De bavianen in Emmen zijn weer in paniek, maar niemand weet waarom

Wat er met de mantelbavianen in Dierenpark Emmen aan de hand is, is voor iedereen een raadsel. Maar de grote groep hysterische apen is vandaag nog steeds van streek, en het is niet de eerste keer. 'Ze hebben vanochtend iets meer gegeten, maar ze vlogen vanochtend wel gelijk weer de bomen in en de rots op', vertelt bioloog Wijbren Landman van het dierenpark.

2007: de bavianen zitten op hun rots in Emmen en weigeren hun plek te verlaten. Ze zitten op een rots en staren allemaal naar de Afrikasavanne. Beeld anp

Sinds maandag zitten de 112 mantelbavianen in groepen in kale bomen en op de rots in Dierenpark Emmen. 'Zodra ze een vreemd geluidje horen, reageren ze heel angstig', zegt Landman. 'We hebben nu bij de rotsen en bomen extra voedsel gestrooid, in de hoop dat ze meer gaan eten.'

Het duurde maandag bijna een uur om de dieren in hun nachtverblijf te krijgen, terwijl dat anders hooguit enkele minuten kost. Ook in hun slaapruimte kruipen de bavianen bij elkaar. De dierentuin spreekt over massahysterie onder de apen.

Normaal gesproken maken de dieren altijd veel geluid, ze kunnen oorverdovend krijsen. Nu zijn ze nagenoeg stil. 'De alphaheertjes zijn hoogstwaarschijnlijk ergens van geschrokken, en dat heeft nu effect op de hele kolonie.'

De bavianen zitten er vandaag nog steeds onrustig bij. Beeld anp

De bioloog maakt zich voorlopig nog geen grote zorgen. 'De bavianen drinken voldoende, ze eten en slapen alleen minder dan normaal. De jongere baviaantjes durven meer, zij hebben waarschijnlijk ook meer honger.'

Niet de eerste keer
Wat de oorzaak van het merkwaardige gedrag is, is niet bekend. In 1994, 1997 en 2007 kwam een soortgelijke situatie voor. Toen waren de bavianen ook van slag, en aten de dieren amper. Tot nu toe is het een raadsel wat er met de dieren aan de hand was. 'Vorige keer zaten ze met zijn allen naar dezelfde plek te kijken, naar het dak van onze savannestal, alsof daar iets engs was. Maar wij konden er niks aan ontdekken', aldus Landsman.

'Andere dierentuinen hebben zoiets nog nooit meegemaakt met mantelbavianen, ook in de literatuur is er niks over te vinden', vertelt de bioloog. De bavianen kunnen een jaar of dertig worden, dus een aantal van deze gestreste bavianen heeft de groepsapathie in 1994 en 1997 ook meegemaakt.

In 1994 en 1997 klommen de apen in de bomen en weigerden ze dagenlang naar beneden te komen. In 2007 waren de bavianen volledig in paniek en zaten ze met z'n allen, dicht bij elkaar, op een hoek van een rots op het bavianeneiland. Bioloog David van Gennip van Stichting AAP vertelde destijds aan de Volkskrant: 'Het is fascinerend, maar dit is nou echt bavianengedrag. Ze kunnen zelfs in paniek raken van hun eigen spiegelbeeld in het water.'

Uniek
Bij andere dieren is dit gedrag ook nooit eerder vastgesteld. En met de buren van de mantelbavianen in Emmen gaat het verder prima. 'De olifanten, kangoeroes en ringstaartmaki's gedragen zich normaal.'

De dierentuin hoopt dat het vreemde gedrag net als vorige keren ongeveer een week duurt. De combinatie van hysterie en onderdanigheid die bavianen vertonen, kan dagenlang stress veroorzaken. 'En dat is niet goed voor die beesten. Maar zolang we niet weten wat de oorzaak van het gedrag is, kunnen we geen maatregelen nemen.'

Beeld anp
2011: De mantelbavianen in Dierenpark Emmen krijgen fruit van de bezoekers. Beeld anp
De mantelbavianen vandaag in Dierenpark Emmen. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.