De 2CV als tijdmachine

Met een eend door de Provence, dat is pure nostalgie. Ariejan Korteweg kachelt langs dorpen en stadjes waarover je onmogelijk iets lelijks kunt zeggen....

Ariejan Korteweg

De climax wordt bereikt op de weg tussen Rognes en Éguilles, als de bijrijder van een passerende auto van pure opwinding uit het raam hangt, twee duimen opsteekt en ‘bravo’ jubelt.

Een eend maakt wat los bij de mensen, en een eend met een Nederlands nummerbord nog meer. Je ziet de Fransen denken; al die Bataven die in een 2CV vanuit het hoge noorden naar de Provence afzakken – wat een files zal dat veroorzaken op de snelwegen.

Medeweggebruikers reageren meewarig, bewonderend, verbaasd, begripvol, nieuwsgierig. Hier is geen concurrentie in het spel.

Vanuit een eend valt op hoe al die andere auto’s op elkaar lijken. Kennelijk schept dat een band. De enkele 2CV-chauffeur wiens wegen je kruist, steekt de hand op. Tenzij het om een heer met alpinopet gaat, voor wie een eend nog louter vervoermiddel is. Alle anderen maken met hun eend een statement. De eendchauffeur hanteert andere criteria dan een maximum aan snelheid, veiligheid en comfort – dat is het minste wat je erover kunt zeggen. Hij zit willens en wetens in een teletijdmachine, die hem terugvoert naar ratelende telexmachines, de opkomst van de fax, de laatste zwartwit-tv’s, bandplooibroeken, lang haar dat steeds korter werd, New Order, Frans Kellendonk en Ruud Lubbers.

Dat alles maakt de 2CV uitermate geschikt voor de Provence, het beloofde land voor gelukszoekers en zelfbevrijders. Hier, tussen de lavendelvelden, onder de ongenadige zon die de kleuren zo helder maakt, kun je ontdekken wie je werkelijk bent, al ligfietsend, pottenbakkend, tuinierend, mediterend.

Of toerend in een eendje dus. Wat zeker niet minder hard werken is: aan stuur- of rembekrachtiging hebben de ontwerpers niet gedaan. Bijgedachten verdwijnen; inhalen, muziek luisteren, schakelen naar vijfde of zesde versnelling – het behoort allemaal tot de onmogelijkheden. Wat er gebeurt als een onverlaat zich in je flank zou boren – het is beter daar niet aan te denken. Het afsluiten van deuren en kofferruimte wordt afgeraden; wie kwaad wil, komt toch wel binnen, maar maakt dan wel schade.

De rondreis die de firma Huureeneend.nl heeft uitgezet, biedt alle ruimte om niet alleen jezelf maar ook de Provence beter te leren kennen. De hoofdlijnen blijken verrassend simpel: enerzijds is er de zwaar aangeblazen Provence, van Fontaine-de-Vaucluse, Lourmarin, Bonnieux, Roussillon. Je kunt er onmogelijk iets lelijks over zeggen. Het lastige is dat de hele wereld er hetzelfde over denkt; niets zo ‘pittoresk’ als de okergele muren van Roussillon, niets zo dramatisch als het adelaarsnest Gordes.

De wereldwijde bewondering heeft die stadjes bedolven onder een lawine van geurzeepjes, smeedijzeren potplanthangers, hoofddoekjes, strooien hoeden, zonnebloembakjes, droogboeketten, zelfgesponnen tafelkleden, lavendelhoning, siereendjes en krekelpotjes. Daar doorheen rijden in een lavendelkleurige eend met open dak uit 1986, dat kan net een beetje te veel worden.

Het anti-serum is in de Provence nooit ver weg. Zo ligt niet ver van Gordes, in een vallei waar van menselijke bemoeienis weinig is te bespeuren, de abdij van Senanque, in de 12de eeuw gebouwd door de cisterciënzers, die niets moesten hebben van de pracht en praal van de grote kloosters als Cluny.

Vanaf mei worden de strenge contouren van de kerk verzacht door bloeiende lavendel. Een oudere heer kijkt zo gefascineerd naar het gebouw dat hij pardoes in een diepe plas stapt, de enige in de wijde omtrek. ‘Ze hadden die kloosters niet zo mooi moeten maken’, lacht hij.

Ook Lacoste, het bergdorpje waar Markies De Sade gevangen zat, is tamelijk ongeschonden. Door het dorpje slingert een nergens gemarkeerd klinkerpad omhoog, tot het plateau waar een beeld van de getraliede libertijn staat. Daar is ook te zien dat het kasteel, nu in handen van modekoning Pierre Cardin, wel degelijk wordt bewoond. De ruïne is als een cocon die de nieuwe bebouwing aan het oog onttrekt. Wie het van binnen wil zien, moet vrienden worden met de couturier.

Zo kun je tegenover de gretig bewonderde Provençaalse stadjes een andere, minder druk bezochte reeks zetten. Daar hoort Cucuron in, met de bomen die zich als beelden spiegelen in het water van de vijver in het dorpshart. Of Fourcalquier, waar de citadel een van de mooiste uitzichten van de streek biedt. Niet ver daarvandaan is Reillanne, een dorp met een nonchalance die je eerder in het Wilde Westen zou verwachten.

Eend mag dan al 23 zijn, hij heeft zich niet buitensporig hoeven in te spannen; op de teller staat 84 duizend kilometer. Dat hij bij kuilen een gilletje slaakt en tandenknarst als je de pook te ver naar links duwt, is na een dag of vier geen verrassing meer. Één keer doet hij iets onverwachts. Bij het wegrijden van abdij Silvacane onder Cadenet klinkt een harde, droge knal. Noodstop, schopje tegen banden en uitlaat, eend flink laten schommelen. Dan valt het kwartje: die knal, dat was het kantelraampje dat niet goed vastzat en terugklapte.

Op de binnenplaats van de chambre d’hotes in Jas de Nevières is het inmiddels gezellig. De buren zijn aangeschoven, er wordt een gentiaanbrouwsel geschonken en de verhalen komen los. Over Hollanders die hier even verderop tulpenvelden hebben. Wie ze wil zien moet snel zijn, want ze snijden na een paar dagen de toppen eraf.

Later zingt het gezelschap de lof van de Provence. Kijk eens naar die sterrenhemel, helderder zie je ze niet. ‘Maar daar bij u moet het ook niet slecht zijn’, zegt de buurman. ‘Een jongen hier uit de buurt is onlangs die kant op vertrokken, naar Schotland.’ De gastvrouw komt tussenbeide: ‘Laat hem maar, voor ons is alles boven Valence noordelijk en koud.’

De volgende ochtend zwaait buurman ons na. ‘De 2CV is de koningin onder de voertuigen’, verzekert hij. ‘Sommigen zeggen dat dat de DS is, maar voor mij is dat de 2CV. Een 2CV komt overal.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden