Opinie

'Dat Rutte werd gedoogd was slechts een toestand van tijdelijke genade. Meer niet'

Een gedoogcoalitie kan nooit slagen. Want gedogen doe je per definitie tegen je zin, zegt Malou van Hintum.

Mark Rutte en zijn woordvoerder, voorafgaand aan zijn wekelijks persconferentie, de vrijdag voor Wilders het Catshuis-overleg verliet.Beeld ANP

Gedogen, daar hebben we ervaring mee in Nederland. Dankzij ons gedoogbeleid struikel je over de coffeeshops en de illegale prostituées - twee zaken die beleidsmakers liever op een andere en betere manier zouden regelen. Maar omdat goed en effectief beleid maken ze niet lukt, vallen ze terug op gedoogbeleid. Totdat ze een beter plan hebben.

Het is niet voor niets dat volgens de nota 'Gedogen in Nederland', (Kamerstuk 25085) gedogen 'slechts aanvaardbaar is in uitzonderingsgevallen en mits beperkt in omvang en/of in tijd'.
Mensen die gedogen - bestuurders, politici - doen dat contre coeur. Want door te gedogen, laten ze een door hen ongewenste praktijk bestaan. Gedogers die beloven om te blijven gedogen, doen een belofte die ze niet kunnen waarmaken: want iets 'blijven gedogen' is een contradictio in terminis.

Genade
Rutte moet zich verbeeld hebben dat Wilders door zijn kabinet te gedogen, zich eraan committeerde. Maar het is intrinsiek aan gedogen dat iemand het tegen zijn zin doet. Iemand die gedoogt, ziet iets door de vingers. Hij keurt het niet goed, laat staan dat hij zich eraan verbindt. Integendeel. Hij doet het bij gebrek aan een beter alternatief.

Voor degene die wordt gedoogd, is gedogen daarom een toestand van tijdelijke genade, meer niet. Elke gedoger is een onbetrouwbare partner, en afhankelijkheid van een gedoger impliceert dat iemand zich permanent in een onzekere situatie bevindt. Want het is altijd mogelijk dat de gedoger er genoeg van krijgt en een streep trekt: tot hier, en niet verder.

Nooit tevreden
Dat is dan ook precies de reden waarom een gedoogcoalitie niet kan slagen. Terwijl voor een goed functionerend kabinet enthousiasme, betrokkenheid en vertrouwen nodig zijn, zijn bij een gedoogcoalitie weerzin, wantrouwen en achterdocht al bij voorbaat ingebakken. Daar komt bij dat de gedoger nooit tevreden kan worden gesteld; als dat wel zou kunnen, had hij wel van harte en met overtuiging zijn steun gegeven.

Dat Rutte's constructie het niet heeft gehouden, mag daarom niet verbazen. Maar dat hij er ooit aan is begonnen, wel.

Malou van Hintum is columnist voor vk.nl

 
Elke gedoger is een onbetrouwbare partner, en afhankelijkheid van een gedoger impliceert dat iemand zich permanent in een onzekere situatie bevindt. Want het is altijd mogelijk dat de gedoger er genoeg van krijgt en een streep trekt: tot hier, en niet verder.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden