De 100 vragen van de eeuw

  1. Welke oorlog woedde tijdens de vorige eeuwwisseling?..

2. Hoe was de verdeling van gouden medailles bij de Olympische Spelen van 1900 in Parijs?

1. Frankrijk 29

2. Verenigde Staten 20

3. Groot-Brittannië 17

3. En wat was de eindscore in Atlanta (1996)?

1. Verenigde Staten 44

2. Rusland 26

3. Duitsland 20

4. Waarom werd de Amerikaanse marathonloper Fred Lorz, winnaar van de gouden medaille op de Olympische Spelen van 1904, levenslang geschorst?

Omdat hij bijna de helft van de afstand per automobiel had afgelegd. Zijn landgenoot Thomas Hick, die als tweede binnenstrompelde, beweerde dat niemand hem had gepasseerd. Het duurde lang voordat de jury hem geloofde. Hick had de ontberingen met cognac doorstaan en was halfdronken.

5. Hoe ver kwamen de gebroeders Wright op hun eerste vlucht in 1903?

36 meter. De vliegtocht duurde 12 seconden. Orville Wright zat aan de stuurknuppel. Toen kwam zijn tweelingbroer Wilbur aan de beurt. Hij bleef 59 seconden in de lucht en legde een afstand van 259 meter af.

6. Wat zijn de bekendste gevleugelde woorden?

1. 'That's one small step for man, one giant leap for mankind.' (Neil Armstrong bij de eerste maanlanding op 21 juli 1969).

2. 'I have a dream!' (Martin Luther King in zijn rede tijdens de grote demonstratie voor burgerrechten in Washington op 28 augustus 1963).

3. 'Hasta la Victoria Siempre!' (motto van Ernesto Che Guevara).

7. Wat waren de zwaarste aardbevingen?

1. 8.6 op de schaal van Richter:

Alaska, 28 maart 1964 (Good Friday Earthquake), 131 doden.

2. 8.3 op de schaal van Richter: Chili, 22 mei 1960, ongeveer 2000 doden in Chili zelf, 138 doden in Japan en 56 doden in Hawaii als gevolg van vloedgolf na de beving.

3. 8.2 op de schaal van Richter: voor de kust van het schiereiland Kamtsjatka (Sovjet-Unie), 4 november 1952, dodental onbekend.

8. Wat was de grote rage van 1957?

De hoelahoep. In twee maanden tijd verkochten uitvinders Richard Knerr en Arthur Melin 25 miljoen exemplaren van de hoelahoepel en verdienden daarmee 45 miljoen dollar. Een jaar later konden ze het ding nauwelijks nog aan de straatstenen kwijt, maar Knerr was niet voor een gat te vangen en lanceerde de frisbee.

9. Welke musical heeft de langste looptijd gehad op Broadway?

De absolute topper is Cats, waarvan de première was op 7 oktober 1982 en die nog steeds loopt. Voorlopige stand: 7.193 voorstellingen. Op de tweede plaats komt A Chorus Line met 6.137 voorstellingen (van oktober 1975 tot april '90), nummer drie is Oh! Calcutta met 5.962 voorstellingen (van september 1976 tot augustus '89).

10. Waarnaar zijn meer mensen komen kijken: de Nachtwacht of E.T.?

Het is een close call. Het Rijksmuseum heeft sinds de opening in 1885 zo'n 65 miljoen bezoekers verwelkomd. We schatten het aantal bezoekers van voor de eeuwwisseling, de dubbelbezoekers en de mensen die de Nachtwacht links hebben laten liggen op in totaal 3 miljoen. Resteren 62 miljoen bewonderaars van de Nachtwacht.

De film E.T. heeft in de bioscopen wereldwijd ruim 700 miljoen dollar in het laatje gebracht. Omdat de prijzen van bioscoopkaartjes per land verschillen, kunnen we slechts een ruwe schatting maken van het aantal bezoekers. En ook hier is sprake van dubbelbezoekers.

Toch is het vrijwel zeker dat meer mensen naar E.T. zijn geweest dan naar de Nachtwacht. En als we de huurders van de video er nog bij optellen, is er geen twijfel meer mogelijk.

11. Wie werd na de dood van koningin Victoria de meest bespotte monarch?

Keizer Wilhelm II van Duitsland, die volgens krantenberichten uit 1901 besloot zijn baard naar boven te laten groeien. In 1914 begon hij vol zelfvertrouwen de Eerste Wereldoorlog.

12. Welke Europese monarch heeft het langst geregeerd?

De topdrie wordt gevormd door twee vorstinnen en een vorst. Recordhouder is Haakon vii, de eerste koning van het moderne Noorwegen, die van 1905 tot '57 de scepter heeft gezwaaid.

Eervolle tweede is onze eigen Wilhelmina: vijftig jaar vorstin. Ze wordt evenwel op de hielen gezeten door Queen Elisabeth II van Groot-Brittannië. De Britse koningin is thans 48 jaar aan het bewind en weet vooralsnog van geen wijken.

13. Welke politici hebben zich de meest klinkende bijnaam verworven?

1. Mao Zhedong - de Grote Roerganger

2. Margaret Thatcher - de IJzeren Dame

3. Clemenceau - de Tijger

14. Welke Amerikaanse president was de eerste die een buitenlandse reis maakte?

Teddy Roosevelt. Hij voer in 1906 met de uss Louisiana naar Panama om met eigen ogen te zien hoe de aanleg van het kanaal vorderde.

15. Wat zei president Kennedy tot een grote groep Nobelprijswinnaars die te gast waren op een diner in het Witte Huis?

'Ik mag wel zeggen dat er nooit meer talent en kennis bijeen is gebracht in dit huis sinds Thomas Jefferson er in z'n eentje de maaltijd gebruikte.'

16. Wie was de eerste Amerikaanse president die een auto bezat?

William Howard Taft, die van 1909 tot '13 in het Witte Huis zetelde. Hij nam er meteen vier: een White Steamer, een Baker Electric en twee Pierce Arrows. Warren Harding was in 1921 de eerste president die zich per automobiel naar zijn inauguratie liet vervoeren.

17. Hoeveel boeken zijn er over Hillary (Rodham) Clinton geschreven?

38. Barbara Bush moet het met dertien doen.

18. Waarom werden er vanaf 1910 filmstudio's gebouwd in Hollywood?

De voornaamste reden was dat de kersverse filmproducenten zich wilden onttrekken aan de in New York geldende patentrechten. Dat het klimaat in het zuiden van Californië ook veel gunstiger is, was een bijkomend voordeel.

19. Wat zijn de literaire klassiekers van de afgelopen eeuw die bij amazon.com het meest worden verkocht?

1. The Catcher in the Rye van J.D. Salinger

2. To Kill a Mockingbird van Harper Lee

3. The Great Gatsby van F. Scott Fitzgerald

20. Van welke Nederlandse roman zijn de meeste exemplaren verkocht?

Beekman en Beekman van Toon Kortooms: twee miljoen exemplaren gingen over de toonbank.

21. Wat was de grootste nederlaag die het Nederlands voetbalelftal leed?

12-2 tegen Engeland op 21 december 1907 in Darlington.

22. En de grootste overwinning?

Dat zijn er twee: 9-0 tegen Finland op 4 juli 1912, wedstrijd gespeeld in Stockholm, met vijf doelpunten van Jan Vos (uvv); dito tegen Noorwegen op 1 november 1972, gespeeld in Rotterdam, met drie doelpunten van Johan Neeskens en twee treffers van Johan Cruijff.

23. Wie heeft het 't langst volgehouden als coach van Oranje?

De Engelsman Bob Glendenning was bondscoach van 1924 tot '40. De eerste vier jaar trainde hij tevens dfc en hfc.

24. Welke paren deden het meest van zich spreken?

1.Charles & Diana

2. Franklin & Eleanor

Roosevelt

3. Richard Burton & Elizabeth Taylor

4. Jean-Paul Sartre & Simone de Beauvoir

25. Voor wie werd ter gelegenheid van het huwelijk van koningin Wilhelmina en prins Hendrik (1901) in Den Haag gecollecteerd?

Voor de armen. Zij kregen een tegoedbon voor vlees, rijst, erwten, bonen en koffie. Prins Hendrik mocht tot ergernis van Duitsland zijn Duitse nationaliteit niet behouden en hij kreeg ook geen jaarlijkse toelage.

26. Op wie sloegen de geruststellende woorden

'Wees maar niet bang, hij is vegetariër'?

Op Adolf Hitler. In een fotomontage uit 1936 van spottekenaar John Heartfield, die in 1933 uit Duitsland naar de Verenigde Staten vluchtte.

27. Hoe pareerden de Britten de propaganda-oorlog van Joseph Goebbels?

Ze gaven Laurence Olivier militair verlof om een film te maken van Shakespeare's Henry V. De spektakelfilm werd een grandioos succes, speelde in op de patriottische gevoelens en sterkte de moraal van de Britse burger. Tevens bereidde de film de Britten voor op de grote verliezen die verwacht werden bij de invasie van Normandië (juni 1944).

28. Wie was Lili Marleen?

Lili en Marleen waren de liefjes van soldaat Hans Leip die tijdens de Eerste Wereldoorlog in Polen een deuntje neuriede bij het wachtlopen. In 1937 maakte hij er een cabaretliedje van, dat niet aansloeg. In 1941 vond een Duitse militair de vergeten grammofoonplaat van het nummer in de studio van Radio Belgrado, die hij bij gebrek aan beter 's nachts draaide. Zowel de Duitse als de Engelse soldaten in Noord-Afrika bleken de nachtelijke uitzendingen te kunnen horen. Bij beide legers werd het lied van de eenzame soldaat po pulair. Toen de Amerikanen gingen meedoen aan de oorlog, maakte Marlene Dietrich een eigen opname van Lili Marlene.

29. Wat deed Ferdinand Porsche, die van Hitler de volkswagen had moeten ontwerpen, na de oorlog in de gevangenis?

Porsche ontwierp sportwagens.

30. Wat zei Hitler tegen zijn generaals aan de vooravond van de aanval op Polen?

'Djengis Khan liet miljoenen vrouwen en mannen doden. Hij deed het uit vrije wil en met een blij hart. De geschiedenis ziet hem als de stichter van een groot rijk.'

31. Waarom werd Jacob Israël de Haan op staande voet ontslagen als redacteur van het socialistische da'blad Het Volk?

Omdat De Haan, die de jeugdpagina verzorgde, de roman Pijpelijntjes had geschreven. De hoofdfiguren, de studenten Sam en Joop, woonden in de Amsterdamse Pijp en werden verliefd op elkaar. Hoofdredacteur Tak wenste niet dat 'de zonden van Sodom en Gomorra' door een van zijn journalisten werden belicht, laat staan bedreven. De roman was 'het product van een kranke fantasie'.

32. Vond de lampenfabriek Philips dat er op kerkelijke feest dagen gewerkt moest worden?

Jazeker, en dat leidde in 1910 tot een fel conflict met de katholieke bevolking van Eindhoven. De meisjes werden op staande voet ontslagen omdat ze lid waren van de katholieke vakbond die zich verzette tegen de 'ontheiliging' van de christelijke feesten. Toen de socialisten dreigden met een solidariteitsstaking, bond Philips in. Een aantal meisjes mocht terugkomen, maar het lidmaatschap van de bond bleef verboden voor bazen en onderbazen.

33. Voor welke wereldprimeur zorgde in 1911 de Amsterdamse diamantindustrie?

De invoering van de achturige werkdag, krachtig gepropageerd door de Algemeene Nederlandsche Diamantbewerkersbond. Zeer bijzonder, want in hetzelfde jaar kwam er een landelijke wet die een limiet van tien uur stelde aan de werkdag van vrouwen en jongeren. Kinderen onder de 12 mochten niet meer in fabrieken werken, maar nog wel op de boerderij.

34. Wanneer werd in Nederland de klok gelijkgezet?

Op 1 mei 1909, toen alle Nederlandse gemeenten verplicht werden de Amsterdamse tijd in te voeren. Met de komst van de spoorwegen waren de meeste steden al overgegaan op dezelfde tijd, maar sommige gemeenten hielden hardnekkig vast aan de plaatselijke zonnestand. Dat betekende dat het in het oosten des lands wel tien minuten later kon zijn dan in Den Haag. Ook België kreeg zijn uniforme tijd. Het was er 19 minuten en 32,13 seconden vroeger dan in Nederland.

35. Waarom werd de hoofd redacteur van De Telegraaf tijdens de Eerste Wereldoorlog gearresteerd?

Hij had de Duitse regering uitgemaakt voor een 'troep gewetenloze schurken'. Dat vond de Nederlandse minister van Justitie een schending van de Nederlandse neutraliteit.

36. Waarom had het Nederlandse leger het tijdens de Eerste Wereldoorlog zo moeilijk?

Omdat, zo zei de minister van Oorlog vijf dagen voor het staakt-het-vuren, Nederlanders nu eenmaal niet van militaire dienst houden. Kort tevoren was in de legerplaats Harskamp oproer uitgebroken onder de gemobiliseerde soldaten, waarbij verscheidene gebouwen in de as werden gelegd.

37. Waarom brak op 30 april 1928 een vechtpartij uit tijdens een radio-uitzending van de vara?

Omdat kunstenaar/alcoholist/anarchist/fascist Erich Wichmann de voorzitter van het Religieus Socialistisch Verbond, dr. W. Banning, de microfoon uit de hand sloeg en riep: 'Leve prinses Juliana!'

38. Wat zei de socialistische leider Troelstra toen in 1932 het Wilhelmus tot volkslied werd verheven?

'Het gebruik dat in de tegenwoordige tijd van het Oranjehuis wordt gemaakt, verplicht ons, sociaal-democraten, verre te blijven waar men Oranje toejuicht.'

39. Wie ageerden in 1934 tegen de buitenlanders?

De Nederlandse ijscoboeren, die te veel concurrentie kregen van Italianen en van uit Duitsland gevluchte joden die 'ijspaleizen' oprichtten. Als gevolg van optochten met honderden ijscokarren verscherpte de regering de regels voor toelating van vreemdelingen.

40. Waarom vonden werklozen in de jaren dertig het stempelen zo erg?

Omdat ze dan de straat op moesten en iedereen kon zien dat ze geen werk hadden. Werkloze mannen probeerden thuis de tijd te doden met knutselen en wat hulp in de huishouding. Maar vaders durfden niet met hun kinderen te gaan wandelen.

41. Wat zei Margaret Thatcher in 1974?

'Het zal nog vele jaren duren voordat een vrouw de partij gaat leiden en premier wordt. Ik zal het niet meer meemaken.' Vier jaar later kwam ze aan het hoofd van de Conservatieve Partij te staan en weer een jaar later betrok ze Downing Street 10.

42. Wie was de eerste vrouwelijke premier?

Sirimavo Bandaranaike werd in 1960 gekozen tot premier van Sri Lanka. Ze regeerde tot '65. In 1970 keerde ze terug voor een tweede termijn. Na Bandaranaike kwamen Indira Gandhi (India) en Golda Meir (Israël).

43. Hoe keurig waren de Britse 'suffragettes'?

De dames van stand gooiden in 1912 de ruiten in van de ambtswoning van de minister-president, omdat de regering weigerde de vrouwen kiesrecht te geven. Een jaar later verklaarde suffragette-leidster Emmeline Pankhurst dat zij verantwoordelijk was voor een bom die ontploft was in de woning van de liberale leider Lloyd George. Ze ging de gevangenis in, en uit protest hiertegen wierp Emily Wilding zich tijdens de Derby-race voor het paard van de koning en stierf.

44. Hoe noemde Simone de Beauvoir Brigitte Bardot?

'Het idool der idolen.'

45. Wat zei een woordvoerder van de Londense onderwereld toen inbrekers op 30 maart 1959 bontjassen en juwelen hadden gestolen uit de woning van Winston Churchill?

'Het moet of een vergissing zijn geweest of het werk van een beginneling. Een gentleman-inbreker zal de man die Engeland in de Tweede Wereldoorlog de overwinning heeft gebracht, geen overlast aandoen.'

46. Waarom werd in 1958 het wassenbeeld van koningin Juliana bij Madame Tussaud in Londen veranderd?

De koningin was het afgelopen jaar sterk vermagerd en daarom moest een nieuw beeld worden gemaakt.

47. Welke vrouw heeft met de meeste mannen van koninklijken bloede het bed gedeeld?

De Spaanse Caroline Otero, die in de jaren negentig van de vorige eeuw furore maakte als danseres in de Folies Bergères. Na een liefdesrelatie met de zoon van de Amerikaanse grootindustrieel Cornelius Vanderbilt werd ze de maŒ tresse van achtereenvolgens baron Lepic, prins Albert van Monaco, prins Nicolaas van Montenegro, koning Leopold II van België, sjah Muzaffar-ed-Din van Perzië, tsaar Nicolaas II van Rusland en koning Alfonso XIII van Spanje. Ze werd schatrijk, maar vergokte haar fortuin aan de speeltafel van Monaco. Ze stierf eenzaam en berooid op 96-jarige leeftijd.

48. Wat zei Lenin, de held van de Russische Revolutie?

'Ik kan niet genoeg naar muziek luisteren. Muziek werkt op je gevoel. Je wilt stomme, naïeve dingen zeggen en mensen over hun hoofd aaien die zulk een schoonheid brengen terwijl ze leven in deze afgrijselijke hel. Maar aai nooit iemand over zijn hoofd. Voor je het weet, bijt hij je hand af.'

49. Wat hebben Lenin en Jeltsin gemeen?

Ze vonden alletwee dat ze na hun beroerte konden doorregeren.

50. Hoe wilde de Britse premier Lloyd George rust in Ierland brengen?

Hij knipte in 1920 het eiland in tweeën. Zowel het noorden als het zuiden kreeg zelfbestuur. Hij zei: 'Begin met scheiding, en zij verenigen zich.'

51. Hoe begroetten de inwoners van Dublin de ira-strijders die bij de Paasopstand van 1916 de Britten uit Ierland wilden verdrijven?

Met het ledigen van pispotten over hun hoofden.

52. Wat zei de mormoonse echtgenoot van Vicky Prunty nadat hij bijna tien jaar met drie vrouwen had samengewoond en bij hen elf kinderen had verwekt?

Dat zijn polygame levensstijl toch niet berustte op religieuze overtuiging, maar op de behoefte om voortdurend met meerdere vrouwen seks te bedrijven. Vicky Prunty leidt thans een vrouwen organisatie in de Amerikaanse staat Utah die de polygamie bestrijdt.

Mormonen vormen de meerderheid van de bevolking van Utah.

53. Hoe noemde Abram Tuschinski zijn bioscoop bij de opening in 1922?

'Een lichtpunt in de huidige wereldchaos.'

54. Wat schreef het tijdschrift Filmliga in zijn eerste hoofdartikel (1927)?

'Het gaat om de film; niet om de bioscoop, de kudde, het commerciële regime, Amerika, de kitsch.'

55. Voor hoeveel kocht de Arbeiders Jeugd Centrale (ajc) de Paasheuvel?

Achthonderd gulden.

56. Wat zei Anton Philips bij de opening van de Hoogovens?

'Weggegooid geld.'

57. Waarop moest bij de bouw van naoorlogse sportzalen speciaal worden gelet?

Dat er genoeg ruimte was voor expositie van kunst, want sport en culturele opvoeding moesten samengaan.

58. Wat vond etiquette-koningin Amy Groskamp-Ten Have van de kus?

Ze schreef in haar standaard-werk Hoe hoort het eigenlijk? (eerste druk 1939): 'De waarde van de kus als gevoelsuiting is in onze dagen van vrij verkeer tussen de seksen aanzienlijk gedaald.'

59. Wat zei Roel van Duijn in 1965?

'Alleen de jonge lanterfantende en provocerende massa's op straat zijn nog in beweging te brengen. De provo's zijn de laatste revolutionaire klasse in Nederland.'

60. Wie hebben het meeste onheil aangericht in Azië?

1.Mao Zhedong

2.Pol Pot

3. ex aequo Saddam Hussein en Suharto

61. En wie in Afrika?

1.Idi Amin

2.Bokassa

3.Habyarimana (Rwanda)

62. En wie in Latijns-Amerika?

1.Rios Montt (Guatemala)

2.Videla

3.Pinochet

63. En wie in Europa?

1.ex aequo: Hitler en Stalin

2.Keizer Wilhelm

3.Milosevic

64. Hoe lang leefde de eerste mens met een kunsthart?

Achttien dagen na de transplantatie, die op 3 december 1967 werd uitgevoerd in het Groote Schuur Ziekenhuis in Kaapstad door een team onder leiding van Christian Barnard. De naam van de patiënt was Louis Vashansky.

65. Hoe gaat het met de eerste reageerbuisbaby?

Goed. Ze heet Louise Brown en is nu 21 jaar. Ze woont bij haar ouders in Bristol en werkt in een kinderdagverblijf. Ze werd geboren op 25 juli 1978 in het Oldham-ziekenhuis bij Manchester.

66. 'Wat moet een gelovige doen die zich per rijwiel naar de kerk begeeft en een lekke band krijgt?'

Die vraag werd in september 1929 gesteld in de Tweede Kamer tijdens de behandeling van het wetsontwerp ter regeling van de zondagssluiting. De staatkundig-gereformeerde dominee Kersten antwoordde: 'Dan gaat hij maar te voet'. De sgp wilde spoedeisende reparaties van auto en fiets op zondag verbieden. Ook bloemen behoorde men op de dag des Heren niet te kopen.

67. Hoeveel vliegvelden telt Rusland?

Het aantal vliegvelden met tenminste één geplaveide landingsbaan bedraagt 630. Ter vergelijking: de Verenigde Staten hebben er 5.167.

68. In welk jaar vonden de meeste terreuraanslagen plaats?

1987, althans volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat er in dat jaar 666 registreerde.

69. Welke landen zijn economisch het sterkst gegroeid sinds 1965?

De verrassende winnaar is Botswana, waar het bruto nationaal product een gemiddelde jaarlijkse groei van 11,4 procent te zien heeft gegeven. Dan volgen Oman, Maleisië, China en Zuid-Korea. Gemeten naar bnp per hoofd van de bevolking zijn Botswana en China de sterkste groeiers met respectievelijk 7,7 en 6,8 procent, gevolgd door Singapore met 6,3 procent.

70. En wat zijn de ergste sukkelaars?

Nicaragua, Madagascar, Sierra Leone, Zambia, Georgië, Iran, Irak en Kuweit. In die landen is het nationaal inkomen per hoofd van de bevolking met één procent of meer gedaald ten opzichte van 1980. In de meeste gevallen is dat te wijten aan het verwoestende effect van (burger)oorlog, maar wanbestuur doet zich ook gelden.

71.Welke krant beging de grootste blunder?

De Chicago Tribune, die op de dag na de verkiezingen van 1948 zijn ochtendeditie opende met de in koeienletters gedrukte kop: 'Dewey Defeats Truman'. Binnen enkele uren werd duidelijk dat niet de Republikein Thomas Dewey, maar de Democratische president Harry Truman de verkiezingen had gewonnen. Grijnzend poseerde Truman met een exemplaar van de betreffende editie. De Chicago Tribune was overigens niet de enige krant die ervan overtuigd was Truman zou worden weggestemd. De New York Daily News schreef enkele dagen voor de verkiezingen: 'President Truman is zowat de enige in het land tot wie nog niet is doorgedrongen dat Thomas Dewey een monsterzege gaat boeken.'

72. Sinds wanneer moet champagne uit de Champagne komen?

Sinds 1911, toen een wet oneerlijke concurrentie van goedkopere mousserende wijnen uit andere delen van Frankrijk verbood.

73. Wat was het ernstigste geval van supportersgeweld in een voetbalstadion?

De botsing tussen fans van Liverpool en Juventus in het Brusselse Heizel-stadion. Britse hooligans drongen het Juventus-vak binnen, waardoor een groot aantal toeschouwers, merendeels Italianen, bekneld raakte. Er vielen 39 doden, honderden mensen raakten gewond. Dit gebeurde voor het begin van de wedstrijd. Deze werd toch niet afgelast, uit angst voor nog meer geweld. Juventus won met 1-0. Na het drama van Heysel werden Engelse clubs gedurende vijf jaar uitgesloten van de Europese cupwedstrijden.

74.Wanneer bestelde de gemeente Amsterdam de eerste honderd parkeermeters?

In de zomer van 1962 'voor het geval dat men inderdaad tot heffing van parkeergelden zou overgaan'.

75. Hoe hard kon de eerste daf rijden die in 1958 op de rai werd gepresenteerd?

De 'familie-auto' had een maximum-snelheid van 90 kilometer per uur en kostte rond de vierduizend gulden.

76. Waarom werd de schrijver Maurits Dekker door de Amsterdamse rechtbank veroordeeld tot een boete van honderd gulden?

Omdat hij in zijn brochure 'Hitler, een poging tot verklaring' (1936) het bevriende staatshoofd een leugenaar en clown had genoemd.

77. Hoe werd door katholieken gereageerd op de opening in 1931 van het Dr. Aletta Jacobshuis, adviesbureau voor geslachtsleven, huwelijk en geboortenregeling?

Op het congres van de Rooms-Katholieke Bond voor Grote Gezinnen werd over dit initiatief van de Nieuw-Malthusiaanse Bond opgemerkt: 'Liever oorlog, ziekte, sterfte, proletarisering of hongersnood dan neo-Malthusianisme.'

78. Wat had de zuinige Willem Drees te maken met de Plantaziekte, die in de zomer van 1960 om zich heen greep?

Een op de vier mensen die Planta-margarine op hun brood hadden gesmeerd, werd getroffen door een vreemde huidaandoening, die gepaard ging met ronde blaasjes en hoge eoorts. Unilever schrok er zo van, dat oud-premier Drees werd gevraagd zitting te nemen in een commissie van wijze mannen die moest nagaan of de fabrikant nalatig was geweest.

79. Wat zei Corine Rotschäfer toen zij in 1959 als eerste Nederlandse werd verkozen tot Miss World?

'Ach, wat koop je ervoor? Morgen is het immers voorbij.'

80. Naar welk land gingen in 1954 de meeste Nederlanders op vakantie?

Duitsland.

81. Wat dachten de geallieerde bezetters toen Ludwig Erhard, de man van het Wirtschaftswunder, al in 1948 een einde maakte aan de voedselrantsoenering in het verwoeste Duitsland?

Ze dachten dat hij gek was geworden. De Amerikaanse Hoge Commissaris vertelde hem: 'Meneer Erhard, mijn adviseurs zeggen dat dit een afschuwelijke vergissing is.' Waarop Erhard antwoordde: 'Maakt u zich geen zorgen. De mijne zeggen precies hetzelfde.' Er ontstond aanvankelijk groot voedseltekort, maar binnen een jaar waren de winkels gevuld.

82. Wat was de Britse voorspelling op de bijeenkomst van Messina, waar in 1956 de grondslag werd gelegd voor de Europese Economische Gemeenschap, de voorloper van de huidige Europese Unie?

De Britse afgevaardigde Russell Bretherton nam voortijdig afscheid met de woorden: 'Ik vertrek met een gelukkig gevoel, want ook als u doorgaat met uw besprekingen, zult u het niet met elkaar eens worden. En zelfs als u het met elkaar eens wordt, houdt het niets in. En zelfs als het iets inhoudt, wordt het een ramp.'

83. Wat antwoordde Winston Churchill toen Nancy Astor, het eerste vrouwelijke Lagerhuislid, hem toebeet: 'Als u mijn echtgenoot was, zou ik gif in uw koffie doen.'

'En als u mijn vrouw was, zou ik het ogenblikkelijk opdrinken.'

84. Wat hebben Alfred Hitchcock, Haye Thomas, Joseph Luns, Hans van Mierlo en Robert Mugabe met elkaar gemeen?

Ze zijn allemaal door de jezuïeten opgevoed.

85. Met welke uitspraak veroorzaakte president Eisenhower nogal wat opschudding in de verkiezings campagne van 1956?

Op de vraag of hij een concreet voorbeeld kon geven van de invloed die vice-president Nixon had op het regeringsbeleid, antwoordde Eisenhower: 'Geef me een week bedenktijd.' Eisenhower behaalde een ruime zege en Nixon bleef nog vier jaar zijn plaatsvervanger.

86. Waarom werden de 8-jarige David Simpson en de 10- jarige James Thompson in oktober 1958 veroordeeld tot respectievelijk 13 en 11 jaar tuchtschool?

Omdat deze twee negerjongetjes tijdens een spelletje blanke meisjes een kusje op de wang hadden gegeven. In hoger beroep werd het vonnis bevestigd.

87. Wat verloor Minne Hoekstra, de winnaar van de eerste Elfstedentocht?

Zijn lorgnet. Daardoor kon hij geen scheuren in het ijs meer zien. Hoekstra, die later dominee werd, reed de eerste officiële tocht op 2 januari 1909 in 13 uur en 50 minuten. Hij klaagde over de burgemeesters die meenden langs de route toespraken te moeten houden tot de 48 deelnemers.

88. Wat was de 'Thrilla in Manilla'?

Dit was de legendarische bokswedstrijd tussen Muhammad Ali en Joe Frazier in de hoofdstad van de Filipijnen op 30 september 1975. Ali won op punten en bleef wereldkampioen in het zwaargewicht.

89. Wat is de slechtste film die deze eeuw heeft voortgebracht?

Volgens een recente peiling van een Amerikaans filmtijdschrift op internet is dat de uit 1959 daterende rolprent Plan 9 from Outer Space. Voor een van de buitenaardse wezens was Bela Lugosi ingehuurd, maar die overleed halverwege de opnamen, en in de resterende scènes werd zijn rol overgenomen door een veel langere acteur met een doek over zijn gezicht. Een recensent schreef over de film: 'Zo ontstellend verschrikkelijk, dat het bijna leuk wordt.'

90. Wat was het motto van filmster Mae West?

'Wat telt zijn niet de mannen in mijn leven, maar het leven in mijn mannen.'

91. Wat is het hoogste bedrag dat een kunstwerk op een veiling heeft opgebracht?

Op 15 mei 1990 werd Vincent van Goghs Portret van Dr. Gachet geveild bij Christie's in New York, en na een openingsbod van 20 miljoen dollar viel de hamer uiteindelijk bij 75 miljoen. Koper was een Japanse kunsthandelaar, die werkte in opdracht van krantenmagnaat Ryoei Saito. Naar verluidt is het schilderij inmiddels voor een nog hoger bedrag doorverkocht aan een Amerikaanse verzamelaar.

92. Waar waren de eerste twintig vrouwelijke politieagenten van Amsterdam ontevreden over?

Over de taille van hun uniformjassen, waarbij te weinig rekening was gehouden met de vormen van het vrouwelijk lichaam.

93. Wat was een literair topjaar?

1925; in dat jaar verschenen onder meer Het proces van Franz Kafka (postuum gepubliceerd), The Great Gatsby van F. Scott Fitzgerald, Manhattan Transfer van John Dos Passos, Arrowsmith van Sinclair Lewis, Les Faux-Monnayeurs van André Gide, Mrs. Dalloway van Virginia Woolf en Eva van Carry van Bruggen. Het was ook in een ander opzicht een vruchtbaar jaar: tot de borelingen van 1925 behoren Robert Altman, Pierre Boulez, Richard Burton, Albert Heijn, Robert Kennedy, Robert Rauschenberg, Peter Sellers, Margaret Thatcher, Gore Vidal en Jan Wolkers.

94. Welke popalbums hebben in de Verenigde Staten de hoogste verkoopcijfers gehaald?

1.Eagles: Greatest Hits (1976)

2.Michael Jackson: Thriller (1982)

3.Pink Floyd: The Wall (1979)

95. Hoeveel kostte de aanleg

van de langste overdekte brug ter wereld?

De aanleg van de Hartland Covered Bridge in 1901 kostte 50 duizend gulden. De 925 inwoners van het Canadese plaatsje Hartland, dat in tweeën wordt gedeeld door de St. John River, bekostigden het project uit eigen zak. De lengte van de brug bedraagt 384 meter. Toen eind jaren zeventig een kleine reparatie nodig was, kostte dit bijna 300 duizend gulden.

96. Wat was het meest verstilde moment van de kabinetsformatie van 1977?

Dat vond plaats op 20 oktober, toen de toch al slepende onderhandelingen helemaal in het slop raakten omdat de zetelverdeling in het beoogde kabinet-Den Uyl II een onoverkomelijk obstakel bleek. Informateurs Verdam en Vrolijk en onderhandelaars Van Thijn, Van Agt en Terlouw wisten op een gegeven moment letterlijk niets meer te zeggen. Van Thijn noteerde in zijn Dagboek van een onderhandelaar: 'Er valt opnieuw een stilte. Deze keer wel erg lang. Na een half uur voel ik een kriebel opkomen. Een proestlach, zoals je die vroeger wel eens op school had tijdens een vervelende les, kondigt zich aan. Ik probeer me in te houden. Het lukt niet. Ik barst uit in een ongenadige proestbui. Ik bedenk er in wanhoop een grap bij. "Ik vind dat de notulist wel erg weinig opschrijft." Er wordt gelachen. Nu kan ik weer even vooruit. Intussen duurt de stilte voort. Na enige tijd krijg ik weer dat kriebelgevoel. Het is een krankzinnige vertoning. Ik ren de kamer uit, de gang op en brul het uit.'

97. Hoeveel mensen vielen flauw bij het laatste concert van de popgroep Doe Maar in april 1984 te 's-Hertogenbosch?

634 personen ofwel 7,5 procent van alle concertgangers.

98. Hoe was de stemming aan het begin van de eeuw?

'Alle autoriteit die op traditie en verleden berust (die van de overheid, de ouders, de zeden. De conventie, enz.) brokkelt af, alle vaste waarden worden relatief, zoals de waarheid relatief werd, een waarheid voor nu en hier, of een die een wissel op de toekomst trok, maar niet een die in het verleden was geworteld. Het heden zou zich van het verleden geheel willen losmaken en alleen zichzelf en de toekomst autoriteit toekennen. De toekomst als autoriteit. Maar zij ontbeert, door haar onbekendheid, de zekerheid die het gezag van het verleden tot dusver gekenmerkt had; vooral als zij zelf zo onzeker gaat worden als wij gezien hebben dat zij werd. Ook hier dus: overal onzekerheid. Van die algemene onzekerheid werd de Europese psyche van om streeks 1900 de weifelende weerkaatsing.' (Jan Romein in Op het breukvlak van twee eeuwen).

99. Hoe is de stemming aan het eind van de eeuw?

'Waar komt de mens vandaan? Waar gaat de mens heen? Hoe laat eten we?' (Woody Allen).

100. Wat is de zin van het leven?

Het leven heeft in beginsel geen zin, wat evenwel met het stellen van veel vragen redelijk kan worden gemaskeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden