De Amerikanen maken fijner ruimtepuin dan de Chinezen

Beschuldigingen van Amerika en China over en weer als ze weer eens een eigen satelliet hebben neergehaald. Hebben ze allebei boter op het hoofd?Door Michael Persson..

Michael Persson

Zoveel heibel als er vooraf werd gemaakt over de vernietiging van de defecte Amerikaanse spionagesatelliet US-193, zo stil is het daarna gebleven. Was dit nou wel of niet een verkapte test voor het raketverdedigingssysteem van de Amerikanen? En zo ja: was het een geslaagde test? En wat is er gebeurd met de brokstukken?

Vooraf was al duidelijk dat de ene neergehaalde satelliet de andere niet is. Toen China in januari vorig jaar met een raket een eigen satelliet vernietigde, klaagden de Amerikaanse autoriteiten steen en been over een mogelijke wapenwedloop in de ruimte en het risico van ruimtepuin. Ze zwegen over hun eigen experimenten in de jaren tachtig.

Nu de Amerikanen een eigen satelliet neerhalen, is het de beurt aan de Chinezen om te wijzen op een mogelijke wapenwedloop in de ruimte en het risico van ruimtepuin, en zwijgen zij over hun test van vorig jaar. Een eigen satelliet neerhalen is kennelijk heel kwalijk, behalve als die van jezelf is.

Hebben beide partijen evenveel boter op hun hoofd?

Niet helemaal. Wat ruimtepuin betreft is er een groot verschil, zegt Gerhard Drolshagen, space debris-expert bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA in Noordwijk. De hoogte waarop de twee getroffen kunstmanen vlogen, maakt veel uit voor de levensduur van hun restanten, en dus voor het gevaar dat ze opleveren voor andere satellieten.

De Amerikaanse kolos (zo groot als een stadsbus) zat, uit spionage-oogpunt, in een lage baan op 240 kilometer rond de aarde. De luchtweerstand bedraagt daar, bij gemiddelde zonneactiviteit, tien miljard keer zo weinig als op zeeniveau. Dat is niet veel, maar nog altijd genoeg om de brokstukken zodanig af te remmen dat ze steeds lager gaan rondcirkelen en binnen een paar weken in de dampkring verbranden. Meteen na de Amerikaanse actie waren al vallende sterren te zien, opvlammende flinters in de atmosfeer.

Het Chinese ruimtedoelwit daarentegen, een oude weersatelliet van ongeveer een ton, zat op een voor weersatellieten typerende hoogte van 850 kilometer. Daar bedraagt de luchtweerstand nog eens tienduizend keer zo weinig als op 240 kilometer, meldt Drolshagen na enig uitzoekwerk. Dat betekent dat het voor voorwerpen in zulke banen tienduizend keer zo lang duurt eer ze in de dampkring zijn afgedaald. Geen kwestie van weken dus, maar van eeuwen.

Bovendien lijken de Amerikanen hun doel explosiever te hebben geraakt dan de Chinezen. Er zijn nauwelijks grote restanten, althans, er zijn geen brokken opgenomen in de catalogus voor ruimtepuin, die alles groter dan tien centimeter registreert.

De rommel die de Chinese satelliet heeft achtergelaten, is van een andere orde. ‘De gevolgen worden nu pas in volle omvang zichtbaar’, zegt Drolshagen. In het januarinummer van Orbital Debris Quarterly, een uitgave van NASA, staat dat radarstations van het Amerikaanse Space Surveillance Network tot dusver 2317 Chinese brokstukken groter dan tien centimeter heeft gecatalogiseerd. Daarmee is China in één klap de grootste veroorzaker van satellietpuin geworden, blijkt uit een NASA-grafiekje. Zo’n 42 procent van de troep in een baan rond de aarde is van Chinese makelij.

De succesvolle vernietiging van de spionagesatelliet vorige week was voor de Amerikaanse minister van Defensie Gates reden om te zeggen dat het raketverdedigingssysteem goed werkt. De kunstmaan was namelijk met een SM-3-raket vanaf een Aegis-marineschip in de Stille Oceaan naar beneden gehaald – raket en schip zijn normaal gesproken bedoeld om inkomende ballistische raketten uit de lucht te schieten.

Dat gejuich is misplaatst, vindt analiste Victoria Samson van het Center for Defense Information, een denktank in Washington. In een mailtje schrijft ze dat een kunstmaan onvergelijkbaar is met een inkomende raket. ‘Een satelliet zit in een voorspelbare baan, en het Pentagon had gewacht tot de zon opkwam om hem zichtbaarder te maken. Dankzij extra radars en telescopen kon de satelliet beter worden gevolgd. Het enige succes is dat het budget voor het raketverdedigingssysteem weer omhoog zal gaan.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden