PROFIEL

De 'Anti-Merkel' is ongenaakbaar

Ze zou op de ochtend na de grote zege van haar AfD komen praten bij het Morgenmagazine van publieke omroep ZDF. Maar Frauke Petry verscheen niet. 'Verslapen?' 'Kater?' De speculatiemachine van de Duitse media draaide op volle toeren. Een paar uur was de 40-jarige AfD-frontvrouw spoorloos. Toen dook ze op, even voor één uur in de middag, stipt op tijd voor haar eigen persconferentie.

AfD-leider Frauke Petry maandag, de dag na haar zege, tijdens haar drukbezochte persconferentie in Berlijn. Beeld Daniel Rosenthal / de Volkskrant

Op vanmorgen na staat Petry bekend als ongenaakbaar: altijd strak in pak, donkerblauwe pantalon, lichtblauwe bloes, enigmatisch glimlachje. Maandag waren ook de wallen onder haar ogen een beetje blauw. Maar wat vooral opviel was het aureool van onderkoelde triomf dat met haar de zaal binnenkwam. Ze begroette haar publiek met een breed lachend 'Goedemorgen!'

Drie jaar geleden bestierde Petry nog een bedrijfje dat een chemische toepassing voor autobanden produceerde en was ze getrouwd met een protestantse dominee met wie ze vier kinderen heeft. Nu geeft ze leiding aan een partij die in acht van de zestien deelstaatparlementen vertegenwoordigd is, heeft ze haar man verlaten en een verhouding met een partijgenoot.

Feestroes

Ze heeft grote plannen met de AfD, bleek toen ze zondagavond haar in feestroes verkerende aanhangers toesprak: 'We zitten op de weg van de overwinning, in 2017 zitten we in de Bondsdag.' Ze zei ook dat ze wil dat de partij in 2021 regeert.

Petry werd geboren in de DDR, verhuisde als middelbare scholier naar het westen, kent beide werelden. Ze studeerde in Engeland, scheikunde - net als Angela Merkel. En er is ook een aantal karaktereigenschappen die ze met Merkel deelt. Netals de bondskanselier staat Petry bekend als doorgaans berekenend en onverstoorbaar.

Nu ontpopt Petry zich tot een soort Anti-Merkel, als frontvrouw van een partij die zich voedt aan de frustratie die bij een deel van de Duitsers is ontstaan over de Duitse politiek in het algemeen en de koers van de CDU in het bijzonder.

AfD-leider Frauke Petry komt voor de aanvang van haar persconferentie in Berlijn. Beeld afp

Tijdens de persconferentie leek ze te willen tonen dat Frauke Petry na deze overwinning niet meer met zich laat sollen. 'Ik hoop dat u dit soort etiketten voortaan achterwege laat', zei ze toen een journalist haar partij 'populistisch' noemde. 'U gebruikt ze ook niet bij het duiden van andere partijen.' Bits. Op zulke momenten duikt er uit het rimpelloze oppervlak van haar glimlach plots een snoek op. 'De AfD is een democratische volkspartij, een partij aanhang heeft in alle lagen van de samenleving.'

De belangrijkste thema's van de AfD zijn de verzorgingsstaat, de rechtsstaat en burgerparticipatie, zei Petry maandag met een stalen gezicht. Niet de islam. Al is dat wel het thema dat 'veel burgers emotioneel bezighoudt,' voegde ze er glimlachend aan toe.

Laatst vielen het land en de eigen partij over haar heen omdat ze in een interview suggereerde dat de politie in geval van nood op vluchtelingen mag schieten aan de grens. Als ze daar nu naar gevraagd wordt, zegt ze dat ze daarmee niet bedoelt dat zij voorstander is van het schieten op vluchtelingen aan de grens, integendeel. Wat ze bedoelde is dat in de wet staat dat een agent in laatste instantie zijn wapen mag inzetten.

Alle kritiek en beschuldigingen die journalisten haar in de schoenen proberen te schuiven pareert ze met een doordachte spraakwaterval, of met een korte zucht. Ze is niet te vangen. Dat is behalve haar kracht, ook haar zwakte.

Dubbelstrategie

De rest van de partijtop schijnt zich aan haar te ergeren, omdat ze naar niemand luistert, schreef de Süddeutsche Zeitung maandag op basis van bronnen binnen de partij.

Voor ze voorzitter werd, behoorde Petry in de partij duidelijk tot de conservatieve rechterflank. Nu laat ze vooral zo min mogelijk van haar persoonlijke opvattingen merken. Ze lijkt een bewuste dubbelstrategie te voeren, waarbij ze zelf de nadruk legt op het burgerlijk-conservatieve gezicht van de partij, maar racistische uitspraken van anderen oogluikend gedoogt.

Op 30 april presenteert de AfD zijn eerste landelijke programma, kondigde Petry vlak voor de verkiezingen aan. Dan zal blijken of het haar gelukt is om de AfD tot een eenheid te smeden, zonder daarbij zelf het onderspit te delven.

AfD-leider Frauke Petry maandag, de dag na haar zege, vertrekt na haar drukbezochte persconferentie. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.