De 1.500 meter is niet meer zo koninklijk

De winnaar van de 1.500 meter was lange tijd de koning van het olympische schaatstoernooi. Hjalmar Andersen, Ard Schenk, Eric Heiden en Johann Olav Koss wonnen de discipline waarin de snelle tempojongens van de 1.000 meter duelleren met de taaie volhouders van de 5 kilometer. Het is de botsing der 'energiesystemen', zoals trainers zeggen.


De laatste twintig jaar is een enorme specialisering van afstanden in zwang gekomen. Daarin worden 5 en 10 kilometer gecombineerd door de kerels met inhoud, de Sven Kramers van deze wereld. De schaatsers van de 1.000 meter, een verlengde sprint, combineren die met de echte middenafstand, de 1.500 meter. Het is het type-Groothuis, ook wel het type-Davis, dat zich daarin naar voren dringt.


De 1.500 meter heeft intussen weinig koninklijks meer. Heersers van de langere afstanden kunnen daar niet langer regeren. Gerard Kemkers, coach van Kramer, sprak vrijdag de gedachte uit dat zijn pupil, in aanleg een allrounder, de afstand nog altijd kan winnen. Maar dan had Kramer zich op de 1.500 meter moeten voorbereiden in plaats van al die lange afstanden af te leggen ter preparatie van de 10 kilometer.


De Fries kan na de late afzegging voor de 1.500 het koningschap van de Spelen vergeten. De puristen in de schaatssport zijn streng. Het zal Kramer een zorg zijn, mits deze week alles op zijn plaats valt. Drie goud is drie goud.


De vijf laatste winnaars van de olympische schaatsmijl geven een beeld van de veranderde tijden, de verschillen in benadering. In 1994 won de pure allrounder Koss, net als in 1992. In 1998 was het goud voor zijn explosieve landgenoot Adne Søndral, voor wie 5 kilometer eigenlijk al te lang was.


In Salt Lake City (2002) en Turijn (2006) was de troon voor mannen met inhoud: de Amerikaanse inliner Derek Parra en de Italiaanse specialist van het vlakke schema Enrico Fabris. In Vancouver was een tot de middenafstand omgeschoolde allrounder aan de beurt: Mark Tuitert.


Fabris en Tuitert versloegen de beste 1.500-meterschaatser die de wereld ooit heeft gekend, Shani Davis. De Amerikaan bezit het wereldrecord met 1.41,04. Geen enkele andere schaatser slechtte de grens van 1.42 (voor het begrip: drie 500 meters van 34 seconden).


Davis (31) is als voormalig wereldkampioen allround en sprint de enige schaatser die bij een overwinning op de 1.500 meter van zaterdag iets koninklijks over zich zou krijgen. Hij bleek bij de nederlaag van woensdag, op 'zijn' 1.000, ook een grootheid in verlies.


Het koningsnummer van weleer is de laatste twee seizoenen een nummer zonder koning geweest. Vorig seizoen werden de zes wereldbekers door telkens een andere schaatser gewonnen. Dit seizoen waren het op rij Koen Verweij, Shani Davis, Denis Joeskov en Joey Mantia.


In Sotsji is de discussie of het ijs van de Adler Arena geschikt is voor de specialisten met een snelle eerste 700 meter of voor de schaatsers die de laatste twee ronden hun niveau weten te houden. Er wordt gesproken van 'kort ijs' dat voor de sprinters ideaal was. Voor de langere nummers moet meer 'glij-ijs' worden gevroren.


Met het oog op de ijssituatie noemt de Belgische coach Bart Veldkamp zijn eigen pupil Bart Swings, een man met inhoud, hooguit een kanshebber. De favorieten om te winnen pakt hij uit de top-2 van de 1.000 meter. 'Stefan Groothuis en Denny Morrison zijn de mannen in vorm. Daarachter komen er tien, twaalf rijders met een kans op het podium.'


Het rijtje van twaalf bestaat uit drie Nederlanders (Groothuis, Tuitert en Verweij), twee Russen (wereldkampioen Joeskov en Skobrev) en drie Amerikanen (Davis, Mantia en Hansen). Verder zijn er nog vier enkelingen: de Canadees Morrison, Pool Brodka, de Noor Bøkko en de Belg Swings.


Gerard Kemkers, de coach van Koen Verweij, heeft groot vertrouwen in zijn pupil. 'Voor de 1.000 meter ontbreekt het Koen aan de echte snelheid, maar zijn power komt bij de 1.500, over de drie volle ronden, volledig tot zijn recht. Ik denk voor zaterdag toch aan snelheid. Wie te ver achterligt op de doorkomst na 700 meter, gaat het niet meer goedmaken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden