De angst voor de zee lijkt wat te verwateren

Tijdens een hoorzitting over het rapport van de Commissie Veerman plaatsen wetenschappers vraagtekens bij effecten klimaatveranderingen.

Bescherm op radicale wijze Nederland nu tegen het water, is de boodschap van CDA-prominent Cees Veerman en de leden van zijn Deltacommissie. ‘Als apostelen trokken wij afgelopen maanden door het land’, zegt hij donderdag tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer over het nationale waterplan.

Maar kom bij de parlementariër Ernst Cramer van de ChristenUnie niet aan met snelle bijbelse verwijzingen. ‘Met sommige apostelen is het buitengewoon slecht afgelopen.’ Tien maanden nadat Veerman zijn oplossing tegen het wassende water heeft gepresenteerd, begint heel langzaam de kritiek door te sijpelen.

Volgens Veerman (oud-minister van Landbouw) is de klimaatverandering een vaststaand feit en dat vraagt om vergaande maatregelen. Daarom moet het kabinet volgens hem een Deltawet maken en een Deltaregisseur aanwijzen. Veermand pleit ook voor een Deltafonds (waarin elk jaar 1 miljard euro uit aardgasbaten wordt gestort) om de plannen te betalen.

De tientallen deskundigen die vandaag hun zegje doen in de Tweede Kamer, zetten echter (voorzichtig) vraagtekens bij het advies. ‘We moeten niet te onheilspellend doen’, zegt onafhankelijk ingenieur Kees Boorsma. ‘De zaken niet opblazen.’ Hij wijst erop dat volgens onderzoeken de zeespiegelstijging ‘iets afzwakt’.

Vandaar zijn kritiek op het plan van Veerman om het waterpeil van het IJsselmeer met 1,5 meter te verhogen, om zo een zoetwatervoorziening te creëren. ‘80 centimeter tot 1 meter verhogen is voldoende’, aldus de ingenieur. Het KNMI erkent dat het laatste jaar ‘een afzwakking van de zeespiegelstijging’ was te zien. Maar dat is een dipje, zegt hij. Het zegt dus weinig over de langere termijn.

Toch wringen de scenario’s. De commissie-Veerman gaat ervan uit dat de zeespiegel over een eeuw met 1,30 meter kan stijgen. Dat is 35 centimeter meer dan het KNMI eerder in 2006 berekende. Maar, zegt Wilco Hazeleger van het weerinstituut, het scenario van Veerman ‘is redelijk’. ‘We weten dat het klimaat verandert, want de zeespiegel stijgt.’ Maar ver kijken in de toekomst is lastig, zegt hij. ‘We passen de scenario’s steeds aan.’

Het advies dat Veerman september vorig jaar gaf, heeft verstrekkende gevolgen. Een greep uit de twaalf aanbevelingen: laat de Noordzeekust op natuurlijke wijze aangroeien (breder worden voor de veiligheid) door blijvende zandsuppleties. En vergroot de stroomgebieden voor de grote rivieren. Houd de Westerschelde open en versterk de dijken.

Hubert Savenije, hoogleraar afvoerhydrologie aan de Technische Universiteit Delft, vindt het advies en de discussie goed. ‘Maar het is een groot gebouw, gebouwd op een heel dun fundament.’ Dat geldt vooral voor de korte termijn, zegt de professor.

‘Er zijn nauwelijks financiële middelen beschikbaar voor fundamenteel wateronderzoek. Van de twaalf promovendi die ik heb, worden er zes door het buitenland gefinancierd.’ Hij heeft geen idee wat de klimaatverandering doet met de rivieren. ‘We laten nu een dravend paard galopperen, maar we weten niet hoeveel water straks de rivieren binnenkomt.’

De deskundigen hebben meer kritiek op de plannen. Zo vragen enkelen genodigden zich af of het verstandig is dat Nederland ‘aan het infuus’ IJsselmeer ligt. Want volgens de commissie-Veerman wordt dat het reservoir voor het drinkwater. Natuurorganisaties vrezen dat het stijgen van het waterpeil consequenties heeft, in de eerste plaats voor de omliggende steden en dorpen. Ook wordt de vraag opgeworpen of het verstandig is woningen te bouwen in kwetsbare gebieden, dus flink onder het zeeniveau.

Veerman, die de laatste maanden al vele deskundigen heeft gesproken, noemt het ‘uitstekend’ dat er alternatieven leven voor zijn voorstellen. ‘We pretenderen niet de waarheid in pacht te hebben. Al denken we diep in ons hart soms wel.’ Hij wil vooral dat het kabinet al in 2010 geld stort in het Deltafonds.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden