De bacteriën op een smartphone

Herkent u de rechthoek? Ja, deze bacteriën krijgt u gratis bij uw databundel.

Rineke Voogt
null Beeld Simon Park
Beeld Simon Park

Bolletjes, vlekjes en rare haartjes op een zwarte achtergrond. Vreemd, en een beetje viezig ook: wie weleens een restje eten te lang in de koelkast heeft bewaard, herkent deze wildgroei van micro-organismen vast.

Hoewel, wildgroei. We zien hier een duidelijk patroon. Een rechthoek, met aan de randen de meeste kolonies. Wacht even. Die rechthoek: die komt verdacht bekend voor. De smartphone in uw broekzak ziet er ook zo uit. Het zal toch niet. Zit die echt zó vol beestjes?

De foto's komen van een simpel labexperiment voor biologen in opleiding aan de Universiteit van Surrey in Engeland. Tijdens een practicum drukken de studenten hun telefoon even op een schaaltje met agar, een voedingsbodem die de groei van micro-organismen stimuleert. Na een paar dagen in een warme omgeving worden er stipjes zichtbaar: bacteriën, normaal onzichtbaar, die zich in korte tijd tot kolonies van miljoenen cellen vermenigvuldigden. Daarmee zien we in die bolletjes en vlekjes ineens het negatief van de drager van die bacteriën terug. De kenner kan misschien zelfs het telefoonmerk achterhalen.

Verspreiding van bacteriën

Hoewel de geringe variatie in kleur anders doet vermoeden, komen er aardig wat soorten bacteriën op de telefoons voor. Zo vertelt elke afdruk iets over de recente geschiedenis van het apparaat en zijn eigenaar. Eén telefoon bevatte bijvoorbeeld een randje met bodembacteriën: de eigenaar had hem waarschijnlijk recentelijk ergens buiten laten vallen. Heel af en toe blijkt een telefoon ook drager van een ziekteverwekkende bacterie, zoals de Staphylococcus aureus. Die bevindt zich bij sommige mensen standaard in de neus. Wat neusgepeuter op een onbewaakt moment, en vervolgens een berichtje: de schadelijke bacterie eindigt op het telefoonscherm.

Bang hoeft dit verborgen telefoonleven ons niet te maken. Het overgrote deel is onschadelijk. De gele bolletjes horen bijvoorbeeld bij de soort Micrococcus luteus, die veel op de huid voorkomt. Net als de meeste andere bacteriën die tijdens dit jaarlijkse experiment op de telefoons worden aangetroffen. Geen wonder dat ze in groten getale op onze gebruiksvoorwerpen te vinden zijn. Bacteriën verspreiden zich nogal makkelijk.

Dat is ook de belangrijkste boodschap van dit experiment, als het aan de docent ligt: zo wordt eens goed zichtbaar hoe alomtegenwoordig bacteriën zijn, en hoe makkelijk ze kunnen worden overgedragen. Zeker op apparaten die we zo'n 150 keer per dag aanraken. Een desinfecterend doekje op z'n tijd kan geen kwaad.

Foto en uitleg: Simon Park, universitair docent moleculaire biologie (Universiteit van Surrey)

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden