Reportage

De aorta van Nederland is eindelijk 'roadsong-waardig'

De A2 begint officieel bij het knooppunt Amstel en gaat 217 kilometer zuidelijker over in de Belgische A25. Tot vrijdag jongstleden kampte de A2 evenwel met een probleem: gebruikers waren 'bij het tweede couplet van een roadsong' Nederland nog niet uit omdat ze in Maastricht voor verkeerslichten belandden. Het is tijd voor een roadtrip langs de Nederlandse Route 66 met Olaf Tempelman als uw Jack Kerouac.

Oude weg doorkliefd door de A2.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Van zanger Rick de Leeuw is de uitspraak dat Nederland te klein is voor een roadsong 'omdat je bij het tweede couplet de grens al over bent'. Dat één snelweg desondanks een ode waard is, blijkt uit het eerbetoon dat De Leeuw samen met de Limburgse zanger Gé Reinders bracht aan de A2. In dit Limburgs-Amsterdamse nummer is de A2 niets minder dan 'de aorta van Nederland'. Alleen op déze snelweg weg 'rolt de kaart van Nederland onder je wielen door'. Het duet begint met - helaas fictieve - verkeersinformatie: 'Op de A2 zijn alle files opgelost.'

De A2 begint officieel bij het knooppunt Amstel en gaat 217 kilometer zuidelijker over in de Belgische A25. Tot vrijdag jongstleden kampte de A2 evenwel met een probleem: gebruikers waren 'bij het tweede couplet van een roadsong' Nederland nog niet uit omdat ze in Maastricht voor verkeerslichten belandden. Had Jack Kerouac de A2 genomen, dan was zijn boek On the Road stilgevallen voor een stoplicht. Je kunt beweren dat de A2 sinds 16 december een waarachtige Route 66 is waarop de rusteloze moderne mens kan doorrijden tot zijn benzine op is. De nieuwe tunnel onder Maastricht is vernoemd naar Willem Alexander, maar had naar de zingende A2-gebruikers Gé Reinders en Rick de Leeuw moeten heten.

Get your kicks on Route 66, zongen Nat King Cole, Chuck Berry en de Rolling Stones - het equivalent daarvan is 'maak wat mee op de A2'. Weinig gebruikers zullen verklaren dat zij hun kicks op de A2 al in het begin krijgen, op het tienbaansstuk tussen Amsterdam en Utrecht. Hier ligt de maximumsnelheid sinds 2010 op 100.

Stoere, sportieve en boze mannen, witte en zwarte, zien zich overdag gedwongen tot 'politiek correct autorijden'. In de eerste maanden van 2011 was dit stukje A2 goed voor 125 duizend bekeuringen. Sindsdien doet de kop van de A2 denken aan een klas vol streng gestrafte rotjongens die snakken naar 130-borden van minister Melanie Schultz.

Geluidsschermen langs de snelweg A2 bij Eindhoven.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De Seat achter mij maakt in het zicht van het bord 120 bij het knooppunt Everdingen al lichtsignalen. Idealiter was het een Audi geweest, want geen enkel ander merk gaf vaker blijk van sportieve haast in mijn achteruitkijkspiegel.

Op de veelbezongen en geromantiseerde Route 66 werd in realiteit vaak geklaagd over de eentonigheid van het landschap - de aorta van Nederland biedt een en al schitterende variatie. In de eerste 75 kilometer rijd je over álle grote rivieren die in de donkere prehistorie voor deze snelweg leidden tot cultuurverschillen waaraan nog altijd wordt gerefereerd.

Liefhebbers beschouwen de naar Martinus Nijhoff vernoemde kabelbrug over de Waal als een der mooiste in het genre. Anno 1934 eerde Nijhoff de vorige brug, toen gloednieuw, in de éérste regel van zijn sonnet De moeder de vrouw: 'Ik ging naar Bommel om de brug te zien.'

Je kunt erover twisten wáár de A2 het bekoorlijkst is. Tussen Boxtel en Best raakt de weg omgord door schitterende populieren waarachter fraaie Brabantse boerderijen wegschieten, bij Valkenswaard door een indrukwekkende hoeveelheden grove dennen in rul landschap. Sommige liefhebbers zullen beweren dat de ware attractie van de A2 zijn parkeerplaatsen zijn, met wegrestaurants waarover wijlen Martin Bril een half oeuvre vol schreef.

Een gezin pauzeert op parkeerplaats Het Haasje.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Je hebt mensen die parkeerplaatsen zien als plekken om de blaas te legen en de maag te vullen - de Argentijnse schrijver Julio Cortázar wist dat je nergens méér over de menselijke conditie leert. In het voorjaar van 1982 exploreerde hij met zijn derde echtgenote Carol Dunlop álle 65 parkeerplaatsen langs de snelweg Parijs-Marseille. Een maand lang trokken ze van P naar P zonder de snelweg te verlaten. In De autonauten van de kosmosnelweg kijken ze ademloos toe hoe uit blikken gevaartes 'menselijke wezens stappen die je alleen theoretisch vermoedde in de meedogenloze race op de snelweg'.

Aan alle pracht-P's langs de A2 kun je in een krantenstuk geen recht doen. Ik kies dus maar voor 't Haasje op de grens van Brabant en Limburg voor een 'Cortázar-moment'. 't Haasje ligt op iets minder dan twee uur van Amsterdam en geniet misschien daarom wel de reputatie dat nergens aan de A2 zoveel in de Randstad gedronken koffie wordt uitgeplast. Dat gebeurt veelvuldig in het wild, zie je achter blauwe picknicktafels die, zoals dat gaat op plekken waar iedereen op doortocht is, omringd zijn door rotzooi.

De wereld der parkeerplaatsen kent behalve een oververtegenwoordiging van wildplassers en milieuvervuilers ook een oververtegenwoordiging van rokers en honden - rustig lieverd, baasje stopt op 't Haasje. Aan het eind staan vrachtwagens uit vrijwel alle landen waartegen Lodewijk Asscher inheemse chauffeurs wil gaan beschermen. Ik gluur naar binnen in cabines van trucks met landcodes als LT, PL, SK, BG en RO en zie chauffeurs met worsten, komkommers en ander voedsel dat echtgenotes in betonnen flats in Oost-Europa hebben ingepakt.

Een paar kilometer achter 't Haasje staat het bord 'De Limburgers heten u welkom' en rolt de A2 Nederlands Deep South binnen. Bij Maasbracht rijd je voor de tweede maal over de Maas en begint een klassiek industrieel landschap. Bij knooppunt Kerensheide betreed je een Knooppunt vol Rokende Schoorstenen en dringen industriële dampen de auto binnen.

Twee sparrende mannen tijdens korte stop op parkeerplaats Het Haasje (geen vrachtwagenchauffeurs).Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Voor de Nedcarfabriek in Born prijkt tegenwoordig een steigerende Mini van BMW met daaronder de van Steppenwolf geleende slogan Born To Be Wild. Dat is een snelweglied waarop mensen nooit zachtjes rijden. Hoe minder ze langs de aorta van Nederland GroenLinks stemmen, hoe schaarser het cijfer 100. De staart van de A2 is bijna helemaal van Melanie '130' Schultz .

10 kilometer voor Maastricht begint het landschap te glooien. Horden fotografen bovenop viaducten verraden dat iets heel bijzonders nadert. Daar is-ie: de Koning Willem Alexander Tunnel, 2.300 meter lang, maximum snelheid: 70. Maar dwars door die koninklijke buik ben je zo in België, dat zich aandient als een 19de-eeuws impressionistisch schilderij - rechts de Maas, links het spoor.

Ik kan nu doorrijden tot aan de Middellandse Zee. Ik keer met tegenzin om.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden