De baas over tijd en ruimte

Op een woensdagavond in 1997 keek ik samen met Danny Blind en een paar andere sportverslaggevers naar Johan Cruijff. Na een wedstrijd van Ajax dronken we bier in Soccer World, het café in de Amsterdam Arena.

Op de vele tv-schermen werden doorlopend samenvattingen getoond van wedstrijden van Cruijff, als speler van Ajax. Nadat Cruijff op zondag 6 december 1981 in stadion De Meer een doelpunt had gemaakt tegen Haarlem, verreweg het mooiste doelpunt uit zijn loopbaan, vroeg Blind wat me het meeste opviel.

De vraag overviel me. Ik weet niet meer precies wat ik heb gezegd, misschien iets over een klasse apart. Nu zou ik zijn fenomenale balgevoel en zijn vermogen om vooruit te denken hebben genoemd. Cruijff liet de grenzen tussen tijd en ruimte verdwijnen. Hij was de voetballer die zijn eigen dimensie creëerde, het wervelende wonderkind, maar zulke dingen zeg je niet snel in een stampvol café, daar moet je eerst rustig over kunnen nadenken.

Blind maakte zijn punt, bier drinkend en kijkend naar de tv-schermen. Cruijff is de enige op het veld die in het tempo van nu speelt, zei hij plechtig.

Het klopte. Toen ik het doorhad, zag ik het. Zijn medespelers en tegenstanders waren in 1981 blijven steken. Hun tempo oogde traag. In 1997 zouden ze geen schijn van kans hebben gehad. Cruijff niet, die zou de volgende dag door Ajax-trainer Louis van Gaal kunnen worden opgesteld en nog steeds de beste zijn.

Gejuich

Het doelpunt dat Johan Cruijff op 6 december 1981 tegen Haarlem maakte, staat goddank op YouTube. Het gaat zo.

Haarlem verdedigt het doel aan de stadszijde van het stadion. Sören Lerby krijgt de bal in bezit. De Deen schudt Wim Balm van zich af. De sliding van de Haarlemmer is tevergeefs, Lerby passt de bal naar Cruijff.

Cruijff blijft Haarlem-verdediger Chris Verkaik een stap voor. Vanaf dit moment kijkt Cruijff alleen nog maar naar de bal. Hij ontwijkt Martin Haar, ook diens sliding komt te laat. Een paar centimeter voor het strafschopgebied schiet Cruijff op doel.

Zijn blik is nog steeds naar de grond gericht. Hij schept de bal. Haarlem-doelman Edward Metgod is verrast, hoewel de afstand tussen hem en het doel niet groot is. Met een lichte boog verdwijnt de bal in de verste hoek, Ajax staat met 1-0 voor. Het stadion trilt, we horen gejuich.

Rentree

Na een training - onze wedstrijd was afgelast - hebben we besloten naar Amsterdam te rijden. Het is een zachte winterdag. Thuiswedstrijden van Ajax trekken normaal maar zo'n zesduizend toeschouwers, maar dit is geen gewone dag.

Gedreven door geldnood maakt Cruijff zijn rentree bij Ajax. Door verkeerde investeringen heeft hij een groot deel van zijn vermogen verloren. Zijn salaris is deels gebaseerd op de recettes. Niet alleen aan zijn motieven wordt getwijfeld, ook aan zijn fysieke gesteldheid. Hij is al 34 jaar. De supporters zijn verdeeld en ook de sportpers is argwanend.

Het verkeer op de Middenweg staat muurvast. Voor de kassa's staan lange rijen, ook om half drie nog, het aanvangstijdstip. In de rij horen we het gejuich, het is hysterisch. Vlak daarna lopen we het stadion in. We zien hem, dartelend, fit, gedreven, aanwijzingen gevend; Cruijff zoals Cruijff moet zijn, in een shirt met nummer veertien.

's Avonds bij Studio Sport zien we wat we niet zagen, maar alleen voelden. Na het mooiste doelpunt uit zijn loopbaan loopt Cruijff juichend weg, op karakteristieke wijze. Na een paar passen springt hij op en maakt hij met zijn rechterarm een gebaar van triomf. Hij zweeft, voor eeuwig.

Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden