Nieuws Ballonnenmotie

De ballon als nieuwe paria, want: funest voor dier en milieu

Tijdens de jaarlijkse herdenking van de kindertransporten van joodse kinderen in juni 1943, dit jaar 75 jaar geleden, worden ballonnen opgelaten. Beeld ANP

Het is een feestelijk gezicht: honderden ballonnen die gelijktijdig een hemelgroet brengen. Menig trouwerij of officiële opening is hiermee opgesierd, en ook voor droevige momenten als een herdenking of begrafenis leent deze vorm van symboliek zich uitstekend. 

Maar voor natuur en milieu is dit ballonnenfestijn een stuk minder prettig. En dat besef begint zo langzamerhand in te dalen. Sinds de Tweede Kamer in 2014 een motie van de Partij voor de Dieren aannam, waarin werd opgeroepen publieke ballonoplatingen te ontmoedigen, zijn er al veertig gemeenten die ballonoplatingen in de ban hebben gedaan. Dit komt neer op zo'n tien procent van het totale aantal gemeenten, in april was dit nog vijf procent.

In onder meer Zoetermeer, Drechterland, Brummen, Den Helder en op Schiermonnikoog werden afgelopen maanden stevige discussies over het onderwerp gevoerd - met een verbod tot gevolg - en sinds afgelopen vrijdag kan het Zeeuwse Goes zich bij dit rijtje aansluiten. GroenLinks nam het initiatief voor een motie tegen ballonoplatingen, en die behaalde een meerderheid.  

‘Beesten zien het aan als voer of raken verstrikt in de koortjes die aan de ballonnen hangen’, zegt Carel Bruring, fractievoorzitter van GroenLinks in Goes. Daar komt nog bij dat het plastic materiaal jarenlang in de natuur blijft rondzwerven.

Het CDA probeerde nog een lans te breken voor de biologisch afbreekbare ballon, maar daar wilde Bruring niet voor buigen. ‘Dat valt niet te handhaven, want hoe weet je welke ballon wel of niet biologisch afbreekbaar is?’ 

Een ballonrest op het strand. Beeld Stichting De Noordzee

Een jaar na de motie van de Partij voor de Dieren kondigde Amsterdam als eerste gemeente aan voortaan geen ballonnen op te laten bij eigen evenementen. Ook particulieren mogen dit niet meer doen. Sindsdien volgden meer gemeenten, en ook de Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen (verantwoordelijk voor ballonoplatingen tijdens Koningsdag) heeft zijn leden onlangs geïnformeerd over de nadelige effecten voor dier en milieu.

Er is een groeiend bewustzijn, stelt Marijke Boonstra, projectleider Schone Zee bij Stichting De Noordzee tevreden vast. ‘Maar we zijn er nog lang niet.’ De stichting, die al vijftien jaar in opdracht van Rijkswaterstaat strandafval onderzoekt, berekende dat op elke honderd meter strand gemiddeld twaalf ballonnen liggen. Daarmee staan de kleurrijke restanten in de top vijf van zwerfvuil aan de kustlijn. 

‘Dat zijn nog altijd enorme hoeveelheden’, zegt Boonstra. ‘Terwijl er zoveel alternatieven zijn die net zo leuk zijn en geen schade toebrengen. Denk aan bellen blazen, mooie vliegers of een kamer vol ballonnen, waarbij de jarige moet raden hoeveel het er zijn.’

Zolang die ballonnen vervolgens netjes in de prullenbak belanden, is er niets aan de hand, zegt Boonstra. Het liefst ziet haar stichting een landelijk totaalverbod voor het oplaten van ballonnen, maar dat zal er voorlopig niet komen. Volgens het ministerie van Infrastructuur is dit ‘praktisch onmogelijk’ omdat ballonnen op andere plekken neerkomen dan dat ze worden opgelaten.

De Goese fractievoorzitter Carel Bruring van GroenLinks maakt zich geen illusies. Er zal heus nog wel eens een ballon door het Zeeuwse stadje zwerven. ‘Je kunt moeilijk van een politieman verwachten dat hij daar met een ladder achteraan gaat.’  

Een vogel is verstrikt geraakt in het koordje van een ballon en vervolgens overleden. Beeld Stichting De Noordzee.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.