De 11 politieke blunders van 2011: Briefjes, helikopters en andere pijnlijke momenten

Nu het jaar ten einde loopt is het weer tijd voor de lijstjes met het beste van het afgelopen jaar. Wat waren de beste nieuwe boeken, de mooiste nummers of de belangrijkste politieke quotes van het jaar? Vk.nl blikt terug met 'de 11 van 11'. Vandaag: de grootste politieke blunders.

Een Lynx-helikopter die nog wel in het bezit is van het Nederlandse leger. Beeld anp

1. Helikopter
Op nummer 1: een kostbare blunder mét gevolgen. Op 27 februari werd een helikopter naar het strand van de Libische stad Sirte gestuurd om een Nederlander te redden. Alleen het eerste lukte. Eenmaal op het strand aangekomen, werd de bemanning al snel overmeesterd door de troepen van Kaddafi. Niet zo vreemd als je bedenkt dat de landingsplaats praktisch in de achtertuin van een paleis van de ex-dictator was.

Sindsdien staat het toestel weg te roesten. De missie bleek een aaneenschakeling van blunders. E-mails die niet werden gelezen 'omdat het zondag was', Libië 'dat wist van de helikopter' en een bemanning die vastzat en werd mishandeld, terwijl de overheid daar pas een paar dagen later achterkwam. Ministers Hillen en Rosenthal moesten stof happen in de Kamer. Gelukkig kan iedereen het nog navertellen.

2. Rekenfoutje

Het scheelde vijftig miljard euro. Premier Rutte rekende na de EU-top van 21 juli voor dat de Grieken 109 miljard euro steun zouden krijgen, waarvan 50 miljard van banken en verzekeraars. Maar andere leiders telden de 50 erbij op en kwamen op 159 miljard steun.

Een boze Kamer riep Rutte terug naar de Kamer en minister De Jager van Financiën moest heel wat trucs uithalen om Ruttes woorden recht te breien. De premier zelf weigerde toe te geven dat hij helemaal fout zat. Er was 'sprake van een ander perspectief'. Toch bleef de rekenfout kleven en is het de eerste smet op het blazoen van Great Communicator Rutte.

3. Stekkerdoos
De algemene politieke beschouwingen zullen om twee zaken herinnerd worden. Het 'doe eens normaal' incident, was pijnlijk, maar geen blunder. De stekkerdoos van GroenLinks-leider Jolande Sap was dat wel.

Het leek zo mooi bedacht tijdens de voorbereidende fractievergadering. Jolande Sap zou PVV-leider Geert Wilders soepel voordoen hoe je een stekker eruit trekt. Goed voorbeeld doet volgen, hoopte GroenLinks. Er werd een stekkerdoos gekocht. Sap toog naar de interruptiemicrofoon. Wat volgde was een pijnlijke vertoning, met een averechts effect.

4. Procedure Donner
Iedereen in Den Haag en daarbuiten wist al lang en breed voor de zomer dat minister Donner Herman Tjeenk Willink zou opvolgen als vice-voorzitter van de Raad van State. Toen bleek dat de wet een 'transparante procedure' voorschreef, moest er voor de vorm een vacature worden geplaatst.

Iedereen mocht reageren en 'nee, Donner was echt niet dé kandidaat'. Toch nam Ivo Opstelten de procedure over, maar 'dat had niets te betekenen'. Donner werd ondertussen steeds bozer over 'uit hun nekharen kletsende' journalisten. Tientallen solliciteerden zonder succes. Want de 'verrassende' nieuwe 'onderkoning van Nederland' is inderdaad Piet Hein Donner.

5. Kunduz

De politiemissie in Kunduz staat symbool voor een hele trits aan blunders. Door de ingewikkelde constructie mag het geen militaire missie genoemd worden. Toen minister Hillen dit wel deed waren de rapen gaar. Ook willen de Afghaanse agenten zelf op de Taliban jagen. Van Nederland mag dat niet en dus gelooft Den Haag dat dit 'civiele karakter' gegarandeerd is.

Ondertussen stapelen de kosten zich op, blijken de rekruten een soort spoedcursus van enkele uren te krijgen en moesten sommige trainers weer naar huis omdat er te weinig te doen was.

6. Briefje Bleker
Geen zaak deed de politieke gemoederen dit jaar meer ontbranden dan de 'kwestie-Mauro'. Politici buitelden over elkaar heen. Een groot deel van Nederland vond dat de jonge Angolees bij zijn pleegouders mocht blijven. Vooral het CDA moest zich verdedigen. Waar was de barmhartigheid van minister Leers en de fractie?

Staatssecretaris Henk Bleker maakte de zaak nog pijnlijker voor zijn partij. Tijdens een opname van Pauw & Witteman zat hij tegenover Mauro. Nadat hij eerst verklaarde dat er geen uitzondering kon worden gemaakt, schoof Bleker hem opzichtig een briefje toe, waarin hij hem uitnodigde voor het bijwonen van de voetbalwedstrijd. Mauro's antwoord was klip en klaar. 'Mooi niet.' Inmiddels is het studievisum van Mauro een feit.

7. Staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten

Het was geen makkelijk jaar voor Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner. In de talloze debatten over het persoonsgebonden budget (pgb) kreeg ze twee maal een (niet aangenomen) motie van afkeuring om de orde. Ze werd beschuldigd van het breken van beloftes en het afbreken van de zorg.

Veldhuijzen moest zich vaak de blaren op de tong praten. Tijdens een debat wilde ze hier niet mee stoppen. Ook niet toen de baas van de vergadering, voorzitter Smeets, haar onderbrak om het rumoer op de publieke tribune te stoppen. De staatssecretaris reageerde door de voorzitter letterlijk de mond te snoeren en legde een hand op de mond van de voorzitter. Dat leverde niet alleen pijnlijke beelden, maar ook de toorn van de Tweede Kamer op. De staatssecretaris moest excuses voor deze blunder maken.

8. Dissidenten
De komst van het kabinet hing tot het laatste moment aan een zijden draad. Zouden de 'dissidenten' Kathleen Ferrier en Ad Koppejan hun steun verlenen? Inmiddels zijn we ruim een jaar verder en kunnen we stellen dat de CDA-Kamerleden wel roepen en dreigen, maar uiteindelijk altijd inbinden. Soms is er een nachtelijke vergadering voor nodig of een resolutie op het CDA-congres. Maar uiteindelijk gaan de handjes altijd in de lucht als de rest van de fractie dat ook doet.

9. Dion Graus

Geen Kamerlid dat dit jaar zo vaak verketterd werd als PVV'er Dion Graus. De Limburger is de grote aanjager van de Dierenpolitie. Deze 'cavia cops' kunnen zelfs niet op de steun van de Partij voor de Dieren rekenen. De politiekorpsen gingen alleen tandenknarsend akkoord.

Maar dat is niet alles. Graus pleitte voor nog een politie, de 'perspolitie'. Die moest maar eens wat tegen die vervelende journalisten doen die bijvoorbeeld schreven dat Graus een waardeloze ondervrager was in de commissie-De Wit (waaruit hij opstapte). Ongeloof maakte zich van het journaille meester. 'Meende hij dat echt?' Nee, het was een grapje.

10. De weigerambtenaar
Deel uitmaken van een coalitie betekent geven en nemen. Helemaal als je in de Eerste Kamer ook nog eens afhankelijk bent van de SGP. Dat werd duidelijk toen GroenLinks-Kamerlid Ineke van Gent om een hoofdelijke stemming vroeg over de weigerambtenaar.

De VVD stemde dwars tegen de eigen principes tegen een verbod hierop. Jeanine Hennis-Plasschaert moest keer op keer uitleggen waarom ze dit deed. Maar ja. De PVV volgde wel haar hart en zorgde voor een meerderheid. Je eigen idealen opofferen en er niets mee bereiken is het zuurste wat er is voor een politicus.

11. Onderhoudsmonteur van de Tweede Kamer
Dat scheelde een haartje. Wat de oppositie dit jaar niet lukte, deed een naar beneden suizende lamp wel. Minister Schippers van Volksgezondheid stond vorige week te trillen op haar benen, nadat ze maar net gemist werd door een lamp die pardoes uit het plafond van de Tweede Kamer naar beneden stortte. Laten we hopen dat de onderhoudsmonteurs van de Tweede Kamer de lampen voortaan wat vaker nalopen, zodat deze blunder zich niet herhaalt.

Rekenen bleek niet de sterkte kant van premier Rutte. Beeld anp
De stekkerdoos van Jolande Sap. Beeld anp
PVV-Kamerlid Dion Graus. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden