'De angst zal niet zo snel over zijn'

De busbestuurders rijden weer, na de staking om een neergestoken collega. Allen klagen over de maatschappelijke verharding. 'De mensen ontploffen sneller.'

Een paar minuten later komen de onderhandelaars naar beneden, een papier met de uitkomst in de hand. Een enkeling stelt nog een vraag, maar al snel gaan de handen van de chauffeurs omhoog. Meteen daarna rijden de eerste bussen van het terrein. De staking zit erop.

'Niet dat het zo snel over zal zijn met de angst', zegt Rinus Zwart, onderhandelaar namens de chauffeurs. Al 3,5 jaar steggelen ze over beveiliging. Er volgden afspraken, maar die werden nooit zwart op wit vastgelegd. Tevreden zegt Zwart: 'In die hele discussie over normen en waarden zou iedereen, zoals de chauffeurs hier, één blok moeten vormen tegenover de regering. Het is toch abnormaal dat alles maar kan?'

Het klimaat is verhard, 'de mensen zijn anders geworden', vinden bestuurders. Chauffeurs worden om niks allerhande ziekten als de kanker of de pleuris toegewenst. En: 'Bij het ontvangen van hun OV-jaarkaart krijgen studenten de instructie vooral géén goedemorgen te zeggen tegen chauffeurs.' Bijna allemaal noemen ze de collega die met een pistool tegen zijn hoofd gedwongen werd een bepaalde route te rijden. Sindsdien zit hij ziek thuis.

Buschauffeur Fanny Dekker (25) grijpt telkens naar het mobieltje om haar nek. Ze verwacht een telefoontje uit het ziekenhuis van de vriendin van de neergestoken chauffeur. 'Ze hebben een deel van zijn dunne darm weg moeten halen.' Maandagavond had ze met het stel afgesproken in het café. Op weg daarnaartoe werd haar collega, die als passagier meereisde in de bus, neergestoken omdat hij het opnam voor de chauffeur.

Dekker was razendsnel ter plekke - even later bracht zij de bus terug naar de stalling van Connexxion. 'Ik moest door de bloedplas van mijn collega lopen. Je kunt je bijna niet voorstellen hoe erg zoiets is. Later heb ik thuis in de keuken mijn schoenen staan schoonspoelen. Om het voor mijn gevoel van me af te wassen.'

Haar collega is een heel rustige man, zegt ze, 'iemand met wie je echt geen ruzie krijgt'. De 63-jarige verdachte staat volgens haar bekend als een zeer verward type, 'helaas met een mes op zak'. Na het incident belde Dekker meteen de bond. 'Er is een collega neergestoken, we moeten iets doen!' Daarna brak de staking uit.

Zelf was Dekker nog maar een half jaar in dienst toen ze op haar 21ste werd belaagd door twee vrouwen die dreigden haar strot te zullen doorsnijden en haar geldla leeggristen. Het duurde twee weken voordat ze weer alleen de bus op durfde. 'Je raakt je vertrouwen in passagiers kwijt.' Tieners durft ze nog wel aan, zoals het clubje dat onlangs met een vlammenwerper in de bus zat, maar zodra het haar te tricky wordt, gaat Dekker discussies met passagiers uit de weg.

Buiten staan twee chauffeurs. De één (47 jaar) is al 25 jaar in dienst. Zijn collega (44 jaar) dertien jaar. Ze lieten meteen de bus staan toen ze hoorden van de steekpartij. Er moest iets gebeuren om de directie wakker te schudden. Staken of gratis rijden, het maakte niet uit. Iets. Of moesten er eerst doden vallen?

Het gedonder op de bus, zeggen ze, draait altijd om vervoersbewijzen. Zes, zeven bestuurders hebben binnen een jaar al klappen gekregen. 'Vroeger werd er ook weleens iemand geslagen, maar dat was dan het gesprek van de week.'

De agressie uit zich niet alleen in spugen, woorden of klappen. Wat te denken van de man die elke dag zijn abonnement iets dichter onder je neus houdt en het ten slotte tegen je gezicht aandrukt, zonder een woord te zeggen. Of de man die zijn abonnement zo houdt, dat tegelijkertijd de middelvinger omhoog wijst. Steeds weer.

'De mensen ontploffen veel sneller', zeggen de chauffeurs. 'Wat fijn is op de bus? De materiaalritten. Zo noemen we de rit als we de bus naar huis brengen. Dan zitten er geen passagiers in en daar kijk ik gewoon naar uit', zegt de oudste van de twee.

Van hem mag er tussen de bestuurder en de rest van de bus een separatieschot van stevig dik plexiglas. 'Beveiligingscamera's zijn niet afdoende. Een tussenschot, net als in Engeland. Voor die zes goedemorgens die ik tegenwoordig nog krijg, hoef ik het niet te laten.'

Te drastisch, vindt zijn collega-chauffeur. Hij wil het contact met de passagiers niet kwijt. 'Het is niet goed jezelf steeds verder af te sluiten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden