Huh?!

De achterkant van de maan blijkt... klodderig en kleverig

De Yutu-2 kort na landing op de achterkant van de maan, begin januari 2019.  Beeld AP
De Yutu-2 kort na landing op de achterkant van de maan, begin januari 2019.Beeld AP
George van Hal

Onder meer dankzij Pink Floyds hitalbum The Dark Side of the Moon denkt de halve wereldbevolking dat het er permanent donker is: de achterkant van de maan, de mysterieuze helft die we vanaf de aarde niet kunnen zien. Onterecht. Op de achterkant is het net zo licht als op de voorzijde.

Maar, zo bleek onlangs, verschillen zijn er ook. De grond is er klodderiger en kleveriger dan op de voorkant schrijven onderzoekers in vakblad Science Robotics. Het Chinese maanwagentje Yutu-2 reed twee jaar rond op de achterzijde en het grijze gruis bleef daar gemakkelijker aan de wielen van zo’n wagentje plakken dan aan de voorzijde.

Ook gleed en glibberde de wagen wat minder over de ondergrond, wat vermoedelijk betekent dat de achterzijde platter is dan de voorkant, met minder grote stenen op het oppervlak. Dat helpt wetenschappers onder meer de geschiedenis van onze kosmische metgezel verder in te kleuren. Het feit dat de stenen aan de achterzijde kleiner zijn, kan bijvoorbeeld een aanwijzing zijn dat het oppervlak daar ouder is, waarbij de ooit aanwezige grotere stenen tot kleinere zijn gereduceerd.

Net als een onuitgepakt cadeau, prikkelt de onzichtbare maanzijde onze fantasie. In 1959 zagen we er, met dank aan de onbemande Sovjet-sonde Luna 3, voor het eerst een foto van. En pas nu rijdt er voor het eerst een door mensen gemaakt voertuig rond.

Hoewel gedetailleerdere beelden, geschoten door steeds betere satellieten, niets vreemds op die achterkant hebben onthuld, zet men er in de wereld van de fictie nog altijd de raarste dingen neer. Een geheim nazi-bolwerk bijvoorbeeld, in sciencefictionfilm Iron Sky, of een groep antropomorfe konijnen die werken als huwelijksplanners, in computerspel Super Mario Odyssey. In een bijzonder geval – een horrorfilm uit 1990, die de bioscoop niet haalde – bevindt zich op die achterzijde zelfs de duivel. Die ene, inderdaad, uit de bijbel.

Dus toen het Chinese maanwagentje begon aan zijn verkenningstocht van de achterkant van de maan leek daarom één ding zeker: zo spannend als in onze verhalen kan het niet worden. Toch?

Fout. Althans, zo leek het toen Yutu-2 eind vorig jaar plots een intrigerende foto maakte. Eentje waarop aan de horizon als in een fata morgana een rechthoekig vormpje opdoemde. ‘De hut op de maan’, doopte men het ding op internet al snel. De meest optimistische types geloofden zelfs dat we daar, in dat rechthoekje, ons langverwachte eerste contact met buitenaardse levensvormen zouden leggen.

Daarop besloot China zijn wagentje naar het object te laten rijden. Maar toen-ie dichterbij kwam, bleek de ‘hut’ een ordinaire steen die wat gek op de foto terecht was gekomen. Iets dat de meeste experts, immer wars van sensatie, overigens allang hadden voorspeld. Dan is ‘kleverige grond’ naar verhouding een stuk spannendere ontdekking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden