Dat vrouwen dat met zich laten doen

Lou Repetur is conator van Pretty Woman, een instelling voor slachtoffers van loverboys. 'Ze doen het vrijwillig, zeggen ze.'..

Lou Repetur mag dan al dertig jaar in Nederland wonen, haar Chileense roots zijn onmiskenbaar. Waar zij vandaan komt, hebben de doorgaans frivool geklede vrouwen een geraffineerd afweermechanisme. 'Zuid-Amerikaanse vrouwen doen zelfverzekerd, arrogant op straat.'

Hoe anders is het voor haar clien, slachtoffers van loverboys. 14, 16, 18 jaar oud zijn ze. Een heel onzeker, zoals alle pubers. Een gemakkelijke prooi. Repetur trippelt over het rode tapijt in haar kantoor als een tienermeisje op Hoog Catharijne. 'Ik ben te dik, of juist te dun; mijn borsten zijn te klein of juist te groot. Uit onderzoek blijkt dat 90 procent van de pubers ontevreden is met hun uiterlijk - 90 procent!'

Ze flaneert verder. 'Dan komt er ineens een leuke jongen aan. Hi, lekker ding, zegt die. Wat doe je? Loop je stug verder, of kijk je toch even om?' De omkijkers, dat is het wild waar de loverboy op gaat jagen. 'Hij koopt cadeautjes voor je, bedelft je onder de complimenten. Dat kan enkele dagen duren, maar ook rustig een paar maanden.' Zijn doel is bereikt als het tienermeisje hopeloos verliefd op hem is geworden, en alles voor hem over heeft. Alles.

Hoe desastreus dat uitpakt voor de meisjes in kwestie, ziet Repetur dagelijks in het kantoor van Pretty Woman, waar ze vijf medewerkers coneert. Deze Utrechtse organisatie, die wordt betaald door de gemeente en de provincie, werd in 1996 opgericht om voorlichting over loverboys op scholen te geven, en hulp aan de slachtoffers.

Door maandenlange of zelfs jarenlange prostitutie voor hun vriendjes zijn de meisjes lichamelijk en psychisch kapot als ze bij Pretty Woman aankomen. Om over de martelingen nog maar niet te spreken. Repetur: 'Ik krijg hier meisjes met opengesneden schaamlippen en wonden van uitgedrukte sigaretten.' En dan het allermerkwaardigste: 'Sommigen zeggen dat ze het vrijwillig hebben gedaan. Omdat ze hem niet kwijt wilden. Zozeer zijn ze gemanipuleerd.'

Repetur vertelt het zakelijk, laconiek bijna, maar onder het professionele oppervlak schuilt de hevige verontwaardiging. Dit zijn geen opgeklopte berichten uit sensatiebladen, of een enkel afschuwelijk incident. Integendeel, het is een ernstig probleem in Nederland - naar schatting van de instanties kloppen bij de hulpverlening jaarlijks enkele duizenden slachtoffers aan, in Utrecht volgens Repetur zeker 55.

Heftig: 'Ik vind het ongelooflijk dat er anno 2004 zoiets bestaat als loverboys!'

Repetur en haar medewerksters vangen de meisjes op, en begeleiden hen naar de juiste instellingen. 'Laagdrempelig', noemt Repetur haar organisatie tijdens eenreceptioniste, geen wachtkamer maar een keukentje waar je zelf koffie en thee kunt pakken.' Want de meisjes zijn huiverig voor hulpinstellingen, weet Repetur. 'Daarom heeft elke kamer ook een persoonlijk tintje.'

Die van haar is huiselijk, met de rode lampionlamp, de bebloemde koekjestrommel op tafel en de zachtoranje muren. Foto's van haar zoontjes en vriend aan de muur. 'Je persoonlijkheid is je grootste instrument in de hulpverlening', verklaart Repetur. 'Het moet klikken tussen de hulpverlener en het meisje, anders werkt het niet. Ze moet je kunnen vertrouwen.'

Waarde-oordelen over het leven van haar clien heeft Repetur niet. 'De enige normen die ik hanteer, zijn die die in de wet staan. Bijvoorbeeld dat prostitutie pas legaal is boven 18 jaar.' Ze weet uit eigen ervaring hoe erg het is om te worden betutteld. Als politiek vluchteling kwam ze als 8-jarige uit Chili naar Nederland met haar ouders, na de staatsgreep van Pinochet in 1973. 'Mijn vader werkte op het ministerie van Landbouw, hij was zijn leven niet meer zeker.'

Repetur herinnert zich nog levendig de manier waarop ze hier werd bejegend. 'Dan vroegen ze: wat vond je moeilijker, om met een vork te leren eten of met schoenen aan te leren lopen?' Alsof ze linea recta uit de bush bush kwamen! De welgestelde familie Repetur vond de Nederlandse upperclass zelfs een beetje sneu. 'Kreeg je een petieterig plakje rosbief op een goudgerand schoteltje.'Na een onafgemaakte studie antropologie en de sociale academie werkte Repetur jarenlang voor de Stichting Huiskamer Aanloop Prostituees. In een keet op de tippelzone bij de Europalaan deelde ze condooms en koffie uit. 'Hoeren zijn sterke vrouwen met humor, ze slaan zich overal doorheen. Je moet veel moeite doen om bij hun verdriet te komen. Vind ik veel interessanter dan de vrouwen waarmee ik te maken heb gehad in de opvang. Die blijven vaak in hun slachtofferrol hangen.' Maar ze zal de laatste zijn om het hoerenbestaan op te hemelen. 'De happy hooker bestaat niet. Zelfs Xaviera Hollander is lesbisch geworden. Niet gek als je rsi hebt van het trekken.'

Repetur voelt een sterke verbondenheid met de prostituees, zegt ze. 'Ze willen geen slachtoffer zijn - net als ik. Met de verschrikkingen die mijn familie heeft doorstaan in Chili zou ik een behoorlijke tik van de molen moeten hebben gekregen. Maar ik heb altijd geweigerd te zeggen dat dat zo is. En ik ben er niet slechter van geworden.'

Op de Europalaan kwam ze voor het eerst in aanraking met loverboys. In 1994 was dat. Vrouwenhandelaren, pooiers, van alles had ze langs zien komen, maar het fenomeen loverboy was haar en ook de rest van de Nederlandse bevolking nog volkomen onbekend. 'Bij vrouwenhandelaren en pooiers is er het economisch motief voor de vrouwen. Dit waren vrouwen die het deden voor de liefde. En zo jong nog.' Met veel moeite werden toen vier jongens opgepakt - broers die ieder vier meisjes voor zich hadden werken. 'En alle slachtoffers zeiden dat ze de enige echte waren voor het desbetreffende broertje.'

Waar Repetur heel kwaad over kan worden: tien jaar na dato is er nog steeds weinig bekend over de loverboys en hun slachtoffers. Vaak treedt Repetur op in de media, om vragen over loverboys te beantwoorden. 'Waar komen de loverboys vandaan, wat zijn hun motieven, hoeveel slachtoffers zijn er precies? Men stelt mij allemaal vragen, maar ik heb nauwelijks antwoorden omdat het laatste onderzoek in 1998 is gedaan. Gnt vind ik dat.'

Ze verwijt de politiek laksheid. 'Wordt er een vrouw in de opvang vermoord, zoals deze week in Zaandam, zegt de burgemeester meteen: we moeten ons inzetten om eerwraak te voorkomen. Hypocriete lul, denk ik dan. Het was allang bekend dat dit gebeurde in Nederland, net als de loverboyproblematiek. Moet dan eerst een van onze meisjes doodgaan voordat er wat gebeurt?'

Pretty Woman en de andere Nederlandse instellingen die zich bezighouden met de slachtoffers van loverboys, willen een landelijk expertisecentrum oprichten om in de behoefte aan meer kennis over het probleem te voorzien. 'Wij hebben er zelf simpelweg geen tijd voor.' De hoop is nu gericht op minister Donner van Justitie, die onlangs door de Tweede Kamer werd gekapitteld omdat hij te weinig oog zou hebben voor het fenomeen. Volgende week bespreekt hij de loverboyproblematiek met het parlement.

Loverboys is vooralsnog iets typisch Nederlands, denkt Repetur. 'Ik was laatst op werkbezoek in Engeland, en daar hadden ze nog nooit van loverboys gehoord.' Dat het een vinding is van de tweede en derde generatie Marokkanen, daarvan is ze overtuigd. 'Om loverboy te zijn, moet je een heel dubbele moraal hebben. Enerzijds boos worden op je zus omdat ze met een vreemde man heeft gepraat, anderszijds je vriendinnetje dwingen zich te prostitueren. Zo'n schizofrene houding is gemakkelijker voor sommige allochtonen, die hebben geleerd zich tussen twee culturen te bewegen. Ik kan het weten, want ik heb ook moeten leren omgaan met twee verschillende werelden.'

Inmiddels verdienen ook steeds meer Nederlandse en Antilliaanse jongens hun inkomen - '500 euro per meisje per avond' - op deze manier, denkt Repetur. 'Gepakt worden ze zelden. Behalve als het om gangs gaat die ook in drugs en wapens dealen. Maar als de loverboy alleen opereert is het voor de politie heel moeilijk. Daarbij wil het meisje vaak geen aangifte doen.'

De slachtoffers die bij Repetur op kantoor verschijnen zijn onmogelijk onder een noemer te vatten, zegt ze. 'Veel Nederlandse meisjes, maar ook uit andere culturen. De een is mondig, de ander verlegen. De ene knap, de ander niet. Maar het zijn natuurlijk wel de kwetsbare meiden. Omdat ze een licht verstandelijke handicap hebben, of omdat ze heel beschermd zijn opgevoed bijvoorbeeld. Maar er zitten er ook genoeg tussen die alleen maar in een heel moeilijk fase verkeren omdat ze zwaar aan het puberen zijn.'

Gezien de laatstgenoemde groep zijn er dus veel potenti slachtoffers, realiseert Repetur zich. Daarom vindt ze voorlichting op de vmbo-scholen - 'vwoleerlingen zitten er nauwelijks tussen '- zo belangrijk. Zij en haar medewerkers komen dan in de klas met video's en ander voorlichtingsmateriaal, maar vooral om te praten. Repetur is nog vaak gechoqueerd door wat ze hoort. 'Een verkrachting herkennen ze soms niet als zodanig en ze denken dat meisjes met uitdagende kleding erom vragen gepakt te worden. Maar als je informeert naar hun seksuele ervaringen, komt er heel wat boven.'

Loverboys kunnen in de huidige samenleving goed gedijen, vreest Repetur. 'De pubers zijn emotioneel nog kinderen, maar staan in een heel volwassen maatschappij. Via de gsm en internet kom je gemakkelijk in contact met mensen, zonder dat je de achtergrond van iemand kent. Porno en andere seksprogramma's zijn vrijelijk te zien op tv. Meiden kleden zich al heel jong heel uitdagend. Maar ze hebben intussen nog helemaal niet de mondigheid om van zich af te bijten als er een jongen op hen afkomt. Daarom is het erg belangrijk ze daarover voor te lichten.'

Ze glimlacht. 'Nederlanders kunnen soms nog wel iets leren van de Zuid-Amerikanen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden