De begroting van 2015 is bijna af: dit weten we al

De contouren van de begroting van 2015 tekenen zich af. Het kabinet verlaagt de loonbelasting, maar de burger moet bijleggen om de zorgkosten binnen de perken te houden. De coalitie van VVD en PvdA en oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP willen vandaag de onderhandelingen afronden, ze hadden aan een dag of tien genoeg.

Minister Dijsselbloem van Financiën. Beeld anp

Nu de ergste economische storm is gaan liggen, heeft minister Dijsselbloem weer wat geld in de schatkist 'voor leuke dingen'. Zo is er bijvoorbeeld 1 miljard euro voor lastenverlichting. Dat geld komt voornamelijk via een verlaging van de eerste schijf van de loonbelasting terug in de portemonnee van de burger. In het voorjaar bedong de VVD al een lastenverlichting van een half miljard voor de midden- en hoge inkomens in ruil voor het schrappen van de strafbaarstelling van illegaliteit. Een extra half miljard moet ook de portemonnee van de lagere inkomens wat doen groeien.

Gemiddeld zou de koopkracht er met 0,25 procent op vooruit moeten gaan. Het kabinet rekent hierbij op een stijging van de cao-lonen van 1,5 procent die eerder deze maand door het Centraal Planbureau werd voorspeld.

Een bijna even groot bedrag, 900 miljoen, wordt uitgetrokken voor noodhulp en ontwikkelingssamenwerking. Een nieuwe Europese rekenmethode doet het Nederlands bnp (bruto nationaal product, de som van de Nederlandse economie) groeien. Nederland reserveert een vast percentage daarvan voor ontwikkelingshulp. Nu het bnp groeit, groeit het potje voor noodhulp mee. Het kabinet doet er nog enkele honderden miljoenen bovenop, uitkomend op een totaal van 900 miljoen euro. De vele crises in de wereld en de toestroom van asielzoekers in Nederland nopen tot extra uitgaven.

Ook de krijgsmacht krijgt een kleine impuls, of beter gezegd, eerdere bezuinigingen worden iets afgezwakt. Het bedrag is gering, 100 miljoen euro, maar belangrijker is de boodschap. Het kabinet en de bevriende oppositiepartijen willen vooral het signaal afgeven dat de tijd van bezuinigen op defensie voorbij is.

D66-leider Alexander Pechtold staat de pers te woord na een van de gesprekken met het kabinet over de begroting. Beeld anp

Basispremie en eigen risico omhoog
De burger levert op andere fronten in. Zo gaat de basispremie met zo'n 10 euro per maand omhoog naar een totaal van 1225 euro per jaar. Ook stijgt het eigen risico met 15 euro naar 375 euro per jaar. Hiermee wordt onder meer de overheveling van zorgtaken naar de gemeenten deels opgevangen. Bijvoorbeeld de kosten van de wijkverpleging moeten worden gedekt uit de verhoogde basispremie. Ook worden werkgevers gecompenseerd die afgelopen jaar te veel hebben meebetaald aan de zorgpremie. De wet schrijft voor dat zij dat geld terugkrijgen.

De zorgtoeslag, de bijdrage aan de zorgkosten voor de laagste inkomens, gaat volgend jaar omlaag. Het kabinet had 600 miljoen euro willen besparen door verschillende toeslagen en subsidies (zorg-, huur- en ouderentoeslag en het kindgebonden budget) samen te voegen tot één huishoudtoeslag. Die operatie bleek echter te complex om op korte termijn door te voeren. Een verlaging van de zorgtoeslag moet dat gat deels vullen.

Steeds hechtere samenwerking met C3
Onder leiding van premier Rutte, vicepremier Asscher en minister Dijsselbloem van Financiën onderhandelden regeringspartijen VVD en PvdA de afgelopen anderhalve week met bevriende oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP. Nu de economie weer wat aantrekt, verliepen de gesprekken tamelijk vlekkeloos. Hoe anders was dat vorig najaar, toen pas na Prinsjesdag het kabinet alle zeilen ging bijzetten om de broodnodige steun van oppositiepartijen te verwerven.

De basispremie gaat ruim 1.200 euro per jaar kosten. Beeld anp

Na weken van gespannen overleg, vaak tot diep in de nacht, bleven de 'C3' over, de constructieve drie. De drie oppositiepartijen profileerden zich door de scherpe randen van de bezuinigingen van het kabinet te veilen. Vooral D66 deed bij de gemeenteraads- en Europese verkiezingen van dit voorjaar goede zaken, maar ook ChristenUnie en SGP zagen hun achterban groeien. Nu is de band tussen coalitie en 'meest geliefde oppositie' nog hechter geworden, de gedoogrol heeft vaste vorm aangenomen. De volgende begroting is niet langer een door de C3 verbeterde versie van de kabinetsplannen, maar een financiële agenda van alle vijf betrokken partijen.

Op Prinsjesdag op 16 september presenteert minister Dijsselbloem van Financiën de precieze details van de begroting van 2015. De fracties in de Tweede Kamer krijgen de stukken op de vrijdag daarvoor al zodat zij zich kunnen voorbereiden op de algemene beschouwingen op de woensdag en donderdag na Prinsjesdag. Tot die tijd zijn alle plannen die lekken (of al gelekt zijn) uit de onderhandelingen onder voorbehoud. Contouren dus, van een begroting met wat ruimte voor 'leuke dingen'.

Fractieleiders van de C3: Pechtold (D66), Van der Staaij (SGP) en Slob (ChristenUnie). Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden