdoor de baankans van mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt groeit en dat iedereen die werk vindt er ook echt op vooruit gaat. Voor kleine ondernemers wordt het aantrekkelijker om mensen in dienst te nemen.

- Het kabinet wil zodra het maar enigszins mogelijk is 3 tot 5 miljard euro vrijmaken om de eerste stappen te kunnen zetten in een hervorming van het belastingstelsel. Dat moet met voorrang gebeuren, maar er zal niet extra voor bezuinigd worden, zei minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën vandaag in een toelichting op zijn miljoenennota.

Voor de langere termijn werkt de regering aan een herziening van het belastingstelsel.Beeld anp

Deltaplan

- Nederland gaat de komende 30 jaar ongeveer 20 miljard euro investeren in nieuwe maatregelen om het land te beschermen tegen hoogwater en te zorgen voor voldoende zoetwater.

- Het deltagebied rond Rotterdam, waar Rijn en Maas uitmonden in zee, krijgt steviger dijken. Het deltagebied is volgens de opstellers van het Deltaprogramma 2015 een van de kwetsbaarste plekken van Nederland.

- Verder wordt vooral in het Rivierengebied fors geïnvesteerd in sterkere dijken. In dat poldergebied zullen bij een overstroming veel mensen verdrinken.

- In 2050 moet het land klaar zijn voor klimaatveranderingen.

Zicht op de Hondsbossche Zeewering.Beeld anp

Onderwijs

- Door akkoorden die in de sector zijn gesloten en de invoering van het leenstelsel, komen vanaf 2015 jaarlijks vele honderden miljoenen euro's vrij. Die worden weer in het onderwijs gestoken om de kwaliteit 'toekomstbestendig' te maken. Volgend jaar gaat het om 768 miljoen waarna het bedrag oploopt tot ruim 1,2 miljard in 2018.

- De salarissen van de leraren gaan de lonen van de markt weer volgen, na jaren van stilstand.

- Er komt 115 miljoen euro voor lerarenbeurzen. Daarmee kunnen 15.000 leraren een bachelor- of masteropleiding volgen. Verder krijgen alle docenten een persoonlijk budget en tijd om zich bij te scholen.

- Toptalent op alle niveaus wordt gestimuleerd. Zo kunnen meer scholieren in vakken waar ze goed in zijn een hoger niveau volgen; vwo'ers mogen hun opleiding in vijf in plaats van zes jaar doen; leerlingen kunnen de vermelding cum laude krijgen op hun diploma.

- Voor uitmuntende mbo-leerlingen komt een speciaal programma, waarvoor jaarlijks 25 miljoen euro beschikbaar is. Ook komt er jaarlijks 75 miljoen euro extra bij voor technische en andere kostbare mbo-opleidingen. Net als in het hoger onderwijs worden kwaliteitsafspraken gemaakt.

- Op 1 september 2015 gaat het nieuwe leenstelsel in voor studenten. Het plan moet nog door de Kamer maar heeft al een meerderheid. Het moet in 2026 een bedrag van 1 miljard euro opleveren.

- Volwassenen krijgen meer mogelijkheden om opleidingen te volgen.

- Het kabinet stelt met kennisinstellingen, bedrijven en overheden een wetenschapsagenda op waar de toekomstige thema's voor de wetenschap in staan.

- Het moet voor werknemers bij bedrijven of de Rijksoverheid aantrekkelijker worden te promoveren. Afspraken moeten ertoe leiden dat tussen 2015 en 2025 het aantal promovendi flink stijgt.

- Gemeenten kunnen vanaf 1 januari niet zomaar een bibliotheek sluiten. Ze moeten volgens de nieuwe Bibliotheekwet eerst met een buurgemeente hebben geregeld dat mensen daar terecht kunnen om boeken te lenen.

- De filmindustrie krijgt jaarlijks 20 miljoen euro om de productie te vergroten en de internationale concurrentiepositie te versterken.

Studenten uit Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten in de raadzaal in het Stadhuis van Amsterdam tijdens een welkomstbijeenkomst.Beeld anp

Sociale Zaken en Werkgelegenheid

- Het kabinet wil de komende jaren 100.000 extra banen scheppen door de lasten op arbeid met 15 miljard euro te verlagen. De 1 miljard euro lastenverlichting op arbeid is daarvoor een eerste aanzet. Dat gebeurt met 500 miljoen euro voor hogere arbeidskorting en 475 miljoen euro voor lager tarief in 1e schijf.

- Er komt 160 miljoen euro extra voor het kindgebonden budget om de koopkracht van gezinnen te ondersteunen.

- Het recht op kinderopvangtoeslag bij ontslag wordt met drie maanden verlengd tot een half jaar. Het doel is dat mensen zich voor een langere periode volledig richten op het vinden van een nieuwe baan.

- In de toekomst wil het kabinet instellingen in de kinderopvang rechtstreeks gaan bekostigen. Het aantal ontvangers van een kinderopvangtoeslag zou daarmee dalen met 99 procent.

- Er komt een verruiming van de mogelijkheden om tijdelijk te werken of een kansrijke technische opleiding te volgen met behoud van een WW-uitkering. Deze zogeheten brug-WW verkleint de risico's voor werkgevers bij het in dienst nemen van medewerkers en verhoogt de kans op werk voor hen die al langere tijd thuiszitten.

- Het lage btw-tarief voor de bouw wordt verlengd tot 1 juli 2015, als impuls voor de werkgelegenheid in de bouw.

- In 2015 wordt de loonbijstelling in de publieke sector volledig uitgekeerd. Na een nullijn van jaren kunnen de inkomens van leraren, politieagenten, militairen en ander overheidspersoneel weer meestijgen met de loonontwikkeling in de markt.

De productiehal van VDL Nedcar vol elektronische 'medewerkers'.Beeld anp

Zorg

- Het ministerie van Volksgezondheid verwacht dat de premie voor de zorgverzekering omhoog gaat tot 1.211 euro per jaar. Dat zou een kostenstijging van bijna een tientje per maand betekenen. De zorgverzekeraars stellen de premie in november vast.

- Het eigen risico wordt 375 euro, een stijging van 15 euro.

- De zorgtoeslag voor mensen met de laagste inkomens gaat omhoog, de toeslag voor mensen met wat meer inkomen wordt juist minder naarmate het inkomen hoger wordt.

- Wijkverpleging wordt opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering. Patiënten zijn daardoor af van eigen betalingen voor verpleging en verzorging, want die vervallen. Wijkverpleging komt, net als de huisarts, niet onder het eigen risico te vallen.

- De langdurige zorg voor ouderen en gehandicapten gaat op de schop en wordt meer een verantwoordelijkheid van gemeenten en zorgverzekeraars. Het doel is dat mensen die zo lang mogelijk thuis willen blijven wonen ook daar hulp en zware zorg kunnen krijgen. Als het thuis niet meer gaat, is er altijd een plekje in een verpleeg- of verzorgingshuis.

- Voorzieningen in de thuiszorg en de jeugdzorg 'blijven beschikbaar, maar mensen krijgen wel te maken met andere voorwaarden en aanpassingen in de dienstverlening'. Om invoeringsproblemen te beperken is in 2015 400 miljoen euro extra beschikbaar.

Minister Schippers van Volksgezondheid is bezig met een reusachtige hervorming van de zorg.Beeld anp

Economie

- Een speciale ambassadeur gaat beginnende, groeiende en innovatieve mkb'ers (midden- en klein bedrijf) bijstaan zodat zij in 2015 fors meer ruimte krijgen om te groeien.

- Het zoeken naar andere afzetmarkten voor land- en tuinbouwproducten krijgt extra aandacht komend jaar nu de sector wordt geraakt door de Russische boycot. Handelsmissies naar onder meer China, India, Mexico, Korea, Japan en de Verenigde Staten worden gepland.

- Een toekomstfonds met een startkapitaal van 200 miljoen euro gaat innovatie en onderzoek stimuleren. Het fonds financiert innovatieve mkb'ers en toepassingsgericht en fundamenteel onderzoek.

- Er is maximaal 2,5 miljard euro financieringsruimte waarmee mkb-ondernemers hun groeiplannen kunnen financieren.

- Voor natuurinitiatief en bedrijvigheid op het gebied van natuur is komend jaar 35 miljoen euro beschikbaar. Ook wordt 1 miljoen euro uitgetrokken voor natuureducatie.

- Het is de bedoeling dat in 2015 alle 161 zogeheten Natura2000-gebieden zullen zijn aangewezen. Het ministerie van EZ wordt dan verantwoordelijk voor instandhouding van deze natuurgebieden en rapporteert daarover aan de Europese Commissie.

De Young Heng komt aan in de Rotterdamse haven. Het Chinese schip is het eerste vrachtschip dat via een historische handelsroute langs de Noordpool vanuit China naar Europa is gevaren.Beeld anp

Veiligheid

- Een fiks deel van dit bedrag gaat op aan het bestrijden van misdaad door uitvoering van de 'Veiligheidsagenda 2015-2018'. Hiervoor is ook nog extra geld bestemd: van 10 miljoen in 2015 tot 98 miljoen in 2017. Dat was al gereserveerd door Financiën in de 'Veiligheidsenvelop', maar komt nu beschikbaar.

- Het departement wil minstens 950 criminele samenwerkingsverbanden per jaar bestrijden met verscheidene middelen en internationale samenwerking. Er is speciaal oog voor Zuid-Nederland: vanaf oktober 2014 worden binnen de huidige sterkte 125 politiemedewerkers vrijgemaakt voor met name de aanpak van synthetische drugs en hennepteelt.

- Volgend jaar moeten politie en OM meer bevoegdheden krijgen om computercriminaliteit te kunnen opsporen. De aantallen straatroven en overvallen moeten volgend jaar omlaag tot respectievelijk 6.723 en 1.648. In 2012 was dat nog 7.977 en 1.982. Het aantal woninginbraken moet terug tot 61.000 in 2018, tegen ongeveer 91.000 in 2012.

- Het afpakken van crimineel vermogen wordt standaard onderdeel van elke strafzaak.

- Met het actieprogramma 'Integrale aanpak Jihadisme' moet ronselaars en haatpredikers een halt worden toegeroepen en online verspreiding van jihadistische propaganda worden bestreden. Een meldplicht of een contactverbod moet verdere radicalisering en rekrutering voorkomen.

- De ZSM-methode (Zo Snel, Slim, Selectief, Simpel, Samen en Samenlevingsgericht Mogelijk), waarbij verdachten zo snel mogelijk een passende reactie krijgen van politie en OM, wordt landelijk ingevoerd. Bij de tien ZSM-locaties die er al zijn, wordt Slachtofferhulp aangesloten. Zo kunnen 100.000 slachtoffers per jaar worden bereikt.

- Eind 2015 moet de hele politieorganisatie zijn ingericht volgens het Inrichtingsplan Nationale Politie. De nationale politie krijgt het beheer over de Politieacademie.

- De druk op de opvang voor asielzoekers blijft hoog. Criminele en overlastgevende illegale vreemdelingen en gesjoemel om toelating te krijgen wordt onverminderd bestreden. De medische zorg voor vreemdelingen wordt verbeterd. Er moeten 'nagenoeg' geen kinderen van asielzoekers meer in de cel belanden. Er komt een aparte gezinslocatie in Zeist.

- Er komt structureel extra geld voor de AIVD (25 miljoen euro) en het Openbaar Ministerie (20 miljoen euro).

Demonstranten worden tegengehouden door de politie tijdens de 'Mars van de vrijheid' tegen moslimradicalen en antisemitisme in de Haagse wijken Schilderswijk en Transvaal.Beeld anp

Wonen

- De verhuurdersheffing die de wooncorporaties moeten betalen aan het Rijk, gaat omhoog naar 1,335 miljard euro.

- De kerntaken van de wooncorporaties worden wettelijk vastgelegd: het bouwen en beheren van woningen voor lagere inkomens. Dat moet ze ervan weerhouden om zich in te laten met riskante projecten. Er komt strenger toezicht op de sector.

- Er komen meer tijdelijke huurcontracten. Dat moet de doorstroming bevorderen zodat startende huurders meer kans krijgen op een woning.

- Het puntenstelsel wordt aangepast. Door de WOZ-waarde hierin mee te wegen, komt de lokale situatie beter tot zijn recht in de maximaal redelijke huurprijs.

- Het lage btw-tarief van 6 procent op arbeidsloon bij verbouwingen en renovaties wordt een half jaar verlengd tot 1 juli 2015.

- De grens voor de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) gaat omlaag naar 245.000 euro en zakt in 2016 naar 225.000 euro.

- Mensen die een restschuld hebben na de verkoop van hun woning, kunnen die soms meefinancieren onder de NHG. De rente over de restschulden die tot 2018 ontstaan, kan voortaan 15 jaar worden afgetrokken van de inkomstenbelasting. Dat is nu nog 10 jaar.

- De tijdelijk ingestelde verhuisregeling wordt permanent. Dat betekent dat de hypotheekrente van de vorige of toekomstige eigen woning maximaal 3 jaar fiscaal aftrekbaar is.

Exterieur van het meest duurzame rijtjeshuis op de campus van de TU Delft.Beeld anp

Binnenland

- Naar het Gemeentefonds gaat 27,3 miljard euro (dat is inclusief de 10,3 miljard euro extra voor de decentralisaties).

- Het Provinciefonds staat voor 975 miljoen op de begroting.

- Vanaf 1 januari 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor jeugdhulp, de langdurige zorg en de begeleiding naar werk. BZK en de andere betrokken ministeries ondersteunen samen met de VNG de gemeenten bij de uitvoering van de gedecentraliseerde taken.

- Gemeenten die dat nodig hebben kunnen rekenen op ondersteuning van het Rijk. Een speciaal daarvoor ingestelde Transitiecommissie gaat bekijken of gemeenten de noodzakelijke maatregelen hebben getroffen om de decentralisaties uit te voeren. Het benodigde geld is overgeheveld naar het gemeentefonds.

Meisjes uit Staphorst staan langs de route van de Gouden Koets.Beeld anp

Infrastructuur

- Hiervan gaat 2,3 miljard duro naar wegen, 2,4 miljard euro naar de spoorwegen, 0,9 miljard naar de vaarwegen.

- Daarnaast gaat nog eens 1,4 miljard uit het Deltafonds naar onder meer maatregelen om ons land beter te beschermen tegen hoog water.

- Bereikbaarheid is een belangrijk thema voor het ministerie. Er wordt volgend jaar 278 kilometer aan nieuwe wegen aangelegd en er wordt een begin gemaakt met grote projecten zoals de ringweg bij Utrecht en de bouw van de Blankenburgtunnel.

- Ook op spoorgebied zijn er de nodige veranderingen. De nieuwe concessies voor het beheer en onderhoud van het spoor en het vervoer op het hoofdrailnet treedt in werking. Het ministerie wil hiermee voor meer kwaliteit en stiptheid zorgen.

- Op luchtvaartgebied ziet het ministerie een belangrijke ontwikkeling met de uitbreiding van luchthaven Lelystad.

- Verder ligt volgens het ministerie op klimaatgebied de nadruk op de uitvoering van de Klimaatagenda en het SER-Energieakkoord.

De Botlekbrug over de Oude Maas. De brug sluit de A15 aan op de Maasvlakte en wordt een van de grootste hefbruggen van Europa. Het verkeer rijdt vanaf 2015 over de brug.Beeld anp

Rijksdienst

- De rijksdienst gaat meer werken als één concern. Doelmatiger werken en verdere digitalisering moet in 2018 rond de 200 miljoen euro besparen.

- Tussen 2015 en 2017 wil het kabinet 1336 extra banen bij het Rijk realiseren voor mensen met een arbeidsbeperking. Dat loopt op tot 3340 banen in 2023.

- Er komt een rijksbrede Ondernemingsraad.

Exterieur van het nieuwe gebouw van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort.Beeld anp

Koningshuis

- Paleis Huis ten Bosch in Den Haag wordt voor 35 miljoen euro opgeknapt door het Rijksvastgoedbedrijf. Vooral de zwaar verouderde technische installaties moeten worden gemoderniseerd, net als de beveiliging. Ook moeten asbest en houtrot te lijf worden gegaan.

- Koning Willem-Alexander krijgt volgend jaar een uitkering van 823.000 euro. Dat is 6.000 euro meer dan dit jaar.

- Ook de uitkering van koningin Máxima stijgt licht, met 2.000 euro naar 326.000 euro. Het is geen structurele verhoging. De hogere uitkering houdt onder meer verband met de stijging van de lonen en prijzen in Nederland.

- Het koningshuis staat in totaal voor 40.085.000 euro in de boeken. Dat is 98.000 euro meer dan dit jaar.

Koning Willem-Alexander tijdens zijn inhuldiging in De Nieuwe Kerk.Beeld anp

Defensie

- Het ministerie van Defensie krijgt de verantwoordelijkheid over een kwart miljard euro waaruit militaire missies worden betaald. Het Budget Internationale Veiligheid (BIV) viel tot dusver onder minister Lilianne Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

- Defensie krijgt een structurele geldinjectie van 100 miljoen per jaar. Hier is sprake van een trendbreuk, omdat er de afgelopen jaren slechts geld af ging bij de krijgsmacht.

- Er komen twintig extra Bushmasters. Met die speciaal gepantserde patrouillevoertuigen kunnen eenheden van de landmacht en het Korps Mariniers beter worden getraind voor missies en zijn meer eenheden inzetbaar met hetzelfde voertuig.

- Verder komen er meer Cougar-transporthelikopters. Een deel van de Cougars was al buiten dienst gesteld of zou vanwege bezuinigingen worden verkocht, maar dat gaat vanwege grote problemen met de nieuwe NH90-helikopters niet door. Hoeveel Cougars er weer bij komen, is nog niet bekend.

- Het ministerie koopt meer onbemande vliegtuigen.

- Ook wordt er geïnvesteerd in 'cyber', de digitale strijd; het gaat onder meer om cyberwapens, opleidingen en een cyberlaboratorium. Daarnaast gaat er geld naar computersystemen om informatie samen te voegen, te verwerken en te analyseren.

- De munitie- en reserveonderdelenvoorraad wordt aangevuld.

- De Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) mag extra personeel aannemen en extra uitgeven aan ICT.

Een jongen zit achter een kanon op een pantservoertuig. Cavaleristen uit Nederland, Engeland, Frankrijk, België, Duitsland en de Verenigde Staten lopen het defile ter ere van 200 jaar Prinsjesdag en 200 jaar Koninklijke Landmacht op de Lange Voorhout.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden