Davos

Gisteren begon in Davos het 44ste World Economic Forum. Hoog in de bergen van Zwitserland zijn 2.500 vertegenwoordigers van multinationals, banken en investeringsfondsen, politici, vorsten, wetenschappers én Bono bijeen, onder het vaste WEF-motto 'Toegewijd aan de verbetering van de toestand in de wereld'.


In de aanloop naar de bijeenkomst kwam Oxfam International met een rapport, dat Working for the Few heet. Eén vaststelling daaruit kwam breed in de media: het vermogen van de 85 rijkste wereldburgers is even groot als dat van de armste helft, 3,5 miljard mensen: 1.300 miljard euro. Dat is ongeveer vijf keer de Nederlandse rijksbegroting.


De 1.426 miljardairs van de wereld bezitten samen 5.400 miljard dollar. De 1 procent rijkste families hebben een vermogen van 110 duizend miljard en bezitten 46 procent van wat er op de wereld in geld valt uit te drukken. De rijkste 10 procent van de wereldbevolking bezit 86 procent van al het vermogen, de armste 70 procent heeft 3 procent.


De concentratie van rijkdom is de afgelopen decennia sterk toegenomen en de kloof tussen arm en rijk zal, als er niet rigoureus wordt ingegrepen, alleen maar groeien. En dat ingrijpen, schrijft Oxfam, wordt steeds moeilijker, omdat politieke macht en rijkdom steeds meer samensmelten.


Klaus Schwab, de initiatiefnemer van het WEF, voorspelt opstanden en revoluties als het zo doorgaat. Dat is niet zo gewaagd, de tekenen aan de wand zijn er allang. Veel conflicten en de terreur van religieuze fanaten vinden hun oorsprong en voedingsbodem in armoede en uitzichtloosheid.


Het ICIJ (International Consortium of Investigative Journalists) onthulde deze week dat de Chinese 'rode adel', familieleden van hooggeplaatste politici, vanaf het jaar 2000 een bedrag van tussen de 1.000- en 4.000 miljard dollar naar belastingparadijzen heeft gesluisd. Volgens James S. Henry (ex-Harvard, ex-IBM, Tax Justice Network) hebben rijke particulieren en bedrijven tussen 21- en 32 duizend miljard dollar weggesluisd, tussen 10 en 15 procent van al het vermogen.


Wij zijn woedend over het handjevol Bulgaren dat toeslagen van een paar honderd euro uit de muur trekt en geen adres achterlaat om de boete naar toe te sturen. Vreemd genoeg winden we ons veel minder op over de keurige rijkaards en bedrijven die de EU-landen jaarlijks voor 1.000 miljard euro beroven met hun offshoreconstructies.


Het toeval wil dat in Davos superrijken, belastingvermijdende multinationals én banken die de fiscale constructies hebben uitgedacht bij elkaar zijn. JP Morgan is er en Goldman Sachs ook .Van de toptwintig van rijkste personen volgens Bloomberg zijn er negen aanwezig of vertegenwoordigd via hun bedrijven. Bill Gates (77,2 miljard dollar) is er, América Móvil van Carlos Slim (68,9) sponsort, de vier Waltons van Wal-Mart (samen goed voor 144 miljard) ook, net als Google van Page & Brin (64,7). Facebook is er, Shell en AkzoNobel zijn er, Volkswagen, Gazprom en BP.


Wanneer alleen het in Davos verzamelde vermogen zou besluiten voortaan keurig belasting af te dragen, zou de toestand van de wereld al sterk vooruitgaan.


Maar hoewel ze daartoe bij elkaar zijn, in Davos, zal er voorlopig niets veranderen. Tussen droom en daad staan accountants in de weg en aandeelhouders. Landen vormen allang geen tegenmacht van belang meer tegen de ongehinderd stromende kapitalen - zelfs China verliest het dus.


Resteert de hoop op de moraal van de betrokkenen - en die is groen en knispert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden