De 12 van '12

De 12 verhalen die u dit jaar niet heeft gelezen

Niet iedere gebeurtenis krijgt de aandacht die het verdient. Op de academies voor journalistiek krijgen eerstejaars van oudere cynici te horen, dat je het aantal doden moet delen door het aantal kilometers dat een gebied bij Nederland vandaan ligt, om te bepalen of een verhaal nieuwswaardig is. Economische belangen zouden ook in deze formule moeten worden opgenomen, want ook dat is vaak bepalend voor de mate van aandacht die een gebeurtenis krijgt. Vandaag: de twaalf verhalen die u niet (of nauwelijks) gelezen heeft.

Sjiitische vrouwen in Bahrein dragen foto's van de slachtoffers van het geweld dat in Bahrein wordt gebruikt om de protesten tegen de regering te onderdrukken.. Beeld AFP

Het drugsgeweld in Mexico
Sinds 2006 zijn er naar schatting al 60.000 mensen omgekomen bij het drugsgeweld in Mexico. De moorden zijn luguber: mensen worden ontvoerd en gemarteld, lichaamsdelen worden afgehakt en in vuilniszakken of greppels gedumpt. 98 procent van de moorden wordt niet opgelost. Drugskartels bestrijden de overheid en elkaar en de bevolking zit gevangen tussen het geweld. Angst, chaos en wetteloosheid lijken een doel op zichzelf, en sommige delen van het land worden min of meer door de drugsbendes geregeerd. De meeste media marginaliseren het verhaal tot geweld tussen drugsbendes, maar het is een 'probleem met immense sociale en politieke implicaties vanwege de devaluatie van een mensenleven', aldus fotograaf en antropoloog Teun Voeten, van wie dit jaar het fotoboek Narco Estado: Drug Violence in Mexico uitkwam.

De orkaan Sandy in de Caraïben
Er was veel aandacht voor Sandy, althans, voor de ellende die deze orkaan in New York en New Jersey veroorzaakte. Maar de gevolgen van diezelfde storm in het Caraïbische gebied zijn in alle media onderbelicht gebleven. Alleen al op Haïti zijn er 52 mensen om het leven gekomen - op Cuba kwamen er elf mensen om, op de Bahama's en de Dominicaanse Republiek twee en op Jamaica en in Puerto Rico een. Duizenden mensen werden dakloos en er is nauwelijks geld om de huizen weer op te bouwen en de andere schade te herstellen. Met name Haïti, toch al zwaar getroffen door de burgeroorlog en de aardbeving in 2010, kreeg het hevig te verduren.

Politie arriveert bij een crime scene in Ciudad Juarez.. Beeld reuters
Een gezin in een tentenkamp, nadat de orkaan Sandy hun onderkomen heeft vernield. Beeld AFP

Vredesovereenkomst op de Filippijnen
Na een decennialange opstand in het zuiden van het land, hebben de regering in Manilla en het Moro Islamic Liberation Front (MILF) in oktober een vredesovereenkomst getekend. Hier werd al vijftien jaar over onderhandeld en in totaal zijn er de afgelopen veertig jaar naar schatting 120.000 mensen bij het geweld omgekomen. Nu komt er een autonome regio voor de moslimmeerderheid van Mindanao: de bevolking krijgt meer autoriteit, meer territorium en meer controle over de eigen bronnen.

Voortdurende onrust in Irak
Een jaar nadat de Amerikanen zich uit Irak terugtrokken, is het nog steeds erg onrustig in het land. Troepen van de door sjiieten gedomineerde regering staan tegenover de Peshmerga-strijders uit het Koerdische gebied rond het olierijke Kirkuk. De Irakese Koerden worden dankzij de olie steeds rijker en machtiger, wat weer voor onrust zorgt onder Koerden in de omringende landen. Ook de uitkomst van de oorlog in buurland Syrië is van grote invloed op de toekomst van Irak. Al Qaeda in Irak lijkt weer in opkomst en de militanten zouden een nieuw momentum kunnen creeëren als het regime in Damascus valt. Op dit moment komen elke week tientallen Irakezen om bij terroristische aanvallen.


Centraal Azië - als geheel
Kazachstan is (wat betreft oppervlakte) een van de grootste landen ter wereld, maar bijna niemand kan het op de kaart aanwijzen. Dat geldt ook voor Tadzjikistan, Turkmenistan, Oezbekistan en Kirgizië: allemaal landen die na de val van de USSR onafhankelijk zijn geworden en waar bar weinig aandacht van de media naar uitgaat. Terwijl er genoeg gebeurt: er zijn etnische spanningen, gewetenloze dictatoren die alle tegenstanders opsluiten en een alsmaar groeiend probleem van islamitisch extremisme. We hebben niet een enkel verhaal uit deze regio gemist in 2012, we missen de hele regio continue in het nieuws.

Soldaten bij het wrak van een auto die is gebruikt bij een aanslag. Beeld afp
Kirgizische soldaten bij een anti-terrorisme actie. Beeld AFP

Aanhoudend geweld in Soedan
Het was de bedoeling dat het geweld eindelijk op zou houden toen het christelijke Zuid-Soedan zich vorig jaar officieel afsplitste van het islamitische noorden. Maar ondanks een vredesovereenkomst wordt er nog steeds gevochten. Inzet is de precieze grens tussen de twee landen en de verdeling van het oliegeld. Het olierijke Zuid-Soedan transporteert zijn olie via pijpleidingen door het noorden, maar over de vergoeding hiervoor blijven conflicten ontstaan. Zuid-Soedan legde de olietransporten begin dit jaar helemaal stil, maar die zijn nu weer hervat.

Strijd in Mali
Ook Mali werd dit jaar in tweëen gespleten: de legendarische stad Timboektoe is nu in handen van radicale jihadisten. De wereld haalde in eerste instantie de schouders op toen in het noorden van Mali een islamitische heilstaat werd uitgeroepen. Het was ver weg van alles, er lag alleen maar zand en het was toch al geen strak geregeerd gebied waar goede zaken mee werden gedaan. De zorg dat Al Qaeda en andere islamitische organisaties steeds sterkere voet aan de grond krijgen in het noorden van Afrika, heeft de Verenigde Naties nu toch tot actie bewogen. De Veiligheidsraad heeft deze maand het groene licht gegeven voor een interventiemacht onder leiding van Afrikaanse landen. Dat leger moet Mali helpen met het terugveroveren van het gebied in het noorden van het land.

Een man beklimt de toren van de moskee in Mali, waarvandaan de oproep tot het gebed wordt gedaan. Beeld afp

De vervolging van de Rohingya
Er vallen steeds meer doden in het westen van Birma, waar spanningen tussen boeddhisten en een moslimminderheid al maanden voor onrust zorgen. Er zijn dit jaar enkele honderden doden gevallen en tienduizenden mensen uit hun huis verjaagd. De grootste slachtoffers zijn de Rohingya, een vrij onbekend volk van ongeveer 800.000 moslims, dat door de Verenigde Naties 'een van de meest vervolgde minderheden ter wereld' wordt genoemd. Ze wonen al generaties lang in de westelijke deelstaat Rakhine (het vroegere Arakan), maar worden door de bevolking als illegale immigranten uit het naburige Bangladesh gezien: ze spreken een Bengaals dialect en hebben, net zoals de moslims in Bangladesh, een donkere huid en Indiase trekken. Birma weigert hen als staatsburgers te erkennen, Bangladesh weigert hen op te nemen.

Een Rohinyagezin Beeld AFP

Hongkong komt in opstand tegen China
De Britse kroonkolonie Hongkong maakt sinds 1997 deel uit van China, maar wel volgens het idee: één land, twee systemen. Hongkong mocht zijn eigen economische en relatief open politieke systeem behouden. Begin dit jaar gingen de inwoners echter massaal de straat op om te demonstreren tegen de opmerkingen van een Chinese professor die hen 'honden' had genoemd, die er nog steeds koloniaal gedachtegoed op na hielden.

Het was slechts voorspel. Dit najaar werd er door de lokale regering (die door Peking is aangesteld) een 'moreel en nationaal onderwijsplan' voor de scholen in Hongkong aangekondigd, waarin Chinees patriottisme werd aangemoedigd. De meeste inwoners zagen het echter als een poging om hun kinderen te hersenspoelen en vreesden voor de kwaliteit van hun scholen (die tot de beste ter wereld behoren). Volgens de organisatoren demonstreerden er 100.000 mensen tegen de plannen - volgens de politie waren het er 27.500. Uiteindelijk is het plan niet doorgevoerd, maar bij anti-Chinese bijeenkomsten waait steeds vaker de oude koloniale vlag van Hongkong.

Voortdurende crisis in Jemen
In het noorden van Jemen suddert al jaren een conflict tussen de sjiitische minderheid die hier woont, en de soennitische regering. In het zuiden zijn is een separatistische beweging actief, met gewapende rebellen die de vlag van het vroeger onafhankelijke Zuid-Jemen weer hijsen. (Noord-Jemen en Zuid-Jemen vormen sinds 1990 één land, maar de zuiderlingen klagen dat ze als tweederangsburgers worden behandeld - en een stijgende werkloosheid voedt dat gevoel.) En dan zijn er nog de extremisten, waar de Verenigde Staten met drones tegen vecht. In 2011 kwamen delen van de zuidelijke provincie Abyan in 2011 in handen van orthodox-islamitische rebellen die nauwe banden hadden met het terreurnetwerk al-Qaeda. Het leger drong hen dit jaar terug met de hulp van lokale strijders. De rebellen blijven echter actief.

Handel tussen aartsvijanden India en Pakistan

Een vredesovereenkomst tussen India en Pakistan is nog lang niet in zicht, maar dit jaar zijn zij handel met elkaar gaan drijven. Tot voor kort, was er nauwelijks sprake van enige economische activiteit tussen de twee buurlanden: in 2009 bijvoorbeeld,was slechts 1 procent van alle handel die India dreef, met Pakistan. Dat is nu 9 procent geworden. Pakistan heeft honderden Indiase producten van de lijst van verboden waren gehaald terwijl New Delhi de importbelasting op Pakistaanse goederen heeft verlaagd. Volgend jaar worden de eisen waaraan Pakistanen moeten voldoen om een visum voor India te krijgen, versoepeld waardoor er waarschijnlijk veel meer verkeer tussen de landen op gang zal komen.

De opstand in Bahrein
Ook in het kleine koninkrijk Bahrein, een eiland in de Perzische Golf met ongeveer 1 miljoen inwoners, werd er gedemonstreerd toen mensen in de hele Arabische wereld twee jaar geleden de straat op gingen om verandering te eisen. Deze protesten zijn echter effectief onderdrukt en demonstraties zijn nu verboden. Toch voeren mensen nog steeds actie, en met name jongeren gebruiken hier steeds vaker geweld bij. Zij willen dat het economische systeem verandert, omdat nu 15 procent van de bevolking werkloos is en met name de sjiitische bevolking (die in het land wel de meerderheid vormt, maar wordt geregeerd door een soennitisch koningshuis) arm is. De afgelopen twee jaar zijn er honderden mensen gearresteerd en de laatste maanden zijn er steeds vaker botsingen tussen demonstranten en de politie. Om de oppositie te beteugelen, zijn er overdag checkpoints op straat, en valt het leger 's avonds bij mensen thuis binnen.

Jemenieten wandelen langs vernielde gebouwen Beeld ANP
Vrouwen demonstreren tegen de regering voor meer vrijheid. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden