PROFIEL

De Ayaan van Sarkozy

De felle islamcritica van Algerijnse komaf is nu woordvoerster van de oud-president bij diens poging tot een comeback.

Lydia Guirous.Beeld Bart Koetsier

'Ik houd van de ambitieuzen, de dromers, de bouwers, de grote bekken en de harde koppen', schreef Lydia Guirous. Ze is fel als een Franse Ayaan Hirsi Ali. Ze noemt zich een 'soldaat van de Republiek', die het naïeve Frankrijk waarschuwt voor de gevaren van de islam. Als dochter van Algerijnse ouders groeide ze op in Roubaix, waar ze zag hoe meisjes en vrouwen werden onderdrukt door mannen die zich op de Koran beriepen.

Gisteren gaf Lydia Guirous (30) haar eerste persconferentie als de nieuwe woordvoerster van de Republikeinen, de partij van Nicolas Sarkozy. De ex-president heeft haar naar voren geschoven als een van de nieuwe boegbeelden van de partij. Dat lijkt geen toeval: Sarkozy neemt een steeds hardere positie in ten opzichte van de islam.

Allah est grand, la République aussi

Volgens critici wil Sarkozy kiezers wegkapen bij het Front National. 'Dat is nou precies wat er niet deugt aan het debat', zegt Guirous na de persconferentie. 'Mensen die kritiek hebben op de islam, worden ervan beschuldigd moslims te stigmatiseren. Daarmee wordt het hele veld open gelaten voor het Front National.' Niet Sarkozy is een opportunist, vindt Guirous, maar al die 'laffe politici' die hun ogen sluiten voor de ontsporingen van de islam, omdat ze als open en tolerant willen doorgaan voor hun middenklasse-kiezers.

Tot voor kort was Guirous lid van de kleine centrumpartij UDI. Eind januari ontmoette ze Nicolas Sarkozy. Sarkozy voldoet zeker aan dat profiel. Ze stapte over naar zijn partij en werd meteen benoemd tot nationaal secretaris voor de waarden van de Republiek en de laïcité. Vorige week werd ze gepromoveerd tot woordvoerster.

Sarkozy was onder de indruk van Guirous' compromisloze boek Allah est grand, la République aussi (Allah is groot, de Republiek ook) uit 2014, een mix van pamflet en biografie. Guirous kwam op 6-jarige leeftijd naar Frankrijk, omdat Algerije geteisterd werd door islamistisch geweld. Maar in Roubaix dreigden ze weer ingehaald te worden door de godsdienstfanaten die ze net ontvlucht waren.

Waarden van de Republiek

'Hele wijken zijn buitenlandse provincies geworden waar het aanbevolen wordt om Arabisch te praten en gekleed te gaan volgens zekere voorschriften, zeker als je een vrouw van Maghrebijnse oorsprong bent', schreef Guirous. Toen een tante uit Algerije op bezoek kwam, 'was ze zo verbaasd en teleurgesteld dat ze zei: 'Ik heb drie uur gevlogen om me zelf terug te vinden in Bab el Oued. Waar is Frankrijk, hier?'

Op de middelbare school werd Guirous voortdurend geconfronteerd met medeleerlingen die van haar 'een goede moslima' wilden maken. Wie niet meedeed aan de ramadan of varkensvlees at, werd uitgescholden als verrader, katholiek of harki, naar de Algerijnen die aan Franse zijde vochten tijdens de onafhankelijkheidsoorlog.

Daarom is Guirous zo gebrand op de waarden van de Republiek, zegt ze, en vooral op de laïcité, het Franse secularisme. De school moet in religieus opzicht strikt neutraal zijn om kinderen met een moslimachtergrond te beschermen tegen de druk van hun medeleerlingen. Guirous wil dat de hoofddoek aan de universiteit verboden wordt en dat moslimleerlingen geen vervangende maaltijd meer krijgen als de schoolkantine varkensvlees serveert. Nicolas Sarkozy heeft er speerpunten van gemaakt.

Tegenstanders

Veel Republikeinen zijn tegen deze harde lijn. 'Ik ben niet geshockeerd als ik in de publieke ruimte een hoofddoek zie', zei Alain Juppé, burgemeester van Bordeaux en Sarkozy's rivaal voor de rechtse presidentskandidatuur voor 2017. 'In Bordeaux kunnen leerlingen al heel lang kiezen tussen vlees en vis, vlees of geen vlees, daar heeft niemand last van', aldus Juppé.

'Lydia Guirous is getekend door haar geschiedenis en dat is respectabel. Maar Frankrijk is ook een land van vrijheden', zei een 'leider van de Republikeinen' in Le Monde.

Het is de kern van het publieke debat in Frankrijk. Hoeveel vrijheid laat je over aan afzonderlijke gemeenschappen (lees: moslims, want de katholieken en Joden interesseren niemand)? Kun je alle Fransen in hetzelfde hokje duwen of zal dat het zoeken naar een eigen identiteit juist versterken, zeker bij mensen bij een sociaal-economische achterstand? Kun je burgers dwingen elke vorm van religieus vertoon achterwege te laten?

Alain Juppé.Beeld afp

Maatregelen

Dat is in elk geval het ideaal van Lydia Guirous. Alleen harde maatregelen kunnen de desintegratie van Frankrijk voorkomen. Daarom is ze ook voor een verbod op de hoofddoek in het bedrijfsleven, een maatregel die Sarkozy vooralsnog te ver gaat. Frankrijk kent maar één legitieme gemeenschap: de Republiek. Alleen door de laïcité en de waarden van de Republiek keihard te handhaven kunnen kinderen zich vrij ontwikkelen, niet gehinderd door de last van hun eigen gemeenschap.

Lydia Guirous, soldaat van de Republiek, eindigt haar boek zo: 'Ik droom van een republikeinse schok die ons opnieuw zou kunnen samenbrengen en ons samenleven weer zou herstellen. Marianne keert terug.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden