DDR-kaders rappend op tournee

Een fles champagne voor de pers. Van de Oost-Duitse postcommunisten. Bij de presentatie van hun verkiezingscampagne. 'Zo grof heb ik het nog nooit meegemaakt', briest een Duitse journalist, die in een onbewaakt moment toch ook maar de fles van zijn buurman meeneemt....

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

BONN

Uitgerekend op 13 augustus, de dag waarop in Berlijn de bouw van de Muur wordt herdacht met de inwijding van een eenvoudig monument, vieren de erfgenamen van Honeckers SED in Bonn hun eigen feest. De ideoloog van hun partij, de PDS, heet André Brie en hij noemde Walter Ulbricht deze week een staatsman van formaat. Ulbricht, de eerste DDR-leider, gaf in 1961 opdracht tot de bouw van de Muur, in DDR-jargon 'der anti-faschistische Schutzwall'.

Afgezien van zijn lof voor Ulbricht blijkt de voormalige stalinist met zijn tijd te zijn meegegaan. Brie: 'Zelf ben ik er een beetje te oud voor, maar ik denk dat onze rap-cd en begeleidende videoclip goed ontvangen worden door de jeugd.'

Rap? Ulbricht zal zich in zijn graf omdraaien. Híj was het immers die op het elfde partijcongres van de SED in 1965 de beatmuziek uit het Westen verdoemde als 'apengeluiden, rotzooi waarmee men de oncultuur uit Texas wil importeren.'

Acht jaar na de val van de Muur heeft Brie het over 'ons nieuwe corporate design', dat 'voor u hopelijk niet te drastisch is'. Hij zal zich eerder druk moeten maken over de circa honderdduizend PDS-leden, die in snel tempo dreigen uit te sterven. Het betreft voornamelijk oud SED-kader, dat onvoldoende wordt vervangen door jeugdig partijvolk.

De dubbelzinnige titel van de cd luidt: 'Dit is nog steeds mijn land.' Wordt daarmee de DDR bedoeld of, zoals Brie verzekert, 'de fatale ontwikkeling dat hele groepen zich niet meer thuis voelen in Duitsland, terwijl anderen steeds rijker worden'? De jeugdige rapster (een Wessi) zingt over de werkloosheid, dwangmatig carrièremaken en de noodzaak 'dat iedereen z'n bek opentrekt'. Van de cd worden 70 duizend stuks verspreid, de video wordt op tv en in de bioscoop vertoond.

De verkiezingsplakkaten worden gepresenteerd door de beroemdste postcommunist, Gregor Gysi, bij de Stasi onder meer bekend als 'IM Sputnik'. Gysi verloor onlangs in hoogste instantie zijn proces tegen media die hem ervan beschuldigen als DDR-advocaat het vertrouwen te hebben geschonden van tegenstanders van het bewind . Ook een Bondsdagcommissie stelde in meerderheid vast dat Gysi informeel medewerker is geweest van de Stasi.

'Geil' is de simpele boodschap van de PDS. Of: 'Cool', of 'Hier met die banen'. Gysi zelf gaat in de westelijke deelstaten op stap met het materiaal, inclusief het moderne familiespel 'Captain Gysi en het ruimteschip Bonn', alsmede een stapel stripverhalen waarin kapitalistische uitbuiters op de korrel worden genomen. Zijn doelgroep: jeugdige proteststemmers, die Kohl willen pesten.

Gysi erkent dat vooral Kohl het zal moeten ontgelden. 'Om hem te ergeren noemen wij ons de partij van de Duitse eenheid.'

In Dortmund treedt hij niet op, omdat daar Sarah Wagenknecht de kieslijst aanvoert, zijn tegenstander binnen de partij. Wagenknecht, in woord, geschrift en uiterlijk een reïncarnatie van Rosa Luxemburg, leidt het Communistisch Platform binnen de PDS en vindt de DDR nog steeds beter dan de 'BRD'. Gysi acht het uitgesloten dat Wagenknecht in het Roergebied de meerderheid in haar kieskring zal halen.

Kieskringen zullen moeten worden binnengehaald in Oost-Duitsland, in de oostelijke wijken van Berlijn, in Schwerin, in Rostock en in Leipzig, waar de beroemde DDR-wielrenner, oud-wereldkampioen Teve Schnur de lijst trekt.

Indien de PDS minstens drie kieskringen op haar naam brengt, omzeilt zij de kiesdrempel van 5 procent. Een nadeel is dat haar vertegenwoordigers in de Bondsdag dan niet de status van fractie hebben en van verschillende parlementaire werkzaamheden zijn uitgesloten.

Gysi wil daarom niet alleen minstens drie kieskringen, maar tevens 5 procent van alle stemmen. Daarvoor moet hij in de elf westelijke deelstaten gemiddeld 1,5 procent halen en in de vijf nieuwe deelstaten 20 procent. Lukt dat niet, dan beschouwt hij zijn campagne als mislukt. Terugkeren in de Bondsdag zullen de 'socialistische democraten' volgens Gysi hoe dan ook. Theoretisch zouden zij in dat geval de doorslag kunnen geven: Helmut Kohl of Gerhard Schröder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden