De azc-vrienden als sociaal vangnet

Wat maak je mee als nieuwkomer in Nederland? Door de ogen van Layla (36) en Mohannad (40) volgen we het dagelijks leven van een vluchtelingengezin. Deel 31: het Syrische netwerk.

Mohannad zet een kast in elkaar.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Behendig schuift Mohannad de witte laden op hun plek in de Samsung-koelkast. Op de deur van het zilvergrijze monster heeft hij gele bloemenmagneten geplakt. Hij haalt er eentje af, er komt een deuk tevoorschijn. 'Kijk, het was een apparaat met een beschadiging, daarom ging er de helft af.' De magneet gaat terug op zijn plek. Zo, daar zie je niks meer van. Wie niet rijk is, moet slim zijn.

De nieuwe koelkast is van Naïma, een Syrische vluchteling die Layla en Mohannad leerden kennen toen ze allemaal nog in het asielzoekerscentrum van Nijmegen woonden. In azc's leven mensen dicht op elkaar. Dat leidt soms tot ruzies, maar net zo goed tot vriendschappen, zoals met Naïma. Nu druppelt iedereen langzaam het azc uit, naar eigen huizen verspreid over de stad. Maar de contacten blijven in stand.

Layla en Mohannad kregen afgelopen herfst een woning toegewezen. Nu is het de beurt aan hun vriendin, die na een jaar en vijf maanden wachten de sleutels ontving van een ruime flat in Meijhorst, een typische jarenzeventigwijk waar de straten geen namen hebben maar nummers.

Op de vloer ligt inmiddels grijzig laminaat, de muren zijn vers gewit. Mohannad is de afgelopen dagen flink aan het klussen geweest hier, tot blijdschap van Naïma, wier echtgenoot nog in Turkije verblijft in afwachting van de gezinshereniging.

'Nu gaan we zo de eerste meubels in elkaar zetten', zegt Mohannad. Zijn stem galmt door de nog lege ruimte. In de hoek wacht een voorraad kartonnen dozen met daarin onder meer een kast en een tafel. 'Gekocht in Duitsland, veel goedkoper', aldus Mohannad. Op het gebied van koopjes jagen heeft hij geen inburgeringscursus nodig.

Groeten uit ...

Wat maak je mee in de Nederlandse asielopvang? Door de ogen van Mohannad El Jechi (39), zijn vrouw Layla (34) en hun twee kinderen Ziad (10) en Ibrahim (8) volgen we het dagelijks leven in de opvang, eerst in tentenkamp Heumensoord, daarna in Lelystad, Wageningen en Arnhem. De familie is van Palestijnse origine maar verbleef de afgelopen jaren afwisselend in Syrië en Saoedi-Arabië. Lees hier alle eerdere verhalen.

Aangezien hij nog geen werk heeft en zijn taalcursus maar drie dagen van de week beslaat, vult hij de rest van zijn tijd vaak met het bijstaan van vrienden. Hij is een bedreven klusser, maar bezoekt ook geregeld de asielzoekerscentra in Grave en Nijmegen om de bewoners te helpen met allerlei vragen die ze hebben over Nederland. 'Als je hier net bent aangekomen, weet je helemaal niks. COA-medewerkers doen hun best, maar hebben ook niet overal antwoord op. En de taal is een probleem.'

Die communicatieproblemen leiden bij vluchtelingen tot allerlei misverstanden die zich op sociale media als een lopend vuurtje verspreiden. Mohannad laat een Facebook-post zien waarin in het Arabisch iets wordt gevraagd over rijbewijzen. 'Daar schrijven mensen onder dat om in Nederland te mogen autorijden, je alleen maar je Syrische rijbewijs hoeft te laten vertalen.'

Niks van waar, weet Mohannad. Wie een rijbewijs bezit van buiten de Europese Unie, zal eerst het theorie-examen moeten afleggen en vervolgens aan een examinator moeten bewijzen dat hij niet alleen raad weet met de verkeerschaos in het Midden-Oosten, maar ook met voorrang verlenen aan fietsers van rechts.

Mohannad spreekt goed Engels, waardoor hij zich net wat makkelijker door allerlei geregel heenslaat dan landgenoten die uitsluitend het Arabisch beheersen. Allerhande vrienden van vrienden bellen hem om hulp. Zo heeft hij voor Naïma en een aantal anderen het voor hen voordeligste internetabonnement uitgezocht. Dan weer legt hij geduldig aan landgenoten uit hoe het in Nederland zit met zorgverzekeringspakketten en wel of geen tandartsuitbreiding.

En nu is het dus tijd om aan Naïma's meubels te gaan schroeven. Of nee, toch eerst nog een sigaretje. Mohannad keert een rondslingerende emmer op het balkon om en neemt plaats in de zon. Het blauwe plastic deukt in elkaar onder zijn gewicht. Hij doet het graag dit, gebaart hij, een beetje klussen voor een vriendin. 'Als ik goed ben voor mensen, zal God mij ook hulp sturen als ik die nodig heb. Je hoeft niet religieus te zijn om zo in het leven te staan. Wie goed doet, krijgt daarvoor ooit iets terug. Dat is een kwestie van karma.'

Verantwoording

Mohannad El Jechi (40), zijn vrouw Layla (36) en hun twee kinderen Ziad (10) en Ibrahim (9) kwamen in september 2015 als vluchtelingen naar Nederland. De familie is van Palestijnse origine en woonde eerder in Syrië en Saoedi-Arabië. In november kregen ze een huurhuis toegewezen in Nijmegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden