David Levy: van bouwvakker tot minister

David Levy, Israëls nieuwe minister van Buitenlandse Zaken, was ooit voorbestemd voor het premierschap. Sinds dinsdagavond dient de in Marokko geboren pragmaticus echter onder zijn voormalige assistent Benjamin Netanyahu....

Van onze buitenlandredactie

AMSTERDAM

Toen Saddam Hussein tijdens de Golf-crisis Scud-raketten afvuurde op Tel Aviv, was David Levy Israëls minister van Buitenlandse Zaken. Maar de man in het nieuws heette Benjamin Netanyahu, onder-minister van Buitenlandse Zaken. Keer op keer dook deze op voor de CNN-camera's om namens de Israëlische regering commentaar te leveren op Saddams jongste raketaanval. Levy kon slechts tandenknarsend toekijken; hij spreekt geen woord Engels.

David Levy is terug op Buitenlandse Zaken en dit keer zijn de rollen omgedraaid. Nu legt hij verantwoording af aan Netanyahu. Het is de vraag hoe lang dat goed gaat tussen die twee.

De 58 jaar geleden in de Marokkaanse hoofdstad Rabat geboren Levy maakte sinds 1977 deel uit van alle rechtse kabinetten van Israël. Als minister van Volkshuisvesting was hij onder meer verantwoordelijk voor de bouw van nederzettingen in Judea en Samaria. Dat hij de Engelse taal niet beheerst, is een handicap. Het geeft de charismatische Netanyahu, die ongetwijfeld in hoge mate zijn stempel zal willen drukken op het buitenlandbeleid van Israël, een aardige voorsprong.

Het aantal flauwe grappen dat in Israël de ronde doet over de ongeschoolde Levy, die opklom van bouwvakker tot minister, is niet op één hand te tellen. ('Wat waren David Levy's vijf mooiste jaren? Die in de derde klas.') Maar Levy is populair onder de sefardische joden uit Afrika en Azië, de tweede lichting joodse immigranten die zich moeilijk kon aanpassen aan het Israël dat de eerste lichting had gesticht. Voor hen is hij een role model en dat maakt hem tot een factor in de Israëlische politiek.

Levy kent de grieven van de achtergestelde inwoners van Israël. Als negentienjarige kwam hij in de late jaren vijftig vanuit Marokko met zijn familie naar Beth Sha'an, een grensstadje waar veel immigranten uit de Derde Wereld werden gehuisvest. Het waren dagen van werkloosheid en bittere armoede, waarin niet veel meer te eten viel dan oud brood. Uit pure frustratie sloeg hij eens het interieur van een arbeidsbureau kort en klein, hetgeen hem twaalf dagen cel kostte.

Levy werd metselaar en werkte zich op tot vakbondsleider. Binnen de vakbeweging bouwde hij aan zijn politieke carrière in de voorloper van Likud, de Herut, de partij van Menachim Begin - die als eerste begreep dat Levy een belangrijk deel van het Israëlische electoraat vertegenwoordigt. In 1969 werd hij gekozen in de Knesset en acht jaar later haalde Begin hem in de regering. In 1991-'92 botste hij frontaal op premier Shamir, die hem danig in de wielen reed op het terrein van de buitenlandse politiek.

Een jaar geleden verliet Levy de Likud-partij. Hij vreesde met de opkomst van Netanyahu te worden gemarginaliseerd en richtte daarom een eigen partij op (Gesher). Zijn doel was de verovering van het premierschap. Bemiddeling van Ariel Sharon voorkwam een breuk binnen rechts. Levy en Netanyahu sloten vrede, bezegelden dit met een handdruk voor de tv-camera's en combineerden hun lijsten. Levy werd de nummer twee achter Netanyahu en verzekerde zich zo bij winst van een prominente positie in de regering-Netanyahu.

David Levy geldt als een pragmaticus. Hij toonde zich begin jaren tachtig sceptisch over Israëls invasie van Libanon, sprak zich eerder al uit voor vrede met Egypte en ontpopte zich als minister van Buitenlandse Zaken in de regering-Shamir tot een duif te midden van haviken. Terwijl Shamir anti-Amerikaanse sentimenten bespeelde, waarschuwde Levy dat Israël niet buiten de VS kon.

Begin dit jaar verklaarde Levy voor de Israëlische televisie bereid te zijn tot gedeeltelijke teruggave van de Golan-hoogte aan Syrië. 'Als ze oprecht belangstelling hebben voor vrede, zullen beide partijen elkaar in het midden moeten ontmoeten', zei hij dinsdag over de relatie Israël-Syrië. 'Wij willen vrede, maar dat is niet genoeg.'

John Wanders

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden