De allerlaatste keer

Ik vond laatst mijn oude Game Boy. Het ding lag bij mijn moeder, in een lade van het televisiemeubel. Ik stopte er batterijen in, zette hem aan, wachtte. Maar er gebeurde niets, mijn Game Boy bleek kapot. De laatste keer dat ik ermee had gespeeld, was dus ook meteen de laatste keer ooit geweest. Maar wanneer was dat? Wanneer had ik mijn Game Boy voor het laatst aangezet, er voor het laatst plezier aan gehad? Ik had geen idee.

Nu is dat op zich niet vreemd. Laatste keren ontgaan ons vaak. De allerlaatste keer dat ik een Donald Duck las, de laatste keer dat ik een potje Wordfeud speelde, de laatste keer dat ik het toilet van de universiteitsbibliotheek gebruikte. Ik heb er geen herinnering aan, omdat ik destijds niet besefte dat ik met een allerlaatste keer had te maken. Bovendien is het niet helemáál zeker of ik ooit nog een Donald Duck zal openslaan of in de universiteitsbibliotheek naar het toilet zal gaan. Laatste keren laten zich dus lastig bepalen.

Terugwerkende kracht

Natuurlijk zijn er uitzonderingen, definitieve laatste keren die we ons wél herinneren. Vaak zijn dat gebeurtenissen waar we actief naar hebben uitgekeken. Het laatste eindexamen, het laatste tentamen, de laatste stagedag. En soms krijgt een herinnering pas met terugwerkende kracht betekenis; wanneer een relatie onverwachts uitgaat of een dierbare overlijdt, en terloopse gebeurtenissen plotseling laatste keren blijken te zijn geweest. In zo'n geval proberen we die gebeurtenissen terug te halen. De laatste kus. Het laatste appje. Het laatste telefoongesprek. De laatste ontmoeting: hoe we zaten, waar we over praatten, hoe we afscheid namen... Hoe onherroepelijker een laatste keer, hoe meer details we in ons hoofd blijven herhalen, alsof we bang zijn onze liefde teniet te doen - vergeten is vernietigen.

Gehurkt voor mijn moeders televisiemeubel besefte ik: het aantal laatste keren zal in de loop van ons leven alleen maar blijven toenemen. Terwijl ik de Game Boy terug in de lade legde, stelde ik me voor hoe het zou zijn als laatste keren knikkers genereerden. Iedere keer dat we iets - al dan niet bewust - voor het laatst doen, valt er een knikker in een lade.

De allerlaatste keer een Game Boy aanzetten: plonk! De allerlaatste keer een aflevering Friends van begin tot einde uitzitten: plonk! De laatste keer bellen met oma: plonk! De lade zou steeds voller raken, steeds lastiger open en dicht gaan.

Maar, bedacht ik, wat als er boven die lade nóg een lade zat? Eentje waar óók knikkers in vallen, maar dan wanneer we iets voor het eerst doen.

De eerste keer naar het Twiske fietsen: plonk! De eerste keer zoenen met een nieuwe liefde: plonk! De eerste keer een printer repareren: plonk! De eerste én laatste keer een Magnum Champagne proberen: plonk! in de bovenste lade, plonk! in de onderste.

Laatste keer seks

Waarschijnlijk zou de bovenste, eerste keer-lade al gauw net zo vol raken als de onderste. En als we zouden willen, zouden we die bovenste lade zelfs voller kunnen laten raken. Want over eerste keren hebben we controle. We kunnen ervoor kiezen iedere dag nieuwe dingen te doen, nieuwe knikkers te verzamelen die in de loop der jaren maken dat de kast zowat voorover helt van het gewicht in de bovenste lade. Al zal het tegen het einde van ons leven - de jaren voor onze dood - onvermijdelijk laatste keer-knikkers gaan hagelen.

De laatste keer seks, de laatste keer een trein nemen, de laatste keer rennen, de laatste keer asperges, de laatste keer uit eten, de laatste keer leverworst, de laatste keer buitenlucht, de laatste keer bomen zien: plonk plonk plonk plonk, onophoudelijk knikkergeklater in de onderste lade. Gelukkig staat ook de lade erboven dan nog open, klaar om de laatste knikker op te vangen: de knikker voor de eerste keer sterven. Voor dat zover is, zal ik me aan de reeds verzamelde eerste keer-knikkers in die lade laven. Er met mijn hand doorheen gaan. Me door hun schittering laten verblinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.