De altijddurende aanbidding

Schrijver Tommy Wieringa schrijft over mensen met erg grootse plannen. Deel 10: hoe de Benedictinessen van de Altijddurende Aanbidding sinds 1875 onafgebroken bidden voor het heil van de wereld.

Als ik wakker lig in het holst van de nacht, weet ik dat er op datzelfde moment, ergens ver weg, een zuster op haar knieën in een kloosterkerk zit, bij het fluwelige licht van een kaars. Zij bidt voor het heil van de wereld. Zij is daar altijd, in de kerk van de priorij Nazareth in Tegelen. Ook 's nachts, wanneer de stilte stiller is en het donker donkerder. De wereld slaapt, alleen zij en ik zijn wakker. Zij bidt om de zorgen van de mensen te verlichten, ik voor een diepe, droomloze slaap. Het lijkt of de alarmrode digitale cijfers van de wekkerradio door mijn oogleden heen schijnen. Flarden van de dag trekken voorbij, de tienduizend dingen, alles dooreen, een ordeloze troep. Het nachtelijke herinneren kent geen hiërarchie, alles is even nadrukkelijk. Bij haar zal het stiller zijn.


Sinds 1875, toen de kerk van de Benedictinessen van de Altijddurende Aanbidding in gebruik werd genomen, sturen de zusters een ononderbroken snoer van gebeden de wereld in. De stichteres van de orde heeft dat zo bepaald. De aanbidding moet altijddurend zijn, decreteerde zij, en bijgevolg zo geregeld dat het heilig Sacrament nooit zonder huldeblijken is. Daarom verblijft er te allen tijde, zowel overdag als 's nachts, tenminste één zuster bij de eucharistische Heer in de kloosterkerk. 'Aangezien Hij altijd bij ons blijft, is het zeer juist dat wij altijd bij Hem blijven.'


Een zuster schrijft: 'Vooral onze aanbidding in de nacht, wanneer de meeste mensen slapen of zich vermaken, herinnert ons aan onze roeping om in de nacht van het onrecht en de zonde de zijde van Jezus te kiezen.'


Ik denk aan de geschiedenis sinds 1875, de crises, de Spaanse Griep en de wereldoorlogen, al die dingen die door hun gedachten zijn gegaan; het lijden dat zij met hun gebeden hebben willen verlichten. 'Ik geloof er namelijk in', aldus de zuster, 'dat als ik vrijwillig die lasten en moeiten draag, ik daarmee genaden kan verdienen voor hen die onvrijwillig een kruis te dragen hebben van gebonden zijn, zoals een kruis van ziekte, eenzaamheid of armoede.'


Op een zondagmorgen was ik in de priorij Nazareth aanwezig bij een eucharistieviering. De gelovigen zaten in de kapel, terzijde van het schip, waar de zusters waren, onzichtbaar voor ons. Alleen hun zingen was te horen. De priester zei dat we moesten liefhebben tot het pijn deed - even dwaalden mijn gedachten af. Hij brak het brood en zegende de wijn. Toen het handjevol gelovigen naar voren ging om Zijn vlees te eten en Zijn bloed te drinken, bleef ik zitten. Eens, bij de Benedictijnen in Vaals, toen ik opstond om de hostie in ontvangst te nemen, werd ik door een broeder tegengehouden. 'Die is niet voor u bestemd', fluisterde hij met een glimlach van marmer, terwijl ik juist had gedacht 'wanneer in Rome...'


Hij had mijn ongeloof g e r o k e n, als een dier.


Sindsdien blijf ik zitten bij het mysterie van de transsubstantiatie.


'Heer, met veel verlangens zijn wij naar u toegekomen', zei de priester, 'en u stuurt ons niet met lege handen weg.'


Toen de dienst afgelopen was, keek ik vlug in de kerk om te zien of er wel een zuster achterbleef om het altijddurende gebed voort te zetten. Er was niemand. Zou dan uitgerekend vandaag, na 137 jaar, het snoer onderbroken zijn? Een gesluierde zuster kwam ruisend dichterbij. Ik vroeg het haar, ze fluisterde dat er een zuster verborgen zit in de kerk, achter een doek. Ze sprak terwijl haar handen kaarsen bijvulden in de kapel. Ze was Duits, er was iets heel zachtaardigs aan haar.


Ik verliet de kapel en ging de verborgen kloostertuin in, achter een hoge muur. De bomen waren rood en geel, bladeren ritselden rond mijn voeten. Het was een nat najaar, er waren veel paddestoelen. De zon hing in een sluier van wolken, hij was zo bleek dat je er in kon kijken.


Extra: Priorij Nazareth

De Benedictinessen van Altijddurende Aanbidding van het Allerheiligste Sacrament is een kloostergemeenschap voor vrouwen en werd in 1653 in Parijs gesticht. In 1875 vestigden ze zich in Nederland. Van de drie oorspronkelijke locaties is alleen die in Tegelen nog over. Deze priorij Nazareth is gevestigd in kasteel De Munt, dat ook wordt gebruikt als zorginstelling.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden