De 44-kiloknaller

Nederlanders aten vorig jaar bijna 44 kilogram vlees, gemiddeld per persoon. Het jaar ervoor was dat ruim 42 kilo. Volgens het Productschap Vlees nam de hoeveelheid toe doordat, onder invloed van de economische tegenwind, de horeca vorig jaar werd gemeden; de stukken vlees zijn thuis nu eenmaal groter....

Fotografie Styling en productie Arjan Benning Judith Rasenberg en  Dolf Jansen

De chef-kok bekijkt deze foto’s en bedenkt een recept.U bekijkt deze foto’s en krijgt zin in biefstuk, of een hamlapje.Ik bekijk deze foto’s en word eerlijk gezegd een beetje misselijk.

Natuurlijk, het zijn stukken rundvlees en varkensvlees, schapenvlees en kippenpootjes. Zijn gewoon legaal verkrijgbaar in gespecialiseerde winkels, in de supermarkt. Kunnen we kopen en meenemen naar huis, invriezen of gelijk bereiden. Stevig aanbakken, laten sudderen, u weet wel.

Als we deze producten – want dat zijn het geworden – aanschaffen, herinnert niks ons aan wat het werkelijk zijn. Geen bouten, lappen of stukken, maar delen van een levend wezen. Door ons opgekweekt en gevoed, door ons omgebracht en in stukken gezaagd. Door ons onder plastic folie mee naar huis genomen en in een pan hete boter gegooid. Met zout en peper.

Jonathan Safran Foer, schrijver van twee van de mooiste romans uit de recente Amerikaanse literatuur, wilde een paar jaar geleden weten, begrijpen, wat wij eten. Wat hij en zijn vrouw eten, wat zijn jonge zoontje zou gaan eten. Gewoon, simpel, wat eten we, waar komt het vandaan, wat betekent het eigenlijk dat we dat eten? En kunnen we daarmee doorgaan? Gewoon, simpel, zoals u en ik naar bijgaande foto’s kijken. Dat is namelijk wat we eten. Per persoon, per jaar. Ongeveer 44 kilo – of eigenlijk flink wat kilo’s meer, er zijn namelijk nogal wat mensen die niet of nauwelijks vlees eten.

Safran Foer raakte, gedurende twee jaar, verzeild op alle plekken waar vlees vandaan komt, van kleine boerderijen tot immense boerderijfabrieken tot slachthuizen. Waar niet alleen aan de lopende band, 24 uur per dag, zeven dagen per week, miljoenen en miljoenen levende wezens worden verwerkt tot producten die wij onder het folie vandaan kunnen peuteren om in een hete pan te gooien, maar waar ook dingen gebeuren met koeien, varkens en kippen die erger zijn dan je je als beschaafd mens kunt voorstellen. Wilt voorstellen. Stroomstoten, beesten die levend gevild worden of in kokend water verdwijnen, het behandelen van beesten (levende wezens die ons voor zover ik kan nagaan niks hebben misdaan) op een manier die je alleen maar als foltering kan zien. Met uiteindelijk de dood tot gevolg.

Ik geloof echt dat een koe een leuk en vrolijk beest is, en niet tientallen kilo’s biefstuk en runderlap. Ik geloof echt dat een varken intelligent en sociaal is, en niet een immense karbonade op pootjes. Ik geloof echt dat een kip niks liever doet dan een beetje in de aarde pikken, beetje nerveus rondhoppen, zo nu en dan een eitje uitpoepen. Een kip is niet twee drumsticks, een paar grote kipfilets en wat vleesresten. Ik geloof echt dat een schaap... enfin, u begrijp wat ik bedoel.

Iedereen mag eten wat hij wil, iedereen mag klaarmaken wat zij wil (lieve feministen, dit was een grapje), maar ik geloof echt dat je de verantwoordelijkheid hebt te weten wat het precies is dat je eet, waar dat vandaan komt, hoe het gemaakt wordt, wat op deze manier consumeren betekent. Voor de dieren, natuurlijk, voor klimaat en grondwater en onze eigen gezondheid, voor de verdeling van voedsel over de wereld, voor de toekomst van Nederland als boerenland ook. Want bij ‘boerderij’ denkt bijna iedereen nog aan zo’n mooi groot huis met bijpassende stal in een groen landschap, maar dat zijn de boerderijen die snel verdwijnen, en blijven verdwijnen. Wat de Gerda ook beweert.

Het motto van Safran Foer’s boek is: If nothing matters, there’s nothing to save. Ergens in die zin zit de keuze die we kunnen maken, over wat we eten, waarom we dat eten en wat er nog te redden valt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden