Davis zwijgt, ook al staat hij op ontploffen

Shani Davis wilde de fout bij zichzelf zoeken. Hij prees Stefan Groothuis. Hij probeerde zichzelf aan te praten dat hij verantwoordelijk was voor de achtste plaats. Maar uit zijn lichaamshouding bleek dat hem iets dwars zat. Er klopte iets niet.

SOTSJI - Nooit faalde Davis (31) op de 1.000 meter. Bij alle titeltoernooien die hij sinds 2006 reed, belandde hij op het podium. Hij won tweemaal goud, werd driemaal wereldkampioen en pakte altijd een plak. In zeven edities van de WK sprint reed hij de 1.000 meter veertien keer. Dertien keer haalde hij het podium, eenmaal werd hij zesde.


In Sotsji was Davis op een bijzonder missie. Hij kon als eerste schaatser voor de derde keer op rij dezelfde olympische afstand winnen. Hij was gebrand op de zege. En hij waande zich onverslaanbaar.


Achtste.


Ligt het misschien aan je schaatspak? Davis spitste zijn oren bij de suggestie in de catacomben. Hij luisterde naar de uitleg. Geen van de Amerikanen presteert dit toernooi naar behoren. Het Amerikaanse pak is gloednieuw en niet in serieuze wedstrijden getest. Volgens Bert van der Tuuk, de producent van het Nederlandse en Russische pak, bevat het een fout.


Het zwarte pak van producent Under Armour en ontwikkelaar Lockheed Martin heeft op de rug een luchtgat. Het is bedoeld als afvoer voor lichaamswarmte. Van der Tuuk heeft vier varianten van zo'n gat getest in de windtunnel. Steeds verdween er lucht in het gat, waardoor het pak zich een beetje opblies. Dat remt schaatsers af.


Davis zuchtte. Contractueel is het de Amerikanen verboden iets onaardigs te zeggen over hun sponsors. Tegenover tientallen Amerikaanse journalisten hield hij zich in. Hij toonde enkel verbazing over zijn gebrek aan snelheid, net als zijn getalenteerde landgenoot Brian Hansen. Die was onthutst was over zijn negende plaats.


Op de 500 meter voldeden de Amerikaanse Heather Richardson en Brittany Bowe maandag ook al niet aan de verwachtingen. Ze bleven behoorlijk ver onder hun gebruikelijke niveau.


Toen borrelde er iets van frustratie op bij Davis. 'Ik heb sneller dan ooit geopend op de 1.000 meter. Normaal gesproken is het na zo'n opening godsonmogelijk dat ik een rondje 25,4 rij. Ik ken mezelf. Ik weet hoe ik schaats. Het ligt niet aan mijn fysieke staat. Het is geen mentaal probleem, want ik ben een kampioen. Ik weet precies wat ik moet doen als ik op het ijs sta en het lukte me vandaag niet.'


Hij ging door op die trage rondetijd. Hij was 0,3 seconden langzamer dan Groothuis en 0,4 seconde dan de Duitser Samuel Schwarz, de verrassende nummer vijf. 'Het was niet normaal, man. Ik schaatste hard, zo hard! Maar de snelheid was er gewoon niet. En ik was hier klaar voor. Ik was hier klaar voor! And I got my ass kicked!'


Davis schudde zijn hoofd. Hij liet de mogelijkheid tot zich doordringen dat een ontwerpfout in zijn schaatspak hem zijn derde gouden medaille had gekost. 'Dit is verschrikkelijk. Als Amerikaan is dit het moment waarop ik naam maak. Als ik deze wedstrijd had gewonnen: wie weet welke kansen ik dan had gekregen. Nu weet ik alleen dat veel mogelijkheden me zullen ontgaan. Het is iets waarmee ik moet leren leven.'


De Amerikanen gebruiken als enige land het pak van Under Armour en Lockheed Martin, het bedrijf dat ook het JSF-straalvliegtuig ontwikkelt. Ze missen een referentiekader. Het nieuwe Nederlandse pak wordt ook door de Russen gebruikt. De Nederlanders presteren boven verwachting, de Russen niet. Het pak is dus niet doorslaggevend.


Brian Hansen: 'Ik zou willen dat ik vijf wedstrijden in verschillende pakken kon rijden, met steeds twee weken er tussen. Dan zou ik mijn resultaten kunnen vergelijken met mijn eigen resultaten. Nu probeer ik mijn tijden te vergelijken met die van anderen. Ik kan maar niet uitvogelen hoe het zit.'


Hansen suggereerde andere mogelijke verklaringen voor het Amerikaanse falen. Het eten. De hoogtestage voorafgaand aan Sotsji. De jetlag. 'Het zou ook het pak kunnen zijn. Ik zou het zeggen als ik echt de indruk had dat het aan het pak lag. Ik weet het niet zeker.'


De Amerikanen beschikken over een alternatief pak, volgens Hansen een tenue zonder 'toeters en bellen'. Het is onduidelijk of ze dat mogen dragen. Of willen. Bondscoach Ryan Shimabukuro benadrukte dat Under Armour drie jaar lang een fantastische sponsor is geweest. 'Ik ga geen twijfel zaaien over hun vakmanschap en technische kennis. We blijven trouw aan het pak dat zij hebben geproduceerd.' Vorig seizoen produceerde Bert van der Tuuk de Amerikaanse pakken, zonder luchtgat, onder het logo van Under Armour. De resultaten waren veel beter dan dit jaar.


De gedachten van Davis gingen naar de 1.500 meter van zaterdag, de afstand waarop hij tweemaal olympisch zilver veroverde. Als zijn pak lucht hapt, is zijn kans op goud nihil. Hij zal het koningsnummer nooit winnen. 'Als het waar is wat je zegt, wordt het nog erger op de 1.500 meter. Dat betekent meer rondjes met hetzelfde probleem.'


Hij zweeg. Hij zuchtte. Hij probeerde zichzelf te vermannen. Maar hij stond zichzelf niet toe zijn ware gevoelens te uiten. 'Ik heb hier wel woorden voor, maar het zijn geen woorden die ik hier kan uitspreken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden